Sự tuyệt chủng của người Neanderthal cách đây 25.000 năm vẫn còn là một bí ẩn. Nhưng nếu chúng không tuyệt chủng vào thời điểm đó, liệu chúng ta có thể chung sống cùng họ trên Trái Đất không?
Dù có nguồn gốc từ lục địa nào đi chăng nữa, tất cả con người hiện tại đều là loài 'Homo sapiens' thông minh, xuất phát từ Châu Phi. Khi Homo sapiens đặt chân đến Châu Âu cách đây 40.000 năm, một nhóm người bản địa đã sống ở đó từ trước, họ chính là người Neanderthal.
Người Neanderthal có chiều cao từ 1,6 đến 1,7 mét, đầu lớn, mũi to và lông mày rậm. Một người đàn ông Neanderthal khỏe mạnh có thể đánh bại võ sĩ giỏi nhất của chúng ta chỉ với một cú đấm. Về bản chất, họ khác biệt hoàn toàn so với chúng ta.

So sánh hộp sọ của Homo sapiens (trái) và Neanderthal (phải).
Trong vài năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một số người hiện đại mang 'gen' của người Neanderthal, nhưng điều này không làm thay đổi sự thật rằng người Neanderthal đã hoàn toàn tuyệt chủng ngày nay.
Vì vậy, có thể mối quan hệ giữa chúng ta và họ giống như mối quan hệ giữa sư tử và hổ, chúng là hai loài có quan hệ họ hàng, và đôi khi có thể lai tạo với nhau. Tuy nhiên, gen của hổ và sư tử đã chứng minh rằng chúng không thể tạo ra một loạt con cái khỏe mạnh. Những con vật như vậy, được gọi là tigon (hổ sư) và liger (sư hổ), thường có hiện tượng vô sinh và không thể chống lại bệnh tật.

Tương tự, sự trao đổi gen giữa Homo sapiens và Neanderthal rất hiếm và không đủ để tạo ra một chủng tộc mới. Vì vậy, sự biến mất bí ẩn của người Neanderthal cách đây 25.000 năm không phải do lai tạo với người Homo sapiens mà dần dần hòa nhập vào dân số của người Homo sapiens. Nếu người Neanderthal tồn tại lâu hơn, liệu họ có tồn tại đến ngày nay không?
Nhiều người có thể nghĩ rằng người Neanderthal không thể sống được vì họ kém thông minh hơn rất nhiều so với chúng ta. Tuy nhiên, với sự đào sâu của các nghiên cứu khoa học, tuyên bố này có thể không còn chính xác nữa. Các nghiên cứu hiện nay cho thấy bộ não của người Neanderthal lớn hơn một chút so với của chúng ta. Họ sử dụng đá để tạo ra các công cụ phức tạp và không khác gì những công cụ mà tổ tiên của chúng ta đã sử dụng từ lâu.
Người Neanderthal cũng rất thông minh và sáng tạo. Họ sử dụng sơn màu, làm đồ trang sức và thậm chí làm nhạc cụ như sáo làm từ xương.

Các nhà khoa học tin rằng họ có thể chế tạo những con thuyền và khám phá các hòn đảo của Hy Lạp bằng chúng, tương tự như người Homo sapiens đã từng làm để đến Australia. Một số nhà khảo cổ thậm chí cho rằng những 'công nghệ' xuất hiện ở Châu Âu cách đây hơn 40.000 năm không phải từ tay của người Homo sapiens, mà là của người Neanderthal.
Vì vậy, việc nghĩ rằng tổ tiên của chúng ta sống lâu hơn người Neanderthal bởi họ thông minh hơn có vẻ hơi tự phụ!

Một quan điểm khác là người Homo sapiens đã xóa sổ người Neanderthal. Họ tấn công người Neanderthal cho đến khi chúng tuyệt chủng. Điều này có thể là đúng, nhưng vì sao người Homo sapiens lại muốn tiêu diệt người Neanderthal?
Thực tế, hai loài người đã chung sống hòa bình trong khoảng 3000 đến 5000 năm ở Tây Âu, đặc biệt là ở Pháp, và không có bằng chứng về xung đột giữa họ được tìm thấy từ các di tích khảo cổ.
Và điều đáng kinh ngạc là chiến tranh dường như rất hiếm trong thời đại đồ đá cổ. Trong số hàng trăm bộ xương người cổ được tìm thấy trên khắp thế giới, chỉ có vài chục bộ có vết sẹo do bạo lực gây ra, và không thể loại trừ nguyên nhân là do tai nạn trong quá trình săn bắn.
Ngoài ra, các nhà khoa học cũng cho rằng Neanderthal và tổ tiên của chúng ta thường sống ở những vùng đất cách xa nhau. So với Homo sapiens, người Neanderthal thích những con thú lớn, chẳng hạn như hươu hoặc bò rừng. Một số học giả tin rằng sự khác biệt về chế độ ăn uống này có thể giải thích tại sao họ hàng xa của chúng ta biến mất cách đây 25.000 năm.

