Nếu không có các chính sách hỗ trợ thuế, việc mua xe điện có thể giảm khoảng 29%

Chính sách ưu đãi thuế đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thị trường xe điện tại Bắc Âu và Hoa Kỳ. Nhiều quốc gia khác như Thái Lan, Trung Quốc... cũng đang áp dụng các chính sách đặc biệt để phát triển phương tiện xanh

Nội dung chính:

• Chính sách ưu đãi thuế cho xe điện là bước đầu tiên để các quốc gia khuyến khích người dân sử dụng xe điện.

• Chính phủ Trung Quốc tiếp tục gia hạn chính sách miễn giảm thuế cho xe điện đến hết năm 2023.

Các ưu đãi thuế mới của Hoa Kỳ đã gây tranh cãi từ các hiệp hội và nhà sản xuất xe điện nước ngoài.

Theo một nghiên cứu của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ, 'nếu không có trợ cấp thuế, lượng mua xe điện sẽ giảm khoảng 29%.'

Kinh nghiệm từ các quốc gia Bắc Âu như Na Uy, Thụy Điển,... đã chứng minh tiềm năng của ưu đãi thuế trong việc thu hút các nhà sản xuất xe điện.

Hiện nay, Na Uy là thị trường xe điện lớn nhất thế giới nhờ các chính sách ưu đãi thuế nhằm khuyến khích người dân tiêu thụ xe điện.

Tuy nhiên, ảnh hưởng lớn nhất đối với sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi của người dân có thể đến từ việc Na Uy đánh thuế tương đối cao đối với xe chạy bằng xăng và dầu diesel.

Hồi tháng 5, Chính phủ Na Uy đã công bố kế hoạch loại bỏ trợ cấp cho xe điện, điều này diễn ra sau khi đạt được một số thành tựu trong việc chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện.

Theo kế hoạch, các mẫu ô tô điện có giá trên 500.000 kroner (khoảng 51.000 USD) sẽ phải chịu thuế từ ngày 1/1/2023, với mức thuế phụ thuộc vào giá của xe điện.

Nhìn vào Thái Lan - một quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, có thể thấy nước này đang thực hiện nhiều chính sách nhằm hỗ trợ mục tiêu 'xanh hóa' ngành giao thông.

Trong nhiều thập kỷ, Thái Lan đã được gọi là 'Detroit của Đông Nam Á' với sự hiện diện của hầu hết các nhà sản xuất ô tô lớn. Bây giờ, Thái Lan đang chuyển đổi để trở thành một trung tâm sản xuất xe điện.

Tháng 2/2022, Nội các Thái Lan đã thông qua dự thảo quy định bổ sung về các ưu đãi thuế và miễn thuế cho xe điện, trong giai đoạn 2022 - 2025.

Trong giai đoạn 2022–2023, Thái Lan sẽ miễn/giảm thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt để thúc đẩy nhu cầu và thu hút đầu tư vào ngành xe điện.

Xe điện có giá bán dưới 2 triệu baht (khoảng 60.600 USD) sẽ trả thuế nhập khẩu 40%, giảm một nửa so với trước đây. Thuế nhập khẩu cho xe điện có giá từ 2–7 triệu baht (tương đương 60.600 – 212.200 USD) giảm từ 80% xuống còn 60%. Nếu thuế hiện tại đang áp dụng dưới hoặc bằng mức giảm do Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) mang lại, xe điện sẽ được miễn thuế hải quan.

Thuế tiêu thụ đặc biệt giảm từ 8% xuống còn 2% đối với xe điện nhập khẩu.

Thái Lan cũng miễn thuế đối với các loại xe chở khách chạy bằng pin, xe buýt chở tối đa 10 người mỗi xe và xe bán tải sản xuất trong nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và mở rộng thị trường xe điện. Chính sách này áp dụng cho khoảng 27 loại xe điện và sẽ giúp giảm giá từ 2.200 - 4.800 USD mỗi chiếc.

Trung Quốc liên tục gia hạn chính sách miễn thuế.

Ngày 26/9/2022, Bộ Tài chính, Cục Quản lý Thuế Nhà nước và Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc thông báo về việc gia hạn miễn thuế mua xe điện đến hết năm 2023.

Các phương tiện năng lượng mới mua trong năm 2023 sẽ tiếp tục được miễn thuế nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng của ô tô điện, bao gồm xe điện, xe hybrid và xe chạy bằng năng lượng mặt trời.

Bắc Kinh đã mở rộng việc miễn thuế mua xe điện nhiều lần kể từ khi chính sách này được áp dụng từ năm 2014. Các khoản trợ cấp thuế đã bắt đầu giảm dần trong ba năm gần đây, hướng tới việc khuyến khích các nhà sản xuất xe điện phát triển công nghệ và sản xuất các mẫu xe có giá cả hợp lý hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trợ cấp từ chính phủ.

Trung Quốc chưa công bố kế hoạch cụ thể sau năm 2023 - khi các chính sách ưu đãi thuế cho xe điện kết thúc. Tuy nhiên, quốc gia này đã đặt mục tiêu là 20% doanh số bán xe trong năm 2025 là các xe không phát thải.

Không phải mọi chính sách ưu đãi thuế đều được đón nhận tích cực.

Ở Mỹ, tất cả các loại xe hybrid cắm sạc và xe điện mua mới sau ngày 31/12/2009 sẽ được hưởng khoản khấu trừ thuế tối đa 7.500 USD. Tuy nhiên, ưu đãi này có thể thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố như thu nhập cá nhân, dung lượng pin của xe điện,...

Tháng 8/2022, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA), trong đó chỉ định rằng ưu đãi thuế tối đa 7.500 USD chỉ dành cho những người mua xe điện được lắp ráp tại Bắc Mỹ, điều này đã gây ra nhiều tranh cãi.

Hàn Quốc, Nhật Bản và Liên minh châu Âu đều cho rằng các quy định này 'phân biệt đối xử' và đi ngược lại 'các quy tắc thương mại quốc tế'.

Tại Phiên rà soát chính sách thương mại của Mỹ trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) diễn ra ngày 14/12 vừa qua, ông Simon Manley - Đại sứ Anh tại WTO cảnh báo rằng các khoản trợ cấp theo IRA có thể gây bất lợi cho các doanh nghiệp nước này và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng pin, xe điện và năng lượng tái tạo trên toàn cầu.

Thậm chí, hãng sản xuất ô tô hàng đầu nước Mỹ - Ford cũng kêu gọi chính phủ làm rõ các điều khoản trong kế hoạch thuế xe điện và nới lỏng quy định đối với nhà sản xuất nước ngoài để nhiều xe điện đủ điều kiện nhận ưu đãi.

Mới đây, nhà sản xuất xe điện Việt Nam - VinFast đã xuất khẩu 999 chiếc xe điện đầu tiên vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên để đủ điều kiện nhận ưu đãi thuế của chính phủ Mỹ, VinFast sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức về chi phí và giá thành nhằm tiếp cận được đông đảo người dân xứ cờ hoa.

Thông thường, các chính sách miễn giảm thuế xe điện chỉ có hiệu lực trong một khoảng thời gian nhất định. Khi đạt được một số kết quả nhất định trong cuộc cách mạng xe điện, các quốc gia có xu hướng cắt giảm ưu đãi và bắt đầu thu phí trở lại.