Buzz
| Cây Vọng cách | |
|---|---|
Lá và quả vọng cách non | |
| Phân loại khoa học | |
| Giới (regnum) | Plantae |
| (không phân hạng) | Angiospermae |
| (không phân hạng) | Eudicots |
| (không phân hạng) | Asterids |
| Bộ (ordo) | Lamiales |
| Họ (familia) | Lamiaceae |
| Chi (genus) | Premna |
| Loài (species) | P. serratifolia |
| Danh pháp hai phần | |
| Premna serratifolia L., 1771 | |
| Danh pháp đồng nghĩa | |
| |
Ngắm cách còn được gọi là cách, cách biển, hoặc lá cách (danh pháp khoa học: Premna serratifolia) là một loại cây xanh quanh năm thuộc họ Hoa môi, được mô tả lần đầu bởi Carl von Linné vào năm 1771.
Cây bụi lớn, cao đến 7m, phân nhánh nhiều và thường mọc thẳng đứng, đôi khi có gai. Lá đơn, đối chữ thập, có hình dạng và màu sắc đa dạng, từ hình trái xoan đến trái xoan bầu dục, với gốc tròn hoặc hình tim, chóp tù hoặc có mũi ngắn, dài tối đa 16 cm và rộng 12 cm hoặc hơn, với rìa nguyên hoặc hơi khía răng trên phần trên, có ít lông ở mặt dưới, nhất là trên các gân. Lá non màu xanh nhạt, khi già chuyển sang xanh đậm. Hoa mọc ở đầu cành, có dạng hoa tự ngù, kích thước nhỏ, màu trắng xám. Quả hình trứng, màu đen khi chín, đường kính khoảng 3–4 mm, có 4 ô, mỗi ô chứa một hạt. Mùa hoa quả kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 hàng năm, thường thu hút nhiều côn trùng như ong và bướm.
Đặc điểm sinh thái và phân bố
Cây có khả năng sống trong nhiều loại môi trường khác nhau, từ đất ngập nước mặn đến nước lợ và nước ngọt. Có thể tìm thấy cây từ ven biển, đầm lầy cho đến ven suối và trảng rừng ở độ cao từ 0–300 m, nơi có ánh sáng đầy đủ hoặc bóng râm một phần.
Cây Vọng cách mọc hoang dã từ miền Nam Trung Quốc đến Ấn Độ, lan rộng khắp Đông Nam Á, Úc và các đảo phía Tây Thái Bình Dương.
Công dụng
Vọng cách được dùng làm thuốc, có thể pha nước uống hàng ngày hoặc làm gia vị trong ẩm thực. Ví dụ, lá cách thường được ăn sống cùng các loại lá khác như lá sung, lá đinh lăng, lá điều, lá đào, cù nèo, bông súng trong các món như gỏi cá, bánh xèo; hoặc được dùng trong các món um như lươn um lá cách; hoặc xào cùng thịt gà, thịt rắn, lươn, ếch, thịt chuột, v.v. Khi gặp nhiệt độ cao, lá cách tỏa ra hương thơm và giúp khử tanh, làm thực phẩm trở nên hấp dẫn hơn.
Trong Đông y, lá cách có tác dụng mát gan, thải độc, thanh nhiệt, hỗ trợ điều trị viêm đại tràng, cải thiện tiêu hóa, chữa lỵ, thông tiểu, lợi sữa, phòng ngừa và điều trị bệnh gan, viêm đại tràng, hạ huyết áp, giảm nhức mỏi và điều hòa kinh nguyệt.
Bộ sưu tập hình ảnh về cây vọng cách
