Đề bài: Nhìn nhận về vẻ đẹp của người lao động qua hai tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa và Đoàn thuyền đánh cá
I. Bố cục chi tiết
II. Bài văn mẫu
Hình ảnh đẹp của người lao động hiển lên trong hai tác phẩm Nét lặng lẽ ở Sa Pa và Hành trình trên thuyền đánh cá
I. Kịch bản Vẻ đẹp của người lao động qua hai tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa và Đoàn thuyền đánh cá (Hoàn chỉnh)
1. Khai mạc:
- Giới thiệu về tác giả và tác phẩm
2. Nội dung chính:
a. Điểm tương đồng:
- Cả hai đều là những nhân vật lao động bình thường, âm thầm đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
- Trong họ phản ánh tinh thần lạc quan, nhiệt huyết lao động trong giai đoạn đổi mới.
- Là những biểu tượng đáng kính trong cuộc sống lao động.
b. Điểm đặc biệt:
* Nhân vật trẻ trong Lặng lẽ Sa Pa:
- Nghề nghiệp: Nghiên cứu khí tượng và đồng thời là nhà địa lý học
- Điều kiện làm việc:
+ Thách thức khó khăn, với việc làm ở đỉnh núi Yên Sơn 'cao hai nghìn sáu trăm mét'.
+ Thời tiết khắc nghiệt, phải đối mặt với lạnh giá khi bắt đầu một ngày làm việc.
+ Sống một mình, luôn trải qua những khoảnh khắc 'đong đưa gió rét'.
- Đặc điểm quý báu của con người lao động:
+ Luôn hoàn thành công việc một cách xuất sắc, vượt lên trên khó khăn và sự cô đơn.
+ Giữ lòng khiêm tốn trước thành tựu của mình, không muốn bản thân được vẽ lại trong bức tranh.
+ Tìm niềm vui cá nhân ngay tại nơi làm việc (trồng hoa, đọc sách, ...)
+ Luôn quan tâm đến người khác, thể hiện lòng chân thành và sự cởi mở (tặng hoa cho cô kĩ sư, tặng tam thất cho bác lái xe, ...)
- Nghệ sĩ vẽ và kỹ sư nữ: là những cá nhân đến từ Hà Nội, kiên trì công tác tại những vùng xa xôi, không ngần ngại gặp khó khăn.
- Trong họ, tia sáng lên là vẻ đẹp của con người lao động thời kỳ mới.
* Những ngư dân trong Đoàn thuyền đánh cá:
- Nghề nghiệp: Đánh bắt cá ngoại khơi trong bóng đêm
- Điều kiện làm việc:
+ Cực kỳ khắc nghiệt và rủi ro: ra khơi khi tối tăm bao phủ
- Tính cách đẹp của con người lao động:
+ Luôn hết mình với công việc, sáng tạo tích cực khi đánh bắt cá.
+ Luôn toát lên tinh thần lạc quan, khả năng làm việc mạnh mẽ và ước vọng bắt được nhiều con cá to lớn, đạt được nhiều thành công trong lưới đánh cá.
+ Biết ơn vị biển cả, mẹ thiên nhiên đã mang đến nhiều điều tốt lành cho con người.
+ Với tinh thần mạnh mẽ của những người con của biển, tư thế và tầm vóc của họ tỏa sáng như ngôi sao trong vũ trụ.
- Tinh thần lạc quan, luôn hướng tới tương lai trong niềm vui làm việc kiên trì.
3. Kết luận:
Đưa ra nhận xét tổng quát
II. Bài văn mẫu Vẻ đẹp của người lao động qua hai tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa và Đoàn thuyền đánh cá (Tiêu chuẩn)
Trong những năm tháng của giai đoạn đổi mới, khi mọi người đồng lòng đóng góp vào sự phát triển đất nước và xây dựng xã hội chủ nghĩa, đã có nhiều tác phẩm văn và thơ xuất hiện để khích lệ tinh thần lao động. Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long và Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận là hai tác phẩm nổi bật, đem lại ấn tượng sâu sắc về vẻ đẹp của con người lao động thời kỳ mới. Dù là anh chàng trẻ trong Lặng lẽ Sa Pa hay những ngư dân trong Đoàn thuyền đánh cá, đều là những người lao động yên ắp gìn giữ tinh thần lạc quan, sự hào hứng khi tham gia vào cuộc sống chủ nghĩa mới.
