Nghiên cứu Tokenomics #5: DYDX – Cần sự đổi mới để không còn “một lẻo mạt”

dYdX là một trong những dự án nổi bật trong lĩnh vực giao dịch phái sinh phi tập trung, được nhiều quỹ đầu tư danh tiếng đầu tư vào.

Khám phá về dYdX

Đơn giản, dYdX là một sàn giao dịch, cho phép người dùng giao dịch phái sinh và thế chấp (margin) các loại tiền điện tử một cách phi tập trung.

Tương tự như Binance, nhưng dYdX khác biệt ở tính phi tập trung:

• Không phụ thuộc vào bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào.
• Không cần xác minh danh tính (KYC).
• Không bị giám sát hoặc theo dõi.

Sau khi ra mắt và trở nên nổi tiếng với sự kiện retroactive đồng thời được niêm yết trên nhiều sàn giao dịch lớn, giao thức cũng đã đạt được một số thành công đáng kể bằng cách thu hút một lượng giao dịch đáng kể.

Theo khối lượng giao dịch, dYdX là sàn giao dịch phái sinh phi tập trung lớn nhất. Dù không nổi bật so với các sàn giao dịch tập trung, nhưng dYdX vẫn vượt trội hơn một số tên lớn như Bitfinex, Crypto.com... Dù thị trường đang gặp nhiều khó khăn, dYdX vẫn duy trì mức khối lượng giao dịch trung bình hơn 100 triệu USD.

Xem xét từ nhiều khía cạnh như thói quen của người dùng, chi phí giao dịch, và thời gian phát triển..., kết quả của dYdX đã rất ấn tượng.

Các Cập Nhật Quan Trọng

Mặc dù được phát triển dưới hình thức phi tập trung, nhưng dYdX vẫn dưới ảnh hưởng của công ty phát triển, dYdX Trading Inc. (chi phí giao dịch và một phần thưởng cho người cung cấp thanh khoản đều thuộc về công ty này). Vì vậy, bản cập nhật quan trọng dYdX V4 (dự kiến ra mắt cuối năm 2022) sẽ hoàn toàn phân quyền, không còn phụ thuộc vào bất kỳ tổ chức nào, bao gồm cả dYdX Trading Inc.

Để củng cố quyết tâm phi tập trung, vào tháng 6/2022, dYdX đã công bố kế hoạch xây dựng dYdX thành một chuỗi độc lập trên Cosmos. Việc có blockchain riêng cũng giúp dự án trở nên phi tập trung hơn, phù hợp với mục tiêu phi tập trung hóa vào cuối năm 2022. Blockchain của dYdX trên Cosmos sẽ được quản lý bởi một nhóm validator, không nhất thiết phải do dự án tự duy trì.

Phân Tích Token

DYDX là đồng token native của dự án, có tổng cung là 1 tỷ token và hiện đang có khoảng 131 triệu token lưu hành (theo dữ liệu từ CoinGecko, ngày 16/10/2022).

Phân Bổ Token

Trong 5 năm đầu tiên, DYDX sẽ được phân bổ như sau:

Bạn có thể thấy rằng khoản token được phân bổ cho quỹ đầu tư và nhóm phát triển chiếm khoảng 40% (chưa tính 7% dành cho các thành viên sẽ gia nhập trong tương lai). Con số này có thể coi là khá lớn. Tuy nhiên, để có cái nhìn toàn diện hơn, chúng ta có thể so sánh DYDX với BNB – cũng là một đồng coin của một sàn giao dịch. Phân bổ ban đầu của token BNB như sau:

Do đó, cả DYDX và Binance đều cần phải 'tập trung hóa' việc nắm giữ token của họ từ đầu. Nguyên nhân cho hiện tượng này cũng khá dễ hiểu:

• Đảm bảo quyền quyết định trong việc quản lý phát triển giao thức.
• Quyết định về việc sử dụng các khoản phí thu được.
• Cam kết dài hạn với dự án và việc phát triển dự án (đồng nghĩa với việc khi dự án phát triển tốt, lợi nhuận mà nhóm nhận được cũng lớn hơn).

Sau 5 năm, giao thức có thể sử dụng tối đa 2% mỗi năm để tăng nguồn cung DYDX nhằm đảm bảo cộng đồng có nguồn lực để duy trì sự phát triển. Việc tăng nguồn cung này sẽ phải được thông qua bởi DAO quản lý và không quá 2% mỗi năm.

