Nếu chúng ta không phải là nền văn minh tiên tiến đầu tiên trên Trái Đất, hậu quả sẽ là gì?

Có thể Trái Đất đã từng có một nền văn minh công nghiệp tiền sử?

Sự sống đã tồn tại trên hành tinh chúng ta hơn 3,5 tỷ năm. Tuy nhiên, chỉ trong khoảng 300 năm trước, chúng ta mới bắt đầu phát triển nền văn minh công nghiệp.

Điều này đặt ra câu hỏi về khoảng thời gian dài hơn 3 tỷ năm mà không ghi nhận được nền văn minh tiền nhân loại - có thể đã có nhiều nền văn minh công nghiệp tiền sử đã tồn tại và tan rã!

Nếu một nền văn minh công nghiệp tiền sử đã tồn tại hàng triệu năm trước, điều gì sẽ xảy ra? Làm thế nào để chứng minh hoặc phủ nhận điều này?

Đây là điểm chính của Giả thuyết Silurian, một thí nghiệm tư tưởng thú vị được đề xuất trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2018 trên Tạp chí Quốc tế Sinh vật học.

Trong series phim khoa học viễn tưởng của Anh mang tên “Doctor Who” của đài BBC, tồn tại một loài người ngoài hành tinh gọi là Silurians - loài bò sát hình người với công nghệ tiên tiến sống trước con người.

Khả năng tồn tại sự sống ở nơi khác trong vũ trụ và sự tương đồng của nó với kỷ nguyên địa chất Anthropocene - thời kỳ mà con người tác động đến Trái Đất đến mức không thể quay lại - đã khiến Giáo sư vật lý thiên văn Adam Frank cảm thấy cần phải nghiên cứu sâu hơn.

“Liệu tất cả các nền văn minh sử dụng năng lượng như chúng ta có thể kích hoạt biến đổi khí hậu riêng của họ không? - Tôi tự hỏi. Nếu có nền văn minh ngoài hành tinh, liệu chúng có gây ra biến đổi khí hậu không?” - Giáo sư Adam Frank đặt ra những câu hỏi quan trọng này.

Với suy nghĩ đó, Giáo sư Adam Frank đã đến Viện Khoa học Không gian Goddard của NASA (GISS), một cơ sở nghiên cứu khí hậu hàng đầu tại Đại học Columbia, New York, Mỹ và chia sẻ suy nghĩ của mình với các nhà nghiên cứu khí hậu.

“Tôi đã gặp Giáo sư Gavin A. Schmidt (một nhà khí hậu học và Giám đốc của GISS) và bắt đầu thảo luận về lịch sử địa chất hàng triệu năm trước” - Giáo sư Adam Frank phấn khích nói.

TRUY TÌM TRONG HỒ SƠ ĐỊA CHẤT CỦA TRÁI ĐẤT

Homo sapiens (loài người hiện nay) xuất hiện lần đầu tiên trên Trái Đất khoảng 300.000 năm trước.

Câu hỏi liệu có tồn tại nền văn minh tiền nhân loại đã thúc đẩy hai giáo sư đi truy tìm dấu vết từ 4 triệu năm trước đến 400 triệu năm trước. Kết quả ra sao?

Quay lại hàng trăm triệu năm để tìm kiếm dấu vết của một nền văn minh tiềm năng tiền Homo Sapiens không phải là điều dễ dàng.

“Sau hàng triệu năm, Trái Đất đã trải qua nhiều biến đổi. Không còn bất kỳ di tích nào, tòa nhà hay bức tượng. Các hóa thạch đã gần như hoàn toàn biến mất vì mọi thứ đã tan thành bụi. Bằng chứng cuối cùng sẽ xuất hiện dưới dạng các dấu vết hóa học” - Giáo sư Adam Frank giải thích.

“Bạn sẽ cần phải xem xét từng lớp đất, sau đó cố gắng phát hiện các xu hướng — tìm kiếm những biến đổi trong các yếu tố như đồng vị carbon hoặc oxy. Một nền văn minh công nghiệp sẽ thải ra lượng lớn carbon dioxide vào khí quyển. Các hạt nhựa hoặc nano cũng sẽ là dấu vết đáng chú ý cho thấy sự xuất hiện của một nền văn minh công nghiệp cổ xưa - Đó là những dấu hiệu mà chúng tôi đang tìm kiếm” - ông tiếp tục nói.

Hai giáo sư Schmidt và Frank đã được thu hút bởi một giai đoạn trong lịch sử địa chất được gọi là Thời kỳ nhiệt đới Paleocen-Eocene (PETM), vì đã xảy ra một sự kiện kỳ lạ trên hành tinh của chúng ta cách đây 56 triệu năm: Nhiệt độ trung bình của Trái Đất tăng đột ngột lên đến 9,4 độ C so với hiện tại, khiến thế giới trở nên ôn hòa hơn.

Họ đã nghiên cứu tỷ lệ đồng vị carbon và oxy từ PETM và đã thấy sự tăng lên đáng kể, nhưng họ cũng ghi nhận sự giảm nhiệt độ, tất cả xảy ra trong vài trăm nghìn năm, không đủ để so sánh với tốc độ carbon hiện đang gây ra sự biến đổi khí hậu.