Anh chàng trẻ trong Lặng lẽ Sa Pa và những người ngư dân trong Đoàn thuyền đánh cá đều là những lao động viên im lặng đóng góp cho sự phồn thịnh của xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc. Dù có những công việc khác nhau, nhưng họ đều tràn đầy niềm đam mê lao động, niềm vui bất tận trong thời kỳ đổi mới, khi mà họ làm chủ được cuộc sống mới, xây dựng cơ sở hạ tầng mới cho đất nước. Công việc của họ không phải là dễ dàng, những anh chàng trẻ trên đỉnh núi cao phải đối mặt với gió, mưa, còn những ngư dân thì phải đương đầu với những thách thức của biển cả, nhưng họ không bao giờ mệt mỏi, không bao giờ thấy nhàm chán. Với anh chàng trẻ trong Lặng lẽ Sapa, sự hi sinh, đóng góp vào chiến thắng trước kẻ thù khiến anh ta cảm thấy hạnh phúc. Những ngư dân lại sống trong niềm vui thăng trầm:
'Hát lên: cá bạc biển Đông êm đềm,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển nghìn luồng sáng.
Cùng dệt lưới nhé, đoàn cá ơi!'
Dành cho họ, trên hết là lòng hăng say lao động, hiến dâng tận hưởng công việc dù khó khăn, gian truân biết bao.
Thêm vào đó, cả hai tác giả đều không đặt tên cho nhân vật của mình, vì họ là những nhân vật lao động bình thường, những người con xuất sắc của quê hương, đang dốc sức cho Tổ quốc yêu dấu. Họ là những tấm gương tiêu biểu trong lao động thời đại mới, mang trong mình lý tưởng và mong muốn đóng góp sức mình để xây dựng đất nước. Điều này đã tạo nên vẻ đẹp chung của những người lao động trong cả hai tác phẩm trên.
Tuy nhiên, hai tác phẩm được sáng tác ở hai giai đoạn khác nhau, mặc dù đều nói về vẻ đẹp của sự nhiệt huyết lao động nhưng cũng có những điểm độc đáo.
Người viết Lặng lẽ Sa Pa là nhà văn Nguyễn Thành Long, tác phẩm được sáng tác sau chuyến công tác tại Lào Cai vào những năm 1970. Thời điểm đó, miền Nam đang trải qua giai đoạn khó khăn, còn miền Bắc đang phấn khích trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa. Bức tranh về vẻ đẹp của lao động hiện rõ qua hình ảnh của anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn, cao 2600m.
Dù sống trong hoàn cảnh khó khăn, anh thanh niên vẫn tỏa sáng với vẻ đẹp lao động của mình, vượt qua khó khăn để giữ cho tâm hồn mình luôn tràn đầy những suy nghĩ đẹp.
Nếu bạn đặt mình vào hoàn cảnh cô đơn giữa núi rừng, đỉnh núi cao hơn 2000m, suy nghĩ của bạn sẽ thế nào? Anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa không bao giờ cảm thấy cô đơn. Anh luôn khiêm nhường, coi mình nhỏ bé so với những người lao động khác, luôn yêu công việc của mình và hạnh phúc khi đóng góp vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc.
Anh thanh niên không chỉ am hiểu công việc mà còn yêu thích nó. Với sự hăng say và lòng khiêm nhường, anh giữ được vẻ đẹp của một người lao động trí thức, luôn biết trân trọng công việc của mình dù ở bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào.
Sống một mình, nhưng anh luôn tự tạo niềm vui, sống cởi mở và chân thành. Với vườn hoa của mình, anh đắm chìm trong vẻ đẹp của 'hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong...'. Anh đọc sách và tạo sự phong phú cho tâm hồn, dù cuộc sống chỉ là 'một góc trái gian với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách'. Tâm hồn anh làm cho mọi thứ trở nên tươi đẹp, luôn khiêm tốn và hết lòng vì mọi người. Anh tỏa sáng với vẻ đẹp của người lao động, luôn sống chân thành và yêu thương.
Vẻ đẹp của thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa là sự nghiêm túc và khiêm tốn trong công việc, tận tâm với lao động. Hình ảnh của nghệ sĩ già và cô kĩ sư trẻ cũng là biểu tượng cho sự hy sinh và cống hiến sức lực, rời xa phồn hoa để đóng góp cho sự đổi mới của đất nước.
