Buzz
Đó là một loài sinh vật biển vô cùng độc đáo, có khả năng no căng bụng chỉ cần được chiếu nắng.
Đối với rất nhiều người, họ phải trải qua ba câu hỏi cực kỳ cân não mỗi ngày đó là: Ăn gì vào buổi sáng? Ăn gì cho bữa trưa? Tối nay ăn gì? Nhưng thường thì sẽ nghĩ mãi chẳng ra và chẳng biết mình muốn ăn gì và một vài trong số họ sẽ chọn cách chẳng ăn nữa. Và sẽ thật tuyệt nếu chúng ta có thể no căng bụng bằng cách phơi mình dưới nắng. Nhưng điều này dường như là không thể, vì chúng ta biết rằng động vật không thể thực hiện quá trình quang hợp như thực vật. Tuy nhiên, có một loài động vật biển lại khá kỳ lạ, chúng biết cách để tự biến cơ thể của mình chuyển sang màu xanh và chẳng cần ăn gì trong nhiều ngày mà vẫn có thể 'no bụng'.
Màu xanh này có thể giúp cho chúng quang hợp và không cần phải lo lắng về thức ăn cũng như nước uống. Bạn không nghe nhầm đâu, đây là một loài động vật có khả năng quang hợp của thực vật. Thế nhưng để có được màu xanh lá như vật thì trước đó chúng phải 'đánh cắp' lục lạp của một loài tảo biển.
Elysia chlorotica hay còn gọi là sên biển xanh lục bảo hoặc sên biển xanh là một thành viên của gia đình sên biển khổng lồ. Là một loài động vật chân bụng, nó có hai xúc tu bắt mắt ở trên đỉnh cơ thể. Trên thực tế, trong giai đoạn sơ sinh, toàn thân nó có màu nâu đỏ.
Ngoài ra loài ốc sên này có một đặc tính khá lười biếng, chúng rất ít khi di chuyển và chỉ thích nằm im 1 chỗ cả ngày. Và kẻ thù bên ngoài của chúng cũng rất nhiều, có thể kể đến như cá rạn san hô, tôm, cua, và bạch tuộc...
Dù nằm dài cả ngày nhưng chúng có thể thoát thân nhanh chóng nếu bị thiên địch tấn công, bí kíp nằm ở sự cố gắng ngụy trang của chúng. Sên biển xanh có món ăn ưa thích là là tảo biển. Khi chúng ăn tảo, chúng sẽ không tiêu hóa hoàn toàn và thải ra ngoài, thay vào đó, chúng sẽ kết hợp lục lạp trên tảo vào cơ thể mình.
Sau đó, cơ thể chúng sẽ dần chuyển sang màu xanh lá cây, giúp chúng dễ dàng lẫn vào đám tảo biển. Ngay cả những con bạch tuộc thông minh cũng sẽ lầm tưởng rằng đó là những chiếc lá xanh. Tuy nhiên, lượng lục lạp mà loài ốc sên này 'mượn' không chỉ giúp chúng tự bảo vệ mình. Các nhà khoa học tin rằng chúng cũng có thể thực hiện quá trình quang hợp và hấp thụ năng lượng như thực vật. Nhờ vậy, sên biển xanh chỉ cần tìm một nơi để tiếp xúc với ánh sáng mặt trời và không cần phải lo lắng về việc phải ăn uống nữa.
Ngay từ những năm 1970, các nhà khoa học đã bắt đầu nghiên cứu vấn đề thú vị này. Họ liên tục quan sát hành vi sinh tồn của loài ốc sên biển xanh này và cuối cùng đã khám phá ra bí mật của chúng. Hóa ra, khi còn nhỏ, chúng đã tự đi tìm một loại tảo biển có tên là Vaucheria litorea. Đây là một loại tảo nhân thực, thường sống ở các vùng nước nông và đầm lầy muối ở bờ đông của nước Mỹ.
Chúng không ăn tảo Vaucheria litorea ngay khi tìm thấy mà phải mất nhiều ngày mới có thể tiêu thụ được. Cách ăn của chúng cũng không đơn giản như chúng ta nghĩ. Chúng sử dụng răng và lưỡi để xâm nhập vào tế bào tảo và sử dụng hệ tiêu hóa để tiêu hóa và hấp thụ.