Trên thực tế, vào thời điểm đó, khí hậu trở nên cực kỳ lạnh giá, và những con thú lớn trở nên hiếm hoi. Người Neanderthal có cơ bắp và bộ não lớn hơn và cần nhiều calo hơn chúng ta, vì vậy sinh kế của họ sẽ khó khăn hơn người Homo sapiens.
Nếu người Neanderthal biến mất vì điều này, thì câu hỏi đặt ra là: nếu nhiệt độ không giảm đột ngột vào thời điểm đó, liệu người Neanderthal có thể sống sót? Có lẽ điều này là có thể. Trong một khoảng thời gian, mọi thứ sẽ diễn ra một cách êm đềm. Nhưng khi cách sống của con người thay đổi từ cuộc sống du mục săn bắn sang cuộc sống định cư nông nghiệp (như đã từng xảy ra trong lịch sử), rắc rối sẽ ập đến. Chúng ta hãy quay trở lại 12.000 năm trước.
Kỷ băng hà cuối cùng đã qua. Biến đổi khí hậu dẫn đến sự biến mất của các khu rừng ở Trung Đông, buộc những cư dân Lưỡng Hà đầu tiên phải tạo ra nền nông nghiệp (trồng lúa mì, thuần hóa gia súc) để nuôi sống họ.
Bằng cách này, hai bàn tay của một người có thể tạo ra thức ăn có thể nuôi sống nhiều người. Thực phẩm liên tục tích trữ ở các khu vực dân cư mới hình thành, và mọi người không còn cần phải mất thời gian tìm kiếm thức ăn. Một số người bắt đầu tập trung vào việc sản xuất các công cụ mới hoặc xây dựng nhà cửa. Đây là sự khởi đầu của tiến bộ công nghệ nhanh chóng. Dân số nông nghiệp tăng lên nhanh chóng vì họ chiếm những vùng đất mới, hoặc vì các bộ lạc lân cận học hỏi theo.

Và đây cũng là thời điểm mà tổ tiên của chúng ta có lý do chính đáng để diễn ra chiến tranh: xung đột xảy ra để giành lấy những vùng đất có thể được dùng để canh tác, xây dựng khu dân cư hoặc chiếm lấy vùng đất nông nghiệp của đối phương.
Nếu bạn là một nông dân trong thời kỳ đó và một người lạ mới đến lấy trộm mùa màng của bạn, bạn không có lựa chọn nào khác ngoài việc chống lại hắn, bởi vì nếu bạn từ bỏ đất đai và hoa màu của mình, bạn sẽ phải chết đói.
Khi công nghệ canh tác tiếp cận đến Châu Âu, người Homo sapiens trở thành nông dân, còn người Neanderthal có lẽ vẫn đang ở trong thời đại săn bắn, bởi những khu vực mà người Neanderthal thường xuyên lui tới, chẳng hạn như Aquitaine ở tây nam nước Pháp, nam Tây Ban Nha và cửa sông Rhine là những khu vực có lối sống săn bắt và hái lượm lâu dài nhất trong lịch sử.

Cuối cùng, trước sự tiến bộ không ngừng của công nghệ canh tác Homo sapiens, người Neanderthal không còn cách nào khác là tấn công những nông dân định cư và cưỡng đoạt đồ dùng, thực phẩm mà họ không thể tự làm để chống lại sự tiến bộ của nền văn minh nông nghiệp. Tình huống này không phải là không thể. Vào thế kỷ 19, những cuộc đấu tranh như vậy đã xảy ra giữa người da đỏ Châu Mỹ và người nhập cư Châu Âu.
Tuy nhiên điều này không khiến cho người Neanderthal tuyệt chủng bởi họ cũng có thể thay đổi cách sống và thiết lập nền văn minh vốn có của riêng mình, giống như người Huns và người Mông Cổ cổ đại. Nếu vậy thì có lẽ bây giờ sẽ có một quốc gia kỳ lạ ở Châu Âu, đa số là người Neanderthal.