Bước vào Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, chúng ta chứng kiến một vẻ đẹp lao động khác của người ngư dân biển. Sáng tác trong giai đoạn chiến thắng Pháp, họ tỏa sáng với niềm phấn khởi và hân hoan khi ra khơi. Vẻ đẹp của họ là sự phóng khoáng, tình yêu lao động.
Vẻ đẹp đầu tiên ở họ là tâm hồn phóng khoáng và tình yêu lao động:
'Dưới ánh nắng mặt trời, biển như ngọn lửa rực cháy,
Sóng ghim chặt, đêm buông xuống như chiếc cửa đóng im.
Thuyền đánh cá chinh phục biển khơi,
Tiếng hát vang cao hòa cùng cơn gió.
'Hát rằng: cá bạc biển Đông trôi lạc,
Cá thu biển Đông như đám thoi vươn ra.
Đêm ngày, biển mênh mông dệt nên những dải sáng,
Hãy đến, đoàn cá ơi, cùng dệt lưới!'
Khung cảnh thiên nhiên mở rộng với hình ảnh hoàng hôn lấp lánh. Dưới bức tranh đó, con người hiện hữu với sự phóng khoáng, niềm vui, tinh thần lạc quan và yêu đời:
'Mặt trời lạc xuống biển như tia lửa,
Sóng vỗ bờ, đêm buông lối vào.
Thuyền đánh cá hùng mạnh hướng biển rộng,
Tiếng hát đầy năng lượng cùng gió khơi.'
Khi bình minh, những thủy thủ đánh cá bắt đầu hành trình vất vả và rủi ro của họ. Từ từ 'lại', công việc này trở thành thói quen, lặp lại liên tục qua thời gian. Họ ra khơi với sự hứng khởi và niềm vui tràn ngập. Những giai điệu hòa quyện với tiếng gió biển thổi bổng tấm buồm, thúc đẩy con thuyền vươn mình hướng biển lớn. Huy Cận đã mô tả chi tiết niềm vui hân hoan của lao động khi họ bước chân ra khơi, trở thành biểu tượng cho tinh thần phấn chấn của những con người trong hành trình xây dựng đất nước mới.
Những dân biển hô gọi cá, hình ảnh này kích thích sự hăng say của họ trong công việc. Những mẻ cá đầy lưới là ước mơ của những lao động có tâm hồn rộng lớn, mong muốn dùng sức mình hết mình để đóng góp cho Tổ quốc.
'Rời bờ đậu xa dò bụng biển,
Lưới mê đan thế trận, vây giữ.'
Biển cả rộng lớn, nhưng những thủy thủ điều khiển nó với tư duy làm chủ. Họ làm việc sáng tạo, tỏ ra chủ động trong tinh thần. Việc lập kế hoạch, sắp xếp lưới mà họ thực hiện như một trận đánh thực sự. Sự lạc quan, hăng hái và nhiệt huyết đều hiện hữu trong câu hát:
'Biển sâu huyền bí, cá nhụ và cá chim hòa mình trong đàn cá đè,
Cái đuôi quẫy đuốc hồng, ánh trăng vàng chóe vẽ nên bức tranh tuyệt vời.
Trong đêm tĩnh lặng, sao lùa nước Hạ Long lung linh như những viên ngọc.'
Những giai điệu ngư dân hòa mình vào âm nhạc biển cả, với hàng loạt loài cá quý hiếm,
Những lời hát to lớn đầy niềm tin và hy vọng,
Chúng là biểu tượng của sức mạnh, sự cố gắng và ước mơ về những mẻ cá bội thu.
Nhưng hát lên với hy vọng sóng yên bể lặng và những lưới nặng tay.'
Mỗi hành trình ra khơi đều là một thách thức, nhưng ngư dân không sợ hãi,
Họ hồi hộp tìm kiếm ước mơ của mình giữa biển cả bao la.
Công việc khó khăn nhưng mỗi mẻ cá đầy tràn là niềm vinh quang,
Họ là những người có công xây dựng đất nước tươi đẹp.'
'Buồm vươn cao giữa biển cả, thuyền đua với ánh nắng mặt trời,
Mặt trời nổi bật trên biển, làm mới màu nước,
Mắt cá lấp lánh rực rỡ trên bề mặt đại dương xa xôi.'
