Buzz
Kể từ năm 2026, các xe máy đã sử dụng từ 3 đến 5 năm trở lên sẽ phải trải qua kiểm định khí thải định kỳ, đồng thời sẽ có các biện pháp hạn chế đối với những xe không đáp ứng tiêu chuẩn về khí thải tại các khu vực đã được phân loại.
Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) Hà Nội vừa công bố kết quả Chương trình đo kiểm khí thải mô tô, xe gắn máy cũ và đề xuất lộ trình kiểm định khí thải trên địa bàn thành phố.
Theo Sở TN-MT Hà Nội, việc kiểm tra khí thải ngẫu nhiên trên 5.240 xe mô tô và xe gắn máy có tuổi đời trên 5 năm đã cho thấy có xu hướng vượt quá mức tiêu chuẩn hiện tại (tỉ lệ xe không đạt TCVN 6438:2018 mức 1 là 54,2% và mức 2 là 60,65%). Đồng thời, việc bảo dưỡng đều đặn đã được chứng minh là có tác động tích cực đến việc kiểm soát khí thải, với tỉ lệ xe không đạt TCVN 6438:2018 mức 1 sau khi bảo dưỡng giảm xuống còn 9,54%.
Từ tháng 11 năm 2021 đến tháng 3 năm 2022, chỉ có 4 xe máy đã được người dân tự nguyện đồng ý thải bỏ và nhận được hỗ trợ đổi xe máy mới theo quy định của chương trình.
Cuộc khảo sát trực tiếp trên 3.867 chủ xe máy tại địa bàn đã cho thấy đa số người dân (86%) ủng hộ chính sách kiểm soát khí thải. Mức phí kiểm tra được đa số người dân đồng thuận, dao động từ 30.000-50.000 đồng/lần với tần suất 1 lần mỗi năm. Khoảng 29% người dân cho biết sẽ mang xe máy cũ của mình đến các điểm thu hồi theo quy định.
Theo Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) Hà Nội, dự kiến vào năm 2023 các cơ quan chức năng của thành phố sẽ xây dựng khung pháp lý và ban hành kế hoạch kiểm soát khí thải xe máy; nghiên cứu phân vùng bảo vệ môi trường không khí và hạn chế xe máy.
Trong giai đoạn 2024-2025, thành phố sẽ tổ chức thí điểm kiểm định hàng năm đối với xe máy đã sử dụng từ 5 năm trở lên, có thể sẽ sử dụng tem để phân biệt. Đồng thời, giai đoạn này cũng bắt đầu áp dụng phân vùng khu vực theo tiêu chuẩn khí thải.
Sau giai đoạn thí điểm, từ năm 2026, xe máy từ 3-5 năm sử dụng trở lên sẽ phải kiểm định khí thải định kỳ, đồng thời sẽ hạn chế các xe không đạt tiêu chuẩn khí thải tại các khu vực đã được phân vùng. Hà Nội cũng dự kiến sẽ nghiên cứu áp dụng thu phí khí thải cho các khu vực theo phân vùng bảo vệ.
Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ xây dựng một hệ thống kiểm soát khí thải xe máy bao gồm 170 trạm kiểm định cố định và di động; đầu tư hệ thống camera giao thông để phát hiện xe gắp khói đen (có thể sử dụng chung với camera giao thông hiện có); đầu tư trạm kiểm định khí thải di động (xử lý đo ngay bên đường để xử phạt các xe gắp khói đen)...
Theo Sở TN-MT Hà Nội, việc kiểm soát khí thải xe máy thông qua kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ sẽ mang lại nhiều lợi ích: Sẽ không tăng thêm chi phí cho người dân do việc tiết kiệm nhiên liệu (việc bảo dưỡng định kỳ có thể giúp tiết kiệm đến 7% lượng nhiên liệu tiêu thụ), có thể bù đắp cho chi phí kiểm tra và bảo dưỡng xe; chính sách này cũng giúp giảm 35,55% tổng lượng CO, 40% tổng lượng HC phát thải; ngoài ra, chính sách này cũng tạo ra thêm việc làm cho người lao động và tăng doanh thu từ việc kiểm tra và bảo dưỡng xe máy cho các đơn vị kiểm định theo quy định của pháp luật...
Tùy thuộc vào từng giai đoạn, Hà Nội có thể điều chỉnh nội dung của kế hoạch. Ví dụ, trong giai đoạn ban đầu, khi người dân chưa quen với việc kiểm định khí thải xe máy định kỳ, thành phố có thể chỉ kiểm soát theo đối tượng; sau một thời gian, sẽ kết hợp kiểm soát theo cả đối tượng và khu vực; khi các điều kiện về hạ tầng, giao thông công cộng đảm bảo, thành phố sẽ nghiên cứu kết hợp cả thu phí khí thải xe máy.
Đối với những chiếc xe không đạt chuẩn khí thải, đã quá cũ... thành phố sẽ hỗ trợ chủ xe thu hồi từ các nguồn kinh phí công, xã hội, cũng như sự hỗ trợ từ doanh nghiệp để chuyển đổi các phương tiện không đạt chuẩn khí thải hoặc thay đổi nghề nghiệp.
Trong tháng 8-2021, Hà Nội đã tổ chức kiểm tra khí thải của các xe máy nhằm đánh giá tình trạng thải ra của các xe máy cũ, tạo nền tảng khoa học cho việc xây dựng và thực hiện các giải pháp để cải thiện chất lượng không khí.
Theo số liệu từ Sở Giao thông Vận tải, đến tháng 7-2022, Hà Nội có hơn 7,6 triệu phương tiện giao thông, trong đó có hơn một triệu ô tô và gần 6,5 triệu xe máy của mọi loại, chưa kể đến số phương tiện từ các tỉnh lân cận lưu thông trong thành phố.
