
Nếu tập thể dục có thể biến thành viên thuốc, thì mọi người sẽ chọn uống nó mà không cần đổ mồ hôi. Dù lợi ích của tập thể dục rất rõ ràng: cải thiện giấc ngủ, tinh thần sảng khoái, giảm bệnh mãn tính,… nhưng ít người có đủ ý chí để duy trì tập thể dục thường xuyên.
Theo số liệu năm 2023 tại Mỹ, chưa đến 1/3 người trưởng thành ở Mỹ tham gia các hoạt động thể chất theo khuyến nghị của chính phủ: ít nhất 20 phút vận động aerobic cường độ vừa phải mỗi ngày, cùng với các bài tập sức mạnh xây dựng cơ bắp mỗi tuần.
Một phần lớn người trưởng thành ở Mỹ đang phải đối mặt với các bệnh mãn tính, nhưng không nhiều người có ý chí để tập thể dục.
Cuộc sống hiện đại và công việc văn phòng khiến nhiều người phải ngồi lâu và thích di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô hơn là đi xe đạp.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của họ mà còn làm giảm khả năng vận động và tăng cân thêm nữa.
Có thậm chí nghiên cứu chỉ ra rằng, những người thu nhập thấp thường ít tập thể dục hơn do khu vực họ sinh sống có ít không gian tập luyện.
Tuy nghiên cứu cũng cho thấy có một rào cản khác ảnh hưởng đến tất cả chúng ta: bộ não không muốn chúng ta tập thể dục.
Bộ não muốn chúng ta nghỉ ngơi
Từ thời khai thiên lập địa, con người đã phải vận động thể chất để thực hiện những chức năng cơ bản của cuộc sống, như săn bắt hay trồng trọt thực phẩm. Theo Daniel Lieberman, một nhà sinh vật học tiến hóa và tác giả của cuốn sách 'Tại sao chúng ta chưa bao giờ tiến hóa', con người tiến hóa để chịu đựng cường độ vận động thường xuyên nhưng vẫn nghỉ ngơi khi cần thiết, để bảo tồn năng lượng.
Nói cách khác, những người săn bắt và hái lượm không bao giờ nghĩ đến việc chạy bộ để đốt calo. Thay vào đó, bản năng mách bảo họ cần giữ năng lượng để làm việc, không nên lãng phí sức mạnh vào những việc không cần thiết.
Theo Lieberman, dù chúng ta không còn phải di chuyển nhiều như ngày xưa để săn bắt và hái lượm, nhưng bản năng tiết kiệm năng lượng vẫn còn tồn tại. Việc cảm thấy không muốn tập thể dục là điều hoàn toàn bình thường và tự nhiên.
Nhà nghiên cứu về hoạt động thể chất, Matthieu Boisgontier, phó giáo sư tại Đại học Ottawa, đã làm rõ điều này trong một nghiên cứu vào năm 2018.
Trong nghiên cứu này, người tham gia được yêu cầu điều khiển hình ảnh avatar của họ di chuyển trong các hình ảnh trên màn hình máy tính. Các hình ảnh này bao gồm cả con người đang vận động và hình ảnh của họ khi nghỉ ngơi. Kết quả đo sóng não đã cho thấy rằng não người tiêu tốn nhiều năng lượng hơn khi phải tham gia vào các hình ảnh vận động. Nhà nghiên cứu kết luận rằng con người có bản năng muốn được nghỉ ngơi thư giãn.
Cũng có các nghiên cứu cho thấy mọi người thường chọn đi thang cuốn thay vì cầu thang bộ. Boisgontier nhấn mạnh rằng bản năng tự nhiên này không phải là điều xấu, nhưng cuộc sống hiện đại đã khiến chúng ta nghỉ ngơi nhiều hơn, đôi khi đến mức gây hại cho sức khỏe.
Jackie Hargreaves, một giảng viên cao cấp về tâm lý học thể thao và thể dục tại Đại học Leeds Beckett của Vương quốc Anh, đã chỉ ra rằng nhiều người mang trong mình những cảm xúc tiêu cực đối với việc tập thể dục từ khi còn nhỏ. Điều này có thể bắt nguồn từ những trải nghiệm xấu xảy ra trong quá trình học thể dục ở tuổi thơ, hoặc từ những cảm giác không thoải mái khi tham gia vào các hoạt động thể dục nhóm.
Có những trường hợp vấn đề nằm ở mức độ tự tin. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có lòng tin vào khả năng của mình sẽ dễ dàng hình thành thói quen tập luyện đều đặn, trong khi những người thiếu tự tin sẽ gặp khó khăn khi cần động viên bản thân.
Làm thế nào để đánh lừa bộ não và thúc đẩy bạn tập thể dục?
Sam Zizzi, một chuyên gia về tâm lý học thể dục tại Đại học West Virginia, cho rằng việc bạn cảm thấy tự tin về khả năng của mình sẽ giúp bạn dễ dàng tìm ra động lực để tập thể dục hơn.
Ông khuyên chúng ta nên bắt đầu từ những bước nhỏ, ví dụ như chỉ đi bộ vài phút mỗi ngày - và từ đó tăng dần độ khó của bài tập theo thời gian. Đồng thời, việc quan sát một người có cùng độ tuổi, giới tính hoặc tình trạng sức khỏe với chúng ta đang làm những gì chúng ta muốn làm cũng có thể giúp chúng ta nhận ra rằng chúng ta cũng có thể đạt được điều đó.
Một cách khác để xây dựng sự tự tin là nhận ra cách não hoạt động chống lại chúng ta. Ví dụ, khi mọi người không thành công trong việc tập thể dục, não của họ có thể tạo ra ý nghĩ rằng họ có vấn đề hoặc họ chỉ là lười biếng. Trong khi những người thực sự đi tập thì họ đơn giản là cắm đầu vào việc tập và chiến thắng bản năng của mình. Hãy thay thế sự xấu hổ bằng niềm tin vào bản thân, và hiểu rõ cách não hoạt động để vượt qua nó.
Ngoài ra, hãy nhớ rằng tập luyện không nhất thiết phải là việc đi vào phòng tập và tập gym trong một giờ đồng hồ. Đôi khi, chỉ cần đi bộ trong mười năm phút, hoặc đi xe đạp cũng là một hình thức tập luyện hiệu quả. Quan trọng là đảm bảo cơ thể bạn được vận động và bạn cảm thấy vui vẻ khi làm điều đó.
Bạn cũng có thể làm cho việc tập luyện trở nên vui vẻ hơn bằng cách mời thêm bạn bè, cùng tập luyện và trò chuyện với nhau trong quá trình. Điều này sẽ giúp bạn kết nối và tận hưởng thời gian tập luyện hơn.
Theo Time