Với các nghiên cứu sâu rộng, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các loài sên biển khác cũng ăn cắp lục lạp từ các loài tảo khác. Tuy nhiên, không giống như sên biển xanh, các loài sên biển này có thể tích trữ lục lạp trong mang sừng để sử dụng một phần của quá trình quang hợp. Tuy nhiên, lượng lục lạp này không tồn tại lâu và chúng phải liên tục 'mượn' và bổ sung lục lạp để duy trì quá trình quang hợp.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng lục lạp ở sên biển xanh lại hoàn toàn khác biệt. Chúng có thể duy trì sự ổn định lâu dài của lục lạp và có thể hoàn toàn thoát khỏi chế độ ăn uống thông thường của các loài động vật và chỉ cần nằm phơi bụng cũng đủ no.
Nói một cách khác, chỉ cần hấp thụ lục lạp một lần, sên biển xanh có thể tồn tại gần 10 tháng mà không cần ăn uống. Và tuổi thọ của sên biển xanh chỉ khoảng một năm, nên cũng có thể nói chúng chỉ cần ăn một lần là đủ no cả đời.
Vậy làm thế nào mà sên biển xanh có thể duy trì lục lạp trong cơ thể của mình hoạt động lâu đến như vậy? Nghiên cứu cho thấy loài sên biển màu xanh này không chỉ có khả năng 'mượn' lục lạp mà chúng còn có thể 'ăn cắp' gen. Trên thực tế, trong tự nhiên, các trường hợp về 'ăn cắp gen' có thể phổ biến hơn nhiều so với tưởng tượng của con người. Và đây có thể là một cách tiếp cận tiến hóa hiệu quả hơn cho các sinh vật.
Khác với phương pháp 'truyền dọc' di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, phương pháp 'ăn cắp' gen này được gọi là 'truyền ngang' - điều này phổ biến ở các loài nấm độc. Nghiên cứu hiện nay cho thấy phương pháp này là một hiện tượng quan trọng, làm cho mối quan hệ tiến hóa trở nên phức tạp hơn.
Ví dụ, tảo tuyết sống ở vùng có khí hậu cực lạnh là một loại sinh vật 'ăn cắp gen'. Để ngăn chặn các tinh thể băng xâm nhập vào tế bào của chúng, tảo tuyết phải tạo ra một loại protein liên kết với nước đá. Những gen này rất giống với một số gen của vi khuẩn cổ và nấm, và có thể coi là những gen thiết yếu để tồn tại trong môi trường cực lạnh. Nhưng ở những vùng ấm hơn, không có loại tảo nào mang gen này. Do đó, các nhà khoa học tin rằng các gen cần thiết cho sự sống sót được chuyển đi qua truyền gen ngang.
Mối quan hệ giữa sên biển xanh và tảo Vaucheria litorea mà chúng ta đang thấy cũng là một ví dụ điển hình về sự truyền gen theo chiều ngang. Nghiên cứu đã phát hiện rằng sên biển xanh có thể tích hợp một phần gen nhân tảo mã hóa protein lục lạp vào gen của chính nó. Đây là lý do tại sao chúng chỉ cần ăn tảo một lần là đủ no cả đời. Ngoài ra, cũng có một giả thuyết rằng tảo Vaucheria litorea và sên biển xanh có một 'mối quan hệ cộng sinh' đặc biệt, gọi là 'cộng sinh nội sinh'.
Giả thuyết này cho rằng cách đây 1,5 tỷ năm, vi khuẩn quang hợp tự do đã bị tế bào tảo nhân thực nuốt chửng. Nhưng điều kỳ lạ là lần này nó không bị hấp thụ hết mà bị giữ lại. Vi khuẩn quang hợp tiếp tục sản xuất năng lượng để duy trì sự tồn tại, phần năng lượng dư thừa sẽ được tế bào nhân thực hấp thụ và cả hai tạo ra một trạng thái cân bằng có lợi. Theo thời gian, loại cân bằng này cuối cùng đã được hợp nhất và kết thúc mối quan hệ cộng sinh kỳ lạ đó.
Đối với con người, phương pháp 'ăn cắp' các gen sinh học có thể được sử dụng để thiết lập một chương trình y tế mới để điều trị các bệnh di truyền. Ví dụ, trong tương lai, các chuyên gia y tế có thể lấy gen từ các sinh vật khác để điều trị một số bệnh cho con người.
Có lẽ một ngày nào đó, các nhà khoa học có thể tạo ra lục lạp nhân tạo hoạt động bên ngoài cơ thể thực vật, và trực tiếp thu hoạch năng lượng mặt trời để đáp ứng nhu cầu của con người.
