
Tháng 3/2021, nghệ sĩ số hóa Beeple đã bán một tác phẩm nghệ thuật với giá 69 triệu đô la. Chỉ 1 năm trước, những tác phẩm của ông không bao giờ có giá trị vượt quá 100 đô la. Tuy nhiên, những gì được bán với giá hàng chục triệu đô la không phải là 1 bản in thông thường, nó là NFT - Non-fungible token (NFT) hay tạm dịch là “những thứ không thể trao đổi tương đương”.
Là 1 NFT, thế nên ai cũng có thể sao chép nó dưới dạng 1 tấm ảnh JPEG thông thường. Nhưng chỉ người mua nó mới sở hữu được tất cả những dữ liệu quan trọng đằng sau nó, những thứ mà chỉ ai có “quyền sở hữu” mới nắm được trong tay. Sự khác biệt giữa “tái sản xuất” và “quyền sở hữu” đã tạo nên sự khác biệt trong việc định giá tác phẩm đối với NFT.
Nhưng theo một nghiên cứu mới, thành công của Beeple là một điều khác thường. Một nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học London, bao gồm Andrea Baronchelli, phó giáo sư toán học và nhà khoa học dữ liệu Matthieu Nadini, đã phân tích 4,7 triệu giao dịch NFT, với sự tham gia của hơn 500.000 người mua và người bán, chiếm gần 1 tỷ đô la giao dịch. Kết quả chung cho thấy mặc dù NFT hiện có thể được nhìn thấy như 1 con đường xán lạn, tuy nhiên, phần lớn NFT không thể mua được cho bạn 1 tô phở ngon lành.
Chỉ 1% NFT được bán với giá trên 1.500 USD và 75% được bán với giá từ 15 USD trở xuống, thậm chí tệ hơn. “Phần lớn những tác phẩm này thậm chí không bán được, vì vậy chúng không được đưa vào phân tích của chúng tôi. Mọi người chỉ bỏ tiền ra để sản xuất một NFT và thế là xong. Thật khó để có thể đưa ra lời khuyên cho 1 người bạn làm trong lĩnh vực nghệ thuật bắt đầu tham gia và làm giàu từ NFT, bởi vì rất ít người có thể tìm thấy lợi nhuận trong thị trường này”, Mauro Martino, người đứng đầu Phòng thí nghiệm Visual AI của IBM, cho biết.
Là 1 NFT, thế nên ai cũng có thể sao chép nó dưới dạng 1 tấm ảnh JPEG thông thường. Nhưng chỉ người mua nó mới sở hữu được tất cả những dữ liệu quan trọng đằng sau nó, những thứ mà chỉ ai có “quyền sở hữu” mới nắm được trong tay. Sự khác biệt giữa “tái sản xuất” và “quyền sở hữu” đã tạo nên sự khác biệt trong việc định giá tác phẩm đối với NFT.
Nhưng theo một nghiên cứu mới, thành công của Beeple là một điều khác thường. Một nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học London, bao gồm Andrea Baronchelli, phó giáo sư toán học và nhà khoa học dữ liệu Matthieu Nadini, đã phân tích 4,7 triệu giao dịch NFT, với sự tham gia của hơn 500.000 người mua và người bán, chiếm gần 1 tỷ đô la giao dịch. Kết quả chung cho thấy mặc dù NFT hiện có thể được nhìn thấy như 1 con đường xán lạn, tuy nhiên, phần lớn NFT không thể mua được cho bạn 1 tô phở ngon lành.
Chỉ 1% NFT được bán với giá trên 1.500 USD và 75% được bán với giá từ 15 USD trở xuống, thậm chí tệ hơn. “Phần lớn những tác phẩm này thậm chí không bán được, vì vậy chúng không được đưa vào phân tích của chúng tôi. Mọi người chỉ bỏ tiền ra để sản xuất một NFT và thế là xong. Thật khó để có thể đưa ra lời khuyên cho 1 người bạn làm trong lĩnh vực nghệ thuật bắt đầu tham gia và làm giàu từ NFT, bởi vì rất ít người có thể tìm thấy lợi nhuận trong thị trường này”, Mauro Martino, người đứng đầu Phòng thí nghiệm Visual AI của IBM, cho biết.

Martino đã dành gần 1 năm để hình dung về nghiên cứu nói trên nhằm tìm hiểu sâu hơn về mạng lưới giao dịch hoặc có cái nhìn bao quát hơn về thị trường NFT - công việc được đánh giá là một trong những nhiệm vụ phức tạp nhất trong sự nghiệp của ông. Với các khung chứa 7 triệu liên kết mạng, một thay đổi duy nhất có thể cần vài phút chờ trước khi Martino có thể nhìn thấy kết quả. “Tôi học bằng cách bắt tay vào làm, chơi với các điểm nút và sửa đổi hình ảnh để xem mình phải đi đâu. Nhưng khi bạn phải đợi từ 5 đến 10 phút cho một khung hình? Đó mới là chuyện khó”, Martino chia sẻ.
Bạn có thể thấy phần lớn công việc của Martino trong video ở trên. Công việc hình ảnh hóa dữ liệu của ông được chia làm hai phần. Phần đầu tiên, bắt đầu phút 1:48, thể hiện sự phát triển của NFT từ năm 2017 đến năm 2021. Đối tượng là các nhà giao dịch NFT. Các liên kết giữa chúng là các giao dịch NFT thực tế. Quả cầu càng lớn, giao dịch càng diễn ra tích cực.

Từ năm 2017 đến năm 2021, chúng ta thấy một vũ trụ NFT đang dần trở nên sôi động. Ban đầu, có một nhóm nhỏ các nhà giao dịch, được biểu thị bằng màu hồng, tham gia vào các giao dịch thẻ trong CryptoKitties - một trò chơi blockchain trên Ethereum. Các dự án NFT độc lập được biểu thị bằng màu trắng. Các vật phẩm NFT từ trò chơi Axie Infinity được biểu thị bằng màu xanh dương. Và khu vực màu xanh lá cây là các giao dịch thẻ từ trò chơi Sorare.
Sau khi giai đoạn này hoàn thành, Martino bắt đầu tập trung vào những chi tiết cụ thể hơn về thị trường NFT vào năm 2021. Chúng ta thấy hình dạng thị trường NFT, được hình thành từ các giao dịch của các loại NFT khác nhau.

Dữ liệu mà Martino thu thập chỉ là một phần nhỏ của thị trường NFT trị giá 10 tỷ đô la. Tuy nhiên, Martino đã chứng minh rằng các cộng đồng NFT có cấu trúc hợp lý hơn là hoàn toàn lộn xộn. Mặc dù ông nhận thức được rằng NFT không phải là con đường làm giàu, nhưng quá trình nghiên cứu đã thay đổi quan điểm của ông về thị trường này.
“Một số người nghĩ rằng NFT chỉ là một xu hướng tạm thời, tồn tại trong vài năm. Chúng tôi thấy rằng thị trường đang phát triển và bắt đầu có các cấu trúc, quy tắc và hành vi mà chúng tôi có thể theo dõi. Vì vậy, chúng tôi tin rằng NFT sẽ tồn tại trong thời gian dài”, ông nói.
