Buzz
Phát hiện này ít rõ ràng hơn ở các quốc gia châu Á, nơi mà trải nghiệm giáo dục có thể giúp con người chịu đựng áp lực tinh thần tốt hơn.
Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra một phát hiện quan trọng: hoạt động trí óc thường liên quan đến cảm xúc tiêu cực. Phân tích tổng hợp từ 170 nghiên cứu, với nhiều nhóm dân số và nhiệm vụ khác nhau, cho thấy nỗ lực tinh thần tăng lên thường đi kèm với cảm giác thất vọng và căng thẳng. Điều này ít rõ ràng hơn ở các nhóm dân số châu Á, có thể do sự khác biệt trong trải nghiệm giáo dục. Dù vậy, con người vẫn tham gia vào các nhiệm vụ đòi hỏi trí tuệ cao như chơi cờ vua, bị thúc đẩy bởi phần thưởng hơn là niềm vui từ chính nỗ lực.
Nỗ lực trí óc và sự khó chịu
Theo nghiên cứu được công bố bởi Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, nếu ai đó cảm thấy việc suy nghĩ rất mệt mỏi và khổ sở, thì có thể họ không sai, vì sự nỗ lực tinh thần dường như gắn liền với cảm giác khó chịu trong nhiều tình huống.
'Các nhà quản lý thường khuyến khích nhân viên và giáo viên khuyến khích học sinh nỗ lực trí óc. Bên ngoài, điều này có vẻ hiệu quả: Nhân viên và học sinh thường chọn các hoạt động thách thức trí óc,' tiến sĩ Erik Bijleveld từ Đại học Radboud cho biết. 'Từ điều này, bạn có thể nghĩ rằng nhân viên và học sinh thích suy nghĩ nhiều. Nhưng kết quả của chúng tôi cho thấy đây là một kết luận sai: Nhìn chung, mọi người thực sự không thích nỗ lực trí óc'.
Nghiên cứu này đã được công bố trên Tạp chí Psychological Bulletin.
Nỗ lực trí óc thường không thoải mái, điều này đã được chứng minh qua một phân tích tổng hợp với hơn 4.600 người tham gia trong nhiều nhiệm vụ và nhóm dân số khác nhau. Dù vậy, mọi người thường tham gia vào những hoạt động thách thức này vì phần thưởng, chứ không phải vì niềm vui từ chính nhiệm vụ.
Những phát hiện sâu sắc từ một phân tích tổng hợp toàn diện
Các nhà nghiên cứu đã thực hiện một phân tích tổng hợp trên 170 nghiên cứu, được công bố từ năm 2019 đến 2020 với 4.670 người tham gia, nhằm khám phá cách mọi người thường trải nghiệm nỗ lực tinh thần. Họ xem xét liệu nỗ lực tinh thần có liên quan đến cảm giác khó chịu và liệu mối liên hệ này có phụ thuộc vào nhiệm vụ hay nhóm dân số cụ thể không.
Các nghiên cứu đã bao gồm nhiều đối tượng tham gia (như nhân viên y tế, quân nhân, vận động viên nghiệp dư, sinh viên đại học) từ 29 quốc gia và liên quan đến 358 nhiệm vụ nhận thức khác nhau (như học công nghệ mới, tìm đường trong môi trường lạ, luyện đánh golf, chơi trò chơi thực tế ảo). Trong tất cả các nghiên cứu, người tham gia báo cáo mức độ nỗ lực và mức độ cảm giác khó chịu như thất vọng, bực bội, căng thẳng hoặc khó chịu mà họ trải qua.
Dù ở nhóm dân số hay nhiệm vụ nào, nỗ lực tinh thần càng cao thì cảm giác khó chịu của người tham gia càng lớn.
Bijleveld cho biết: 'Các phát hiện của chúng tôi chỉ ra rằng nỗ lực trí óc gây ra sự khó chịu ở nhiều nhóm dân số và nhiệm vụ khác nhau.' Ông cũng nhấn mạnh rằng điều này quan trọng đối với các chuyên gia như kỹ sư và giáo viên khi thiết kế nhiệm vụ, công cụ, giao diện, ứng dụng, tài liệu hoặc hướng dẫn. Khi yêu cầu mọi người thực hiện nỗ lực tinh thần lớn, cần đảm bảo có sự hỗ trợ hoặc khen thưởng cho họ.
Một phát hiện đáng chú ý là mặc dù mối liên hệ giữa nỗ lực tinh thần và cảm giác tiêu cực vẫn đáng kể, nhưng nó ít rõ ràng hơn trong các nghiên cứu ở các nước châu Á so với ở châu Âu hoặc Bắc Mỹ. Điều này gợi ý rằng sự khó chịu từ nỗ lực tinh thần có thể liên quan đến nền tảng học tập của từng người. Ông cho biết học sinh trung học ở các nước châu Á có xu hướng dành nhiều thời gian học hơn so với học sinh ở châu Âu hoặc Bắc Mỹ, và có thể đã học cách chịu đựng nỗ lực tinh thần từ sớm.
Ý nghĩa của việc cố gắng về mặt tinh thần
Bijleveld giải thích rằng dù những nhiệm vụ đòi hỏi trí tuệ có thể khiến người ta cảm thấy không thoải mái, nhưng vẫn có nhiều người tự nguyện tham gia vào chúng.
'Chẳng hạn, tại sao có hàng triệu người chơi cờ vua? Mọi người có thể nhận ra rằng nỗ lực trí tuệ trong một số hoạt động nhất định có thể đem lại phần thưởng. Nếu lợi ích từ việc chơi cờ vua lớn hơn chi phí và nỗ lực cần bỏ ra, người ta có thể chọn chơi cờ vua và thậm chí tự cho rằng mình thích môn này,' ông nói. 'Tuy nhiên, khi người ta chọn theo đuổi các hoạt động đòi hỏi nỗ lực trí tuệ cao, điều đó không nhất thiết có nghĩa là họ thích sự nỗ lực trí tuệ. Có thể họ chọn những hoạt động này bất chấp khó khăn, không phải vì sự khó khăn.'
