(Tổ Quốc) - Bạn đã bao giờ tưởng tượng một Trái Đất không có sự tồn tại của nhựa chưa? Nếu nhựa không tồn tại, liệu đại dương có sâu hơn màu xanh, rừng cây có phủ kín mọi nơi không, hay hành tinh của chúng ta sẽ thay đổi như thế nào? Hãy tìm câu trả lời cho giả thuyết thú vị này nhé!
Ảnh hưởng của nhựa đến cuộc sống con người như thế nào?
Một cách khách quan, sự ra đời của nhựa có thể coi là một trong những phát minh quan trọng của loài người. Thật vậy, nhờ có nhựa và các sản phẩm từ nhựa mà cuộc sống của con người đã trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, loài người đang phụ thuộc vào nhựa.

Nhựa và các sản phẩm từ nhựa đang khiến con người trở nên phụ thuộc vào chúng. (Ảnh: Tehran Times)
Thực tế, quần áo mà chúng ta đang mặc được làm từ sợi tổng hợp chứa nhựa, vì nguồn sợi tự nhiên có hạn. Các linh kiện điện tử trong điện thoại di động, máy tính, tivi… đều sử dụng nhựa cách điện. Các loại nước lọc, nước ngọt đóng trong chai nhựa. 95% các loại nước rửa chén, nước giặt đóng trong các chai nhựa, bình nhựa hoặc túi nhựa. Các vật dụng khác như dây câu, lưới, bỉm, tã lót,... chủ yếu là hạt nhựa…
Ngay cả những sản phẩm sử dụng một lần như cốc trà sữa, cốc đựng cà phê, hộp đồ ăn nhanh, ống hút… đều được làm bằng nhựa.
Tuy nhiên, dưới đây là những con số chỉ ra rằng rác thải nhựa đã vượt quá khả năng kiểm soát của loài người, theo thống kê của WHO:
- Từ những năm 1950, trên thế giới đã sản xuất tổng cộng 8,3 tỷ tấn nhựa, trong đó có 6,3 tỷ tấn rác thải nhựa. Trung bình mỗi năm, khoảng 300 triệu tấn rác thải được đưa vào môi trường và 8 triệu tấn rác thải được đổ vào biển.

Hơn 70% tổng số rác thải nhựa được vứt vào các bãi rác hoặc trực tiếp thải ra môi trường tự nhiên. (Ảnh: CNN)
- Hơn 70% tổng số rác thải nhựa được đổ vào các bãi rác hoặc thải ra trực tiếp vào môi trường tự nhiên.
- Theo dữ liệu thống kê từ 30 quốc gia, tổng cộng có 1,2 tỷ tấn rác thải tập trung từ các khu đô thị, từ 1,1 đến 1,8 tỷ tấn rác công nghiệp không nguy hiểm và 150 triệu tấn rác nguy hiểm.
- Trong năm 2010, đại dương đã phải chịu gần 8 triệu tấn rác thải nhựa. Dự kiến từ nay đến năm 2025, lượng rác thải nhựa đổ vào đại dương có thể lên đến 155 triệu tấn.
- Có hơn 800 loài sinh vật biển chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi rác thải nhựa, chưa tính đến tác động đối với sức khỏe của con người.

Mỗi năm, khoảng 300 triệu tấn rác thải được thải ra môi trường và 8 triệu tấn rác thải đổ vào biển. (Ảnh: CNN)
- Tổ chức Bảo vệ Môi trường Biển Ocean Conservancy dự báo rằng đến năm 2025, mỗi 3 tấn cá sẽ có 1 tấn rác thải biển.
- Theo nghiên cứu của Deloitte, mỗi năm có tới 1 triệu con chim biển và 100.000 con rùa biển cùng các loài động vật có vú đã chết sau khi ăn phải đồ nhựa hoặc bị mắc kẹt trong các bãi rác thải nhựa chìm nổi ở đại dương.
Nếu Trái Đất không còn nhựa thì điều gì sẽ xảy ra?
Tất nhiên, vì những hậu quả và nguy cơ tương lai do rác thải nhựa gây ra, nên chúng ta có xu hướng tin rằng: không còn nhựa nữa là điều tốt nhất? Tuy nhiên, có thể kết quả sẽ không như chúng ta đang tưởng tượng.

