Buzz
Trong thời đại hiện nay, mỗi gia đình đều sở hữu ít nhất một chiếc ti vi. Ba mẹ thường để bé ngồi trước màn hình ti vi để làm những việc như cho ăn hoặc thay tã.
Mỗi khi bé được xem ti vi, ba mẹ thường thấy bé vô cùng hào hứng, nhưng liệu có nên cho trẻ sơ sinh xem ti vi không?
Mặc dù có vẻ thuận tiện, nhưng để trẻ sơ sinh thường xuyên nhìn chằm chằm vào màn hình ti vi có thể gây hại. Trẻ sơ sinh dễ bị cuốn hút bởi những hình ảnh sặc sỡ, tươi sáng của ti vi và có thể phụ thuộc vào nó. Ngoài ra, việc xem ti vi cũng có thể khiến bé nhìn chăm chú vào màn hình, điều này không tốt cho sự phát triển của trẻ.
Hãy đọc tiếp bài viết dưới đây trong chuyên mục Giáo dục sớm 0 - 6 tuổi của Mytour để hiểu rõ hơn về tác động của việc xem ti vi đối với trẻ sơ sinh và các phương pháp thay thế để tránh sử dụng thiết bị điện tử cho trẻ.
Có nên cho trẻ sơ sinh xem ti vi không?
Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, không nên để trẻ dưới 18 tháng tuổi tiếp xúc với bất kỳ màn hình điện tử nào. Do đó, trẻ sơ sinh không nên xem ti vi cũng như các thiết bị điện tử khác có màn hình như điện thoại thông minh và máy tính bảng.
Không khuyến khích trẻ từ lớn hơn 18 tháng tuổi và trẻ mới biết đi xem ti vi.
Trẻ nhỏ hơn 18 tháng tuổi không nên tiếp xúc với màn hình điện tử (Ảnh: Canva).
Trẻ từ 18 đến 24 tháng tuổi có thể sử dụng các ứng dụng giáo dục chất lượng trên điện thoại hoặc máy tính bảng cùng với cha mẹ trong vài phút mỗi ngày. Trẻ trên 2 tuổi có thể thử các ứng dụng chất lượng cao trong khoảng một giờ mỗi ngày.
Tác động của việc xem ti vi đối với trẻ sơ sinh
Các nghiên cứu và chuyên gia đã chỉ ra rằng việc xem ti vi thường xuyên có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển toàn diện của trẻ trong tương lai. Xem ti vi có thể tạo ra những tác động tiêu cực sau:
Ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ
Việc trẻ sơ sinh xem ti vi không mang lại lợi ích gì vì họ quá nhỏ để hiểu được những hình ảnh trên màn hình. Họ chỉ thích thú với những hình ảnh sặc sỡ và rực rỡ mà ti vi mang lại.
Trẻ không thể hiểu và nhận biết sự tương đương giữa thế giới thực với những hình ảnh trên ti vi. Ví dụ, một em bé có thể xem quảng cáo trên ti vi về một món đồ chơi mà chúng đã có sẵn. Tuy nhiên, trẻ sẽ không nhận ra rằng đó chính là món đồ chơi mà chúng đang cầm trong tay.
Việc thường xuyên xem ti vi có thể làm cho trẻ tập trung chủ yếu vào nội dung trên ti vi và bỏ qua các hoạt động trong thế giới thực. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc xem ti vi không mang lại lợi ích nhận thức nào cho trẻ sơ sinh, và không có lý do gì để cho trẻ xem ti vi.
Vấn đề chậm phát triển ngôn ngữ
Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, trung bình ba mẹ nói 940 từ mỗi giờ khi chơi với con. Tuy nhiên, con số này giảm xuống còn 770 chỉ bằng cách bật ti vi ở chế độ nền mà không có ai xem.
Do đó, số lượng từ mẹ nói với trẻ có thể giảm đáng kể nếu trẻ mải mê xem ti vi. Và có thể giảm nhiều lần nếu trẻ dành nhiều thời gian thức để xem ti vi.
Trẻ sơ sinh tiến bộ tốt nhất khi tương tác với cha mẹ và những người chăm sóc khác. Tuy nhiên, xem ti vi có thể chiếm mất thời gian cải thiện kỹ năng ngôn ngữ của trẻ, ảnh hưởng đến kỹ năng nói và giao tiếp.
Ảnh hưởng đến thị lực
Khi xem ti vi, trẻ em có xu hướng chớp mắt ít hơn người lớn. Nhìn chằm chằm vào ti vi liên tục có thể gây đau mắt, đỏ mắt và mờ mắt. Đôi mắt của trẻ liên tục tập trung vào hình ảnh gần trên ti vi. Điều này khiến trẻ khó tập trung vào các vật thể ở xa ngay lập tức và mắt có thể mất vài giờ để điều chỉnh lại.
