NFTFi (Phần 2): NFT Được Chia Nhỏ – Khám Phá Thế Giới Của NFT Phân Mảnh

Trong phần trước, chúng ta đã có cái nhìn tổng quan về những mảnh ghép hiện tại trên thị trường NFTFi. Trong bài này, hãy cùng AntiAntiNFTs Club (AANC) khám phá sâu hơn về một ngành thị trường đầy tiềm năng được gọi là NFT Được Chia Nhỏ - NFT Phân Mảnh.

NFT Được Chia Nhỏ là gì? 

Với tình hình thị trường ảm đạm như hiện nay, việc bỏ ra một số vốn lớn để mua NFT làm tài sản tích trữ mang tính rủi ro khá cao. Hơn nữa, chính vì “tính nguyên bản” (không thể phân chia) của các token thuộc chuẩn ERC-721, người dùng cũng khó lòng đầu tư vào NFT với chiến lược DCA.

Chính vì lẽ đó, một biện pháp đã được sáng tạo ra để giải quyết vấn đề này, được gọi là Fractionalized NFT – NFT phân mảnh. Điều này giúp người dùng thông thường dễ dàng tiếp cận các bộ sưu tập NFT blue-chip, có giá rất cao. Tóm lại, các dự án cung cấp giải pháp này bằng cách chuyển đổi NFT thành các token có thể giao dịch được theo chuẩn ERC-20 (tương tự như token mang lợi tức trong các dự án DeFi như aToken của AAVE hoặc xToken của SushiSwap).

Các Dự Án Liên Quan Đến Fractionalized NFT

Unic.ly và Fractional.art (hiện đã đổi tên thành Tessera) 

Người dùng có thể tạo một kho chứa dành cho một hoặc nhiều NFT trong cùng một bộ sưu tập và chia chúng thành nhiều token ERC-20 có thể giao dịch được. Khi có một nhà đầu tư muốn mua lại NFT trong kho của Unic.ly, họ sẽ phải trả giá cao hơn một mức giá (gọi là giá kích hoạt) được chủ sở hữu kho đặt ra ban đầu. Quá trình đấu giá sẽ diễn ra, và người chiến thắng sẽ mua lại một (hoặc nhiều) NFT nguyên vẹn (theo chuẩn ERC-721 hoặc ERC-1155) đồng thời trả lại ETH vào trong kho. Những nhà đầu tư ban đầu sẽ nhận được một phần tiền ETH này theo tỷ lệ phần trăm của token ERC-20 của họ trong kho (như hình 1).

Fractional.art cũng thực hiện một cơ chế tương tự nhưng giá kích hoạt sẽ không được xác định trước bởi người tạo kho. Thay vào đó, các chủ sở hữu token sẽ phải bỏ phiếu để xác định giá reserve price - mức giá thấp nhất mà người mua muốn mua lại NFT gốc phải trả. Reserve price chỉ thay đổi khi có hơn 50% tổng cung các token ERC-20 được sử dụng để bỏ phiếu. Reserve price sẽ được tính theo trọng số trung bình của tất cả các phiếu: ví dụ, nếu có 75% phiếu bầu cho mức reserve price là 150 ETH và 25% phiếu cho mức reserve price là 200 ETH, thì kết quả cuối cùng sẽ là 162.5 ETH.

NFT20 và NFTX

Các dự án này cũng tạo ra pool và cho phép người dùng gửi NFT vào trong đó như Unic.ly nhưng khác biệt ở chỗ là người mua phải mua đủ số token ERC-20 trong pool để mua lại NFT bất kỳ trong pool đó.

Ngoài ra, token ERC-20 được tạo ra từ NFT gốc cũng có thể staking để nhận thêm phần thưởng là phí giao dịch (tương tự như LP trong các AMM trong DeFi) hoặc thế chấp để vay stablecoin để thực hiện yield farming. 

Szns.io

Szns cũng là một dự án về phân mảnh NFT nhưng với một cách tiếp cận khác khi các NFT trong mỗi bộ sưu tập hoạt động giống như token quản trị với bộ sưu tập đó: người nắm giữ token sẽ cùng nhau tham gia vào quy trình quản lý và sử dụng các NFT trong bộ sưu tập thông qua hoạt động biểu quyết.

Bridgesplit

Hoạt động trên blockchain Solana, Bridgesplit là một dự án có nhiều sản phẩm xoay quanh NFT, bao gồm fractionalization, yield farming với các NFT phân mảnh, chứng chỉ quỹ (index fund)… Tương tự như những dự án đã nêu, NFT phân mảnh cũng có thể được giao dịch trên các AMM của Solana như Raydium. Người nắm giữ token cũng có quyền biểu quyết về giá bán và thời điểm bán đối với NFT. 