Lịch Trả Token

Giao thức đã phát hành token DYDX vào tháng 08/2021. Do đó, đầu năm 2023 sẽ là thời điểm quan trọng cho DYDX, có thể dự án sẽ chọn thời điểm này để công bố các tin tức quan trọng, nhằm ổn định giá của token.

Đầu năm 2023 sẽ là thời điểm “nhạy cảm” cho DYDX, có thể dự án sẽ chọn thời điểm này để công bố các thông tin quan trọng, nhằm “đỡ giá” cho token.

Tác Dụng Của DYDX

DYDX có những tính năng sau:

• Cung Cấp Thanh Khoản: DYDX có thể được dùng để cung cấp thanh khoản trên giao thức, nhận phần thưởng tương ứng.
• Quản Trị: Khi V4 ra mắt, DYDX sẽ trở thành token quản trị của dự án.
• Phần Thưởng: Token DYDX được dùng làm phần thưởng để khích lệ các traders, nhà cung cấp thanh khoản và người dùng tham gia sớm (retroactive).
• Giảm Phí Giao Dịch: Trader có thể nắm giữ một lượng DYDX nhất định để giảm phí giao dịch. Càng nắm giữ nhiều DYDX, phí giao dịch giảm càng nhiều.

Nhận Xét

Về Tính Lạm Phát: Hiện tại, DYDX chỉ lưu hành khoảng 13% tổng cung tối đa.

DYDX vẫn có mức lạm phát cao, khi khoảng 87% token vẫn chưa được mở khóa. Đồng thời, DYDX có thể tiếp tục tăng thêm 2%/năm theo số lượng token (chưa tính giá).

Tháng 01/2023 là thời điểm cần chú ý khi DYDX có thể mở khóa một lượng token lớn cho nhà đầu tư và team, có thể kèm theo các tin tức tích cực để ổn định giá. Đây cũng là cơ hội để tìm kiếm lợi nhuận.

Về tính năng của token, có thể nói, hiện DYDX được thiết kế một cách khá “nhàm chán”. Token hiện chỉ được sử dụng để “cung cấp thanh khoản theo nhiều nghĩa”. Tính năng quản trị còn cần phải đợi sự hoàn thiện của dYdX V4. DYDX chỉ có một use-case tạo ra lực mua duy nhất là giảm phí giao dịch khi nắm giữ. Tuy vậy, tính năng này cũng bị dYDX hạn chế khi họ cũng cho phép trader giảm phí khi đạt volume giao dịch nhất định:

Một điểm tích cực đến từ dYdX là việc họ vẫn đang hoạt động và tạo ra doanh thu. So với các DApps khác, doanh thu của giao thức vẫn ổn định.

Tuy vậy, doanh thu nói trên hiện vẫn chỉ thuộc về dYdX Trading Inc, chưa mang lại giá trị cho người nắm giữ token hoặc cho giao thức. Vì vậy, chúng ta cần chờ đến V4 để biết thêm về các chính sách sử dụng phí của giao thức khi nó hoàn toàn phi tập trung.

Cá nhân tôi nghĩ rằng, là một sàn giao dịch, dYdX có thể bổ sung thêm một số tính năng cho token như:

• Sử dụng một phần phí giao dịch định kỳ mua lại và đốt DYDX.
• Tạo ra các trò chơi tương tự như Binance: IDO, Launchpad…

Tạm kết

dYdX vẫn là một giao thức mạnh mẽ và giữ vị trí hàng đầu trong các sàn giao dịch phái sinh phi tập trung. Tuy nhiên, để thực sự thay thế các sàn giao dịch tập trung, dYdX còn nhiều thách thức cần vượt qua. Thiết kế tokenomics của DYDX hiện tại khá nhàm chán và không có nhiều triển vọng, tuy vậy, chúng ta có thể chờ đợi cơ hội trung và dài hạn trong thời gian sắp tới, đặc biệt là đầu năm 2023. Ý kiến của anh em về DYDX thế nào? Anh em muốn mình phân tích tokenomic nào? Đừng quên để lại bình luận nhé! Hẹn gặp lại trong các bài viết tiếp theo!

Poseidon

• Nhìn lại DeFi (Phần 3): Yearn Finance, thứ giết chết chúng ta là kỷ niệm!
• Giới thiệu Omni Wallet – Chiếc ví “All-in-One” dành cho Web3