Nhìn chằm chằm vào ti vi liên tục có thể gây đau mắt, đỏ mắt và mờ mắt (Ảnh: Canva)
Xem ti vi thường xuyên có thể gây ra nhiều vấn đề về mắt và thị lực ngắn hạn. Nó có thể làm tăng nguy cơ trẻ phát triển cận thị sớm và buộc phải đeo kính sớm.
Cản trở các hoạt động có ích khác
Theo Frederick Zimmerman, Phó Giáo sư Dịch vụ Y tế, Đại học Washington, việc xem ti vi chiếm mất thời gian của các hoạt động phù hợp với sự phát triển của trẻ như giao tiếp với cha mẹ hoặc người chăm sóc, chơi tự do với đồ chơi của trẻ.
Trẻ xem ti vi nhiều, cha mẹ dành ít thời gian hơn cho các trò chơi và hoạt động thể chất, cải thiện các mốc phát triển của trẻ. Thông thường, trẻ sơ sinh sẽ học được nhiều hơn từ biểu cảm, giọng điệu và ngôn ngữ cơ thể của cha mẹ so với những gì trẻ có thể học từ truyền hình.
Hơn nữa, hình ảnh trên ti vi không thể thay thế cho các hoạt động trong thế giới thực. Ví dụ: một quả bóng lăn trên sàn sẽ cung cấp trải nghiệm ba chiều hơn là trải nghiệm hai chiều của video quả bóng lăn trên ti vi.
Quả bóng lăn trong thực tế sẽ khuyến khích sự phát triển của thị giác, khả năng phối hợp giữa mắt và tay, khả năng ước lượng khoảng cách và tốc độ, và thậm chí là các kỹ năng xã hội, điều mà ti vi không bao giờ có thể tạo ra.
Ảnh hưởng đến thói quen ăn uống
Có nghiên cứu chỉ ra rằng việc vừa ăn vừa xem ti vi có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận biết cảm giác no của não, gây ra tình trạng ăn quá nhiều. Tuy nhiên, một số trẻ có thể ăn ít hơn cần thiết do bị phân tâm bởi ti vi.
Mặc dù không có nghiên cứu cụ thể nào về trẻ sơ sinh, nhưng cũng có thể dẫn đến kết quả tương tự, đặc biệt là ở những trẻ lớn hơn, những trẻ phụ thuộc nhiều vào thức ăn dặm. Xem ti vi có thể làm gián đoạn thói quen ăn uống lành mạnh, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng (thừa cân hoặc thiếu cân) trong tương lai.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc vừa ăn vừa xem ti vi có thể làm giảm khả năng nhận biết cảm giác no của não.
Ảnh hưởng đến giấc ngủ
Xem ti vi thường xuyên có thể ảnh hưởng đến thói quen ngủ và giờ đi ngủ của trẻ. Vấn đề có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu trẻ xem ti vi vào buổi tối, làm giảm số giờ ngủ vào ban đêm.
Lý do của sự rối loạn giấc ngủ có thể là do nội dung truyền hình khiến cho não bộ vẫn hoạt động ngay cả khi tạm ngừng xem ti vi. Một số màn hình ti vi phát ra ánh sáng màu xanh, có thể ngăn chặn việc tiết melatonin, hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức.
Các hoạt động thay thế cho việc xem ti vi cho trẻ sơ sinh
Ba mẹ có thể thử những phương pháp thay thế cho việc xem ti vi để phát triển kỹ năng và khích lệ trẻ tham gia vào các trò chơi vận động khác có nhiều lợi ích hơn.
Trò chơi thân thiện với em bé
Các trò chơi dành cho bé có thể cung cấp nhiều cơ hội cho ba mẹ để tương tác và trò chuyện với con. Ba mẹ có thể mang theo đồ chơi hoặc chơi bất cứ lúc nào trẻ cảm thấy chán chường hoặc quấy rối.
Một số đồ chơi kích thích âm thanh hoặc chữ cái có thể giúp phát triển ngôn ngữ của trẻ. Ba mẹ cũng có thể chơi các trò chơi truyền thống như trò ú òa.
Tham gia vào các hoạt động hàng ngày cùng em bé
Thay vì để trẻ trước màn hình TV khi ba mẹ phải làm các công việc hàng ngày, hãy cho trẻ tham gia vào các hoạt động đó. Ví dụ, khi nấu ăn, có thể đặt trẻ trên ghế cao và cho trẻ chơi với các dụng cụ như thìa nhựa.
Hãy để trẻ nghịch quần áo trong khi ba mẹ gấp gọn quần áo. Hãy nói chuyện với trẻ và mô tả những gì đang làm. Hãy lắng nghe và trả lời khi trẻ nói chuyện.