Đánh giá

Tính chính xác

Lý do NFT phân mảnh có giá trị liên quan đến các NFT gốc là nhờ vào các nhà đầu tư tận dụng sự chênh lệch giá, ví dụ như khi giá CryptoPunks tăng, họ sẽ mua các token ERC-20 trong pool của NFTX để đổi lấy một CryptoPunks gốc, sau đó niêm yết NFT CryptoPunks này trên các sàn OpenSea (nơi giá có thể cao hơn tổng giá mua các token ERC-20) để kiếm lợi. 

Tính chính xác ở đây có thể hiểu là mối quan hệ giữa các token phân mảnh và các NFT mà chúng đại diện trong pool. Mối quan hệ càng cao tức là token phân mảnh đang phản ánh đúng lợi nhuận của NFT gốc. 

Nhìn vào hình 2, có thể thấy rằng tất cả các token phân mảnh đều có mối quan hệ dương (lớn hơn 0) với giá CryptoPunks trên các sàn NFT. Token PUNK của NFTX có mối quan hệ cao nhất (0.81), tiếp theo là UPUNK của Unic.ly (0.7) và HOODIE của Fractional.art (0.68).

Sự khác biệt về độ tương quan này xuất phát từ sự chênh lệch về thanh khoản trong pool swap của các token phân mảnh (PUNK và HOODIE được giao dịch chủ yếu trên các sàn DEX trong khi UPUNK được giao dịch trên MEXC và sàn DEX riêng của Unic) (Hình 3). Ngoài ra, token HOODIE của Fractional.art được phân mảnh từ một NFT duy nhất là Punk #7171 thay vì là phân mảnh của một pool gồm nhiều NFT như NFTX nên thanh khoản cũng thấp hơn. 

Pool MeebitsDAO của SZNS có 92 NFT, với hệ số tương quan với giá Meebits là 0.36, và thanh khoản của pool tokens ERC-20 là khoảng 82.540 USD.

Pool MeebitsDAO của SZNS có 92 NFT, với hệ số tương quan với giá Meebits là 0.36, và thanh khoản của pool tokens ERC-20 là khoảng 82.540 USD (tính theo thời điểm viết bài).

Ngoài ra, nhờ tính thanh khoản cao của token PUNK mà nó đã được sử dụng làm token trong quỹ dự trữ của FloorDAO - một giao thức hoạt động tương tự như OlympusDAO (Hình 4):

• Đầu tiên, người dùng sẽ gửi PUNK vào FloorDAO để nhận lại token FLOOR với mức giá giảm
• FloorDAO sẽ tiếp tục sử dụng PUNK nhận được vào NFTX để nhận thưởng từ việc cung cấp thanh khoản

Quyền kiểm soát

Các token NFT phân mảnh được tạo ra chủ yếu để đáp ứng nhu cầu đầu tư, vì vậy tính sở hữu của các token này cũng không cao. Một điểm yếu lớn khi nắm giữ các token phân mảnh là người dùng không có quyền kiểm soát hoàn toàn việc mua/bán với token phân mảnh NFT mà họ nắm giữ, và NFT trong vault thường không thể cho thuê để tạo ra thêm thu nhập cho chủ sở hữu (trừ khi các thành viên trong DAO như SZNS biểu quyết cho phép cho thuê), làm giảm khả năng tối ưu hóa lợi nhuận từ tài sản trong pool nhiều.

4. Tổng kết

Mặc dù các dự án về NFT phân mảnh chưa phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn là một công cụ hữu ích cho nhà đầu tư muốn đầu tư vào thị trường NFT mà lo ngại về tính thanh khoản của tài sản này. Do đó, khi đầu tư vào phân khúc NFT phân mảnh, nhà đầu tư cần lựa chọn các dự án uy tín, có tính thanh khoản cao và hoạt động tích cực để giảm thiểu rủi ro cho danh mục đầu tư của mình.

Về AntiAntiNFTs Club (AANC)

AntiAntiNFTs Club (AANC) là một cộng đồng các nhà sưu tập và đầu tư NFT tại Việt Nam. Với tình yêu dành cho NFT, AANC luôn mong muốn chia sẻ tình yêu đó với mọi người thông qua việc xây dựng một cộng đồng chất lượng, nơi mà mọi người đều yêu NFT theo đúng với khẩu hiệu của họ: “Can’t help falling in love with NFTs”.

• NFT và vai trò quan trọng trong nền kinh tế
• CC0 – Tầm quan trọng của 'bản quyền' NFT
• ERC-4907: Giải pháp tài chính cho NFT