Giáo sư Frank nói rằng sự khác biệt về hóa học của PETM chỉ ra sự thay đổi khí hậu kéo dài.

Họ cũng xem xét các 'sự kiện đột ngột' khác trong suốt thời gian có thể nhìn thấy trong hồ sơ địa chất, bao gồm các sự kiện thiếu khí đại dương - khi đại dương cạn kiệt oxy - và các sự kiện tuyệt chủng.

Không ngạc nhiên, chúng cũng không phải là dấu hiệu của một nền văn minh công nghiệp.

ÁP DỤNG THUYẾT TRIẾT HỌC ‘DAO CẠO OCKHAM’

Năm 1324, nhà triết học người Anh William xứ Ockham đã đề xuất một lý thuyết triết học nổi tiếng gọi là “Dao cạo Ockham”, ngụ ý rằng giải thích một vấn đề khoa học bằng ít giả thuyết nhất sẽ trở nên đúng đắn nhất.

“Giả thuyết rằng Trái Đất có thể đã nuôi dưỡng các nền văn minh công nghiệp đã tuyệt chủng từ lâu và sự tồn tại đó có thể được ghi lại trong hồ sơ địa chất liên quan đến các dấu hiệu biến đổi khí hậu là điều rất hấp dẫn, tuy nhiên, ngay cả các tác giả cũng khó xem đó là sự thật” - Stephen Holler, Phó giáo sư vật lý tại Đại học Fordham ở Thành phố New York, nói với Popular Mechanics.

Vào thế kỷ 14, triết gia người Anh Franciscan và nhà thần học William ở Ockham đã đề xuất rằng giải pháp khả thi nhất cho một vấn đề là giải pháp đơn giản nhất.

Phó giáo sư Stephen Holler nói: “Có khả năng như vậy đã xảy ra ở đây. Chúng ta có thể giải thích hầu hết các dấu vết trong hồ sơ địa chất bằng các hiện tượng tự nhiên, nên không cần phải suy luận về các nền văn minh đã tiêu biến '.

Tuy nhiên, nếu một nền văn minh công nghiệp đã tồn tại trước đây và việc tuyệt chủng của nó là do biến đổi khí hậu kinh khủng từ các hoạt động công nghiệp, thì chúng ta nên chú ý vì, là một nền văn minh, chúng ta đang đứng trước vực thẳm.

Giả thuyết Silurian nói rằng: Một xã hội càng bền vững trong cách tạo ra năng lượng và sử dụng tài nguyên - tức là, một xã hội càng tiên tiến - thì dấu vết mà nó để lại trên hành tinh càng ít.

Tuy nhiên, những dấu vết này có thể trở thành các điểm quan trọng trên hồ sơ địa chất trong thời kỳ đó. Ví dụ, nếu chúng ta sản xuất nhiều nhựa hơn hoặc các phân tử tổng hợp bền vững hơn, thì khả năng các nền văn minh trong tương lai sẽ phát hiện dấu vết của chúng ta cao hơn.

(Xã hội của chúng ta sản xuất 300 triệu tấn nhựa mỗi năm trên toàn thế giới - gần bằng trọng lượng của toàn bộ dân số!).

Hoặc, ngay cả khi chúng ta làm sạch mặt đất bằng một thảm họa hạt nhân, các hạt phóng xạ tồn tại lâu dài sẽ còn lại trong đất hàng chục/trăm năm sau đó, cho biết rằng chúng ta đã tồn tại.

Giáo sư Adam Frank nói: “Theo giả thuyết Silurian, chúng ta đã chỉ ra các dấu hiệu mà nền văn minh của chúng ta sẽ để lại nếu chúng ta biến mất và ai đó sẽ tìm kiếm nền văn minh của chúng ta trong 10 hoặc 20 triệu năm tới”.

Tuy nhiên, quan trọng nhất, thử nghiệm của hai giáo sư đã làm nổi bật những hạn chế cụ thể trong phương pháp khoa học hiện tại của chúng ta.

Giáo sư Frank giải thích: “Trong trường hợp hoạt động công nghiệp của một loài trước đây diễn ra trong thời gian rất ngắn, chúng tôi có thể không phát hiện được nó trong các lớp đất cổ bằng các công cụ và phương pháp hiện tại. Để tìm kiếm bằng chứng về một nền văn minh trước đây, chúng ta cần thực hiện các nghiên cứu chưa từng được tiến hành và phát triển các phương pháp mới”.

Hãy nhớ rằng, chúng ta đang nói về quá trình tiến hóa hàng triệu năm của sự sống phức tạp.

Và mặc dù cả hai giáo sư Frank và Schmidt không thực sự tin rằng một nền văn minh công nghiệp đã tồn tại trước chúng ta, nhưng ý chính của Giả thuyết Silurian, theo Giáo sư Frank, là nếu bạn không biết bạn đang tìm kiếm điều gì, bạn có thể sẽ không tìm thấy nó.

Theo Giả thuyết Silurian, không phải kim tự tháp, không phải tòa nhà cao tầng, không phải chất xốp, không phải Shakespeare - cuối cùng, chúng ta sẽ chỉ được nhớ đến qua một sự thay đổi trong đá, là dấu hiệu của Kỷ Anthropocene!

Nguồn: Popularmechanics, Iflscience