Nếu thay thế nhựa bằng thủy tinh, chi phí sản xuất sẽ tăng đáng kể. (Ảnh: CNN)
Nhựa không phân hủy sinh học. So với chất thải hữu cơ, nhựa cần hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm mới phân hủy. Nếu Trái Đất không có nhựa, mức độ ô nhiễm đất và nước sẽ giảm đi rất nhiều. Tuy nhiên, nhựa lại có giá rẻ, dễ sản xuất và không bị ảnh hưởng bởi nước. Điều này làm cho nhựa trở thành một vật liệu khó có thể thay thế trong cuộc sống của con người.
Về lý thuyết, có thể sử dụng giấy và thủy tinh để thay thế cho nhựa. Tuy nhiên, ta sẽ phải đối mặt với những hậu quả sau khi loại bỏ nhựa. Chi phí sản xuất giấy và thủy tinh sẽ rất cao. Hơn nữa, giấy được sản xuất từ gỗ nên nếu sử dụng giấy thay cho nhựa hoàn toàn, có khả năng gây ra thảm họa môi trường vì sẽ cần khai thác cây gỗ nhiều hơn. Trừ khi có công nghệ mới hoàn toàn sản xuất giấy không từ gỗ - nhưng khi đó, không chắc chắn sẽ không gặp phải hậu quả tương tự như nhựa?

Nếu sử dụng giấy thay thế cho nhựa hoàn toàn, có khả năng gây ra thảm họa môi trường. (Ảnh: CNN)
Đặc biệt, ngành công nghiệp điện tử sẽ bị ảnh hưởng nhiều. Nhựa được sử dụng trong hầu hết mọi thiết bị, bao gồm máy tính, điện thoại thông minh... Nếu không có nhựa, những thiết bị này sẽ không được sản xuất hoặc sẽ có chi phí rất cao.
Làm thế nào để giảm thiểu rác thải nhựa?
Mặc dù chúng ta nhận thức được nguy hiểm của rác thải nhựa, nhưng mỗi ngày người Việt Nam vẫn tiếp tục thải ra môi trường 2.500 tấn rác nhựa (chủ yếu là túi nylon). Thống kê của Ngân hàng Thế Giới cho biết chất thải nhựa là loại phổ biến nhất thu gom được trong các khảo sát thực địa tại Việt Nam, chiếm 94% về số lượng và 71% về trọng lượng chất thải phát sinh. Ước tính, với tốc độ hiện tại, đến năm 2030, lượng chất thải phát sinh tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng gấp đôi từ 27 triệu lên 54 triệu tấn.

Rác thải nhựa chiếm tới 94% về số lượng trong lượng rác thải phát sinh tại Việt Nam. (Ảnh: CNN)
Có thể thấy, việc đạt được một tương lai không có rác thải nhựa sẽ rất khó khăn. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể đối xử tốt với môi trường bằng cách giảm tối đa việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Thay vào đó, hãy sử dụng các sản phẩm khác như túi vải, cốc sứ, thủy tinh...

Để bảo vệ môi trường, hãy giảm việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần đến mức tối thiểu. (Ảnh: CNN)

Thay vì sử dụng túi nylon, hãy sử dụng túi vải để bảo vệ môi trường. (Ảnh: CNN)
Hãy nhớ phân loại rác thải từ nguồn gốc để đảm bảo chúng được thu gom và tái chế một cách hiệu quả nhất.
*Bài viết được tổng hợp từ What If, Quora, Youtube.
