Ngày 30 Tết trong năm nay là một sự kiện VÔ CÙNG ĐẶC BIỆT - Nếu bỏ lỡ thì phải đợi gần 10 năm nữa mới có cơ hội trải nghiệm lại.

1. Một ngày 30 Tết đặc biệt, một đêm Giao thừa khó phai trong kí ức

Có một câu ca dao gợi nhớ về ngày 30 Tết: 'Dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, nhưng vào ngày này, mọi nhà đều nỗ lực chuẩn bị mọi thứ để chào đón năm mới. Có một câu ca dao nói rằng: 'Bất kể giàu sang hay nghèo khó, vào ngày 30 Tết thịt heo đều treo trong nhà'.

Tuy nhiên, theo lịch âm, không phải mọi năm đều có ngày 30 Tết. Ví dụ, có 8 năm liền kề từ năm Giáp Thìn 2024. Vì vậy, ngày 30 Tết trong năm Quý Mão năm nay đặc biệt đối với mọi gia đình, khi mọi người đều sẽ trải qua một đêm giao thừa khó quên.

2. Đợi đến gần 10 năm nữa mới có ngày 30 Tết?

Trong những ngày gần đây, mọi người không chỉ quan tâm đến số ngày còn lại đến Tết mà còn về thông tin rằng chúng ta sẽ phải đợi đến gần 10 năm nữa mới có ngày 30 Tết, vì từ năm 2024 trở đi, các năm tiếp theo sẽ đón đêm giao thừa vào ngày 29/12 âm lịch.

Ông Phạm Vũ Lộc, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện hàn lâm Khoa học công nghệ Việt Nam, xác nhận rằng thông tin này hoàn toàn chính xác.

 

Điều này có thể là một điều lạ lẫm với nhiều người vì trong tâm trí của người Việt, ngày 30 Tết (30 tháng Chạp âm lịch) thường được coi là ngày cuối cùng của năm cũ. Trong suốt thời gian qua, các gia đình khắp nơi đều đã dọn dẹp nhà cửa, sửa soạn mâm cơm cúng tổ tiên, sẵn sàng đón chờ đêm giao thừa.

Thực tế, từ lâu chúng ta đã quen thuộc với khái niệm 'năm thiếu' và 'năm đủ', trong đó, Giao thừa sẽ đến vào ngày 30 Tết trong năm đủ. Còn trong năm thiếu, khoảnh khắc này sẽ rơi vào ngày 29 Tết.

Quảng cáo

X

3. Điều này có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên? 
 

Để giải thích điều này, chúng ta cần hiểu thuật toán tính lịch âm đặc biệt.

• Lịch dương: Dựa trên chu kỳ quay của Trái Đất xung quanh Mặt Trời, lịch dương tính ra có 365 ngày, mỗi tháng có thể có 30 hoặc 31 ngày.

• Lịch âm: Lịch âm được tính toán dựa trên chu kỳ quay của Mặt Trăng quanh Trái Đất. Số ngày trong một tháng phụ thuộc vào sự tương tác giữa Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời. Nhiều người gọi lịch âm là lịch Mặt Trăng vì nó tuân theo chu kỳ của các trăng tròn.

Cách tính lịch âm khá phức tạp và chi tiết, dựa vào quan sát thực tế hơn là quy luật. Khi Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời nằm thẳng hàng, điểm này được gọi là Điểm Sóc. Ngày này sẽ là ngày mùng 1 đầu tiên của một tháng âm lịch.

Khi Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời xếp hàng thẳng, đó là lúc trăng tròn. Mặc dù ngày rằm không nhất định là trăng tròn, nhưng ngày mùng 1 luôn là ngày Sóc.

Chu kỳ từ trăng tròn đến trăng khuyết là 29,53 ngày. Do đó, có tháng 30 ngày và tháng 29 ngày. Độ chính xác của các thông số hiện nay có thể vượt qua hàng giây. Độ dài của tuần trăng và điểm Sóc thay đổi theo thực tế mỗi tháng nên không thể áp dụng quy luật cố định.

Sự kiện gần 10 năm nữa mới có ngày 30 Tết hoặc 9 năm liên tiếp tháng Chạp thiếu (29 ngày) từ năm 2025 đến 2032 chỉ là sự trùng hợp, không có quy luật cố định trong lịch pháp.

Dựa trên bảng liệt kê về độ dài tuần trăng trong tháng Chạp của gần 10 năm tới, ta thấy độ dài tuần trăng thay đổi, nhưng điểm Sóc xảy ra sớm trong ngày mùng 1 tháng Chạp, giữ cho ngày mùng 1 Tết luôn là ngày 30 Chạp, dừng lại vào ngày 29 liền trước.

Dù cuối cùng của năm là ngày 29 hoặc 30, các nghi lễ Tết vẫn diễn ra như bình thường, không có sự khác biệt đáng kể.