Các trò chơi về giác quan: Ví dụ, cho trẻ sơn/màu có thể ăn được để tạo ra các tác phẩm trên giấy. Ba mẹ có thể chuẩn bị sơn/màu ăn được bằng nước cốt dừa. Trẻ lớn hơn có thể chơi với đất nặn an toàn.
Gương an toàn và đồ chơi cảm giác có thể kích thích thị giác của trẻ hơn là màn hình TV. Đồ chơi và trò chơi cảm giác giúp trẻ thỏa sức sáng tạo và giảm nhu cầu xem ti vi.
Đọc sách
Ba mẹ đã biết rằng CDC khuyến nghị đọc sách cho trẻ nhỏ dưới 2 tháng tuổi chưa? Đọc sách là một trong những hoạt động tốt nhất để khuyến khích việc đạt được các mốc quan trọng về giọng nói cho trẻ.
Chọn những cuốn sách có chữ lớn và hình minh họa sặc sỡ. Trỏ vào một hình và nêu tên của nó. Ba mẹ cũng có thể yêu cầu trẻ lớn hơn chỉ vào hình mà ba mẹ đang nêu tên.
Bài viết có liên quan: Lợi ích của việc đọc sách cho trẻ mà ba mẹ không nên bỏ qua
Hát các bài đồng dao, bài hát ru và bài hát thông thường
Hát một bài hát hoặc bài đồng dao mà ba mẹ thích. Nhìn vào trẻ khi ba mẹ hát để trẻ biết ba mẹ đang hát cho trẻ. Khích lệ trẻ tham gia hát cùng, dù chỉ là việc ậm ạch. Luôn giữ thái độ vui vẻ và sử dụng các đồ chơi như lục lạc để tạo sự thú vị.
Thú vị ngoài trời
Cha mẹ có thể sử dụng xe đẩy cho bé hoặc xe chòi chân để dạo chơi ở công viên hoặc bãi biển cùng bé. Tổ chức một bữa ăn ngoài trời và để bé ngồi dưới bóng cây, nhìn nhận khung cảnh thiên nhiên, chim muông và con người.
Trẻ lớn có thể được khuyến khích bò ra khám phá, còn trẻ mới biết đi có thể nắm tay cha mẹ để đi dạo. Hoạt động ngoài trời giúp kích thích sự nhận thức của bé tốt hơn so với việc xem các hình ảnh chuyển động trên màn hình ti vi.
Bài viết có liên quan: Bí quyết giúp mọi người trong gia đình vừa vui vẻ lại khoẻ mạnh: Làm vườn!
Xem ti vi có gây ra chứng tự kỷ không?
Không có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy việc trẻ sơ sinh thường xuyên xem ti vi có thể trực tiếp gây ra hoặc tăng nguy cơ mắc chứng tự kỷ.
Một nghiên cứu cho thấy việc trẻ 12 tháng tiếp xúc lâu với màn hình liên quan đến chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ 3 tuổi và tỷ lệ mắc bệnh ở các bé trai cao hơn. Tuy nhiên, chứng tự kỷ có thể có nhiều nguyên nhân và cần có các nghiên cứu sâu hơn để chứng minh.
Câu hỏi phổ biến
1. Trẻ mới biết đi thường xem ti vi trong bao lâu? Theo báo cáo, ở Mỹ, trẻ từ 2 - 8 tuổi thường dành khoảng 2 giờ trước ti vi. Trong khi đó, trẻ dưới 2 tuổi, dành khoảng một giờ trước ti vi hoặc màn hình các thiết bị điện tử.
2. Ti vi có khiến trẻ thức trắng đêm không?
Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, cho trẻ sơ sinh và nhỏ tiếp xúc với màn hình hoặc ti vi trước 18 tháng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lịch trình ngủ và sự chú ý của trẻ. Vì vậy, ba mẹ nên hạn chế trẻ xem ti vi cho đến khi trẻ khoảng 1,5 tuổi.
Có nhiều quan điểm trái chiều về việc trẻ xem ti vi. Đôi khi, ba mẹ cũng băn khoăn về thời điểm và thời lượng phù hợp cho trẻ xem ti vi. Các chuyên gia khuyến cáo nên giới hạn sử dụng màn hình cho trẻ dưới 18 tháng tuổi.
Ngồi trước ti vi lâu dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ, bao gồm phát triển trí não, ngôn ngữ và giao tiếp, thị lực, tăng trưởng cơ thể, và nhiều hơn nữa. Thay vào đó, hãy tạo cơ hội cho trẻ tham gia các hoạt động khác để tránh tiếp xúc với màn hình ti vi.
