Buzz
Khi nhắc đến Concorde - chiếc máy bay vận chuyển thương mại siêu thanh đầu tiên của loài người, không thể không nhớ đến 2 hãng hàng không duy nhất khai thác chủ lực là Air France và British Airways. Với giá mỗi chiếc lên đến 23 triệu bảng vào năm 1977, tương đương 143,84 triệu bảng hay 4616 tỉ đồng theo giá ngày nay thì Concorde không phải là dòng máy bay có nhiều khách hàng như những Airbus A320 hay Boeing 737. Tuy nhiên, dù có mức giá và chi phí vận hành cao ngất ngưỡng như vậy thì Concorde ở thời hoàng kim cũng được nhiều hãng không để mắt đến, kéo theo những câu chuyện thú vị.Singapore Airlines - chiếc Concorde 2 với livery độc đáo
Ngày 11 tháng 3 năm 1976, chính quyền cảng New York và New Jersey đã cấm các máy bay vận tải siêu thanh như Concorde hạ cánh tại sân bay JFK sau áp lực từ công chúng Mỹ về vấn đề tiếng ồn. Air France và British Airways đã phải tìm kiếm các tuyến đường mới và khởi kiện về phân biệt đối xử vào tháng 6 năm 1977.
Một trong những tuyến bay mới là đến Úc và Singapore là điểm dừng trong tuyến đường gồm London - Bahrain - Singapore - Sydney. Đến tháng 9 năm 1977, British Airways đã ký thỏa thuận hợp tác với Singapore Airlines để vận hành tuyến này. Chiếc Concorde mang số đuôi G-BOAD được sử dụng, với phi hành đoàn của British Airways và tiếp viên của Singapore Airlines trong chuyến bay.
Braniff International Airways - thuê cả máy bay và phi hành đoàn
Braniff Airways, một hãng hàng không của Mỹ, hoạt động từ năm 1930 đến năm 1982. Trong năm 1979, hãng này đã khai thác Concorde bằng cách thuê lại 2 chiếc từ Air France và British Airways để thực hiện các chuyến bay nội địa, như chẳng hạn đường bay Dallas - Washington.Các hãng hàng không Mỹ chia tay Concorde
Tại Mỹ, Pan Am (Pan American World Airways) từ năm 1963 đã suy nghĩ về việc khai thác Concorde và được kỳ vọng là hãng hàng không thứ ba trên thế giới sau Air France và British Airways. Tuy nhiên, kế hoạch này đã gây ra tranh cãi vì Pan Am - một trong những hãng hàng không lớn nhất của Mỹ - lại sử dụng Concorde, một sản phẩm của Anh và Pháp. Mỹ sau đó đã theo đuổi chương trình máy bay siêu thanh với Boeing 2707 nhưng hủy bỏ vào năm 1971.
Tổng thống Mỹ J. F. Kennedy lúc đó đã tuyên bố rằng Pan Am không nên mua Concorde vì Mỹ sẽ sớm có máy bay siêu thanh riêng của mình. Ông cho rằng việc Pan Am đặt mua Concorde sẽ 'phá hoại chương trình đưa Hoa Kỳ lên vị thế dẫn đầu trong ngành hàng không siêu thanh trong thập kỷ 70.'
TWA (Trans World Airlines), một trong những hãng hàng không lớn của Mỹ, cũng từng đặt hàng Concorde từ Aerospatiale và BAC. Nhưng do áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trong Big Four của Mỹ, TWA buộc phải tham gia cuộc đua siêu thanh. Ban đầu là 4 đơn hàng, sau đó nâng lên 6 vào năm 1965. Tuy nhiên, vì thiếu hiệu quả khai thác, TWA đã hủy các đơn đặt hàng Concorde theo sau Pan Am.
Châu Âu đứng im
Trong khi các hãng hàng không Mỹ đã bỏ ý định vận hành Concorde, trên toàn cầu, vẫn có nhiều hãng khác muốn sở hữu Concorde nhưng không thành công vì nhiều lí do khác nhau.
Ở châu Âu, Lufthansa của Đức từ những năm 60 đã tham gia cuộc đua hàng không siêu thanh. Ngoài Concorde, Lufthansa cũng quan tâm đến chương trình SST của Mỹ với máy bay siêu thanh của Lockheed và Boeing. Tuy nhiên, sau khi đánh giá, Lufthansa quyết định hủy các đơn hàng vì chi phí vận hành quá cao và Concorde không đáp ứng được yêu cầu của họ về tải trọng và tầm bay.
IranAir mua Concorde đổi... TV màu
Tại Trung Đông, Middle East Airlines (MEA) của Lebanon đã đặt mua 4 chiếc Concorde, trong khi IranAir cũng đặt mua 3 chiếc vào năm 1972 nhưng cuối cùng đã hủy bỏ. Việc mua Concorde của IranAir là một động thái ngoại giao để củng cố quan hệ với Pháp. Tuy nhiên, IranAir cuối cùng đã hủy đơn hàng này và thay vào đó nhận hệ thống truyền hình màu SECAM từ Pháp.
Thực sự, Iran lúc đó đã rất nghiêm túc với việc vận hành Concorde. Họ đã cử phi công đi học bay tại Pháp và thuê ướt một chiếc Concorde để khai thác trước khi nhận máy bay mua. Tuy nhiên, do tình hình chính trị nội bộ và khủng hoảng dầu mỏ thập kỷ 70, Iran đã hủy đơn hàng Concorde vào năm 1980.
Bức ảnh này là một chiếc Concorde cất cánh từ sân bay Mumbai ở Ấn Độ. Vào năm 1972, một chiếc Concorde đã thực hiện chuyến bay trình diễn đến nhiều quốc gia, trong đó có Ấn Độ. Tuy nhiên, cuộc đàm phán giữa Aerospatiale-BAC và Air India không đạt kết quả vì Air India cho rằng việc vận hành Concorde có thể gây ra thảm họa kinh tế.
Qantas và ước mơ về đội bay siêu thanh
Tuy nhiên, đối với Qantas, máy bay siêu thanh luôn là mục tiêu từ đầu thập kỷ 60. Ngoài Concorde, hãng này còn muốn khai thác cả Boeing 2707 và Lockheed-2000. Tuy nhiên, kế hoạch này chưa bao giờ thành hiện thực. Qantas mơ ước có thể đưa hành khách từ Sydney đến London trong vòng 10 tiếng, Melbourne đến Auckland trong chỉ 45 phút, hoặc ăn sáng ở Úc và ăn trưa ở Singapore.
Tháng 1 năm 1964, Qantas công bố đặt mua 4 chiếc Concorde và 6 chiếc Boeing 2707. Tuy nhiên, chỉ sau 6 tháng, ông Hudson Fysh, một trong những người sáng lập Qantas, tuyên bố hãng sẽ không đặt mua bất kỳ máy bay siêu thanh nào trong ít nhất 10 năm tới.
Vào năm 1966, Boeing 747 ra đời và Qantas nhanh chóng đặt mua 4 chiếc. Ban đầu coi 747 như là giải pháp tạm thời, nhưng nó đã trở thành chiến lược lâu dài của hãng. Cả hai dự án của Lockheed và Boeing đều bị hủy vào đầu thập kỷ 70, khiến cho Qantas chỉ có Concorde là lựa chọn. Tuy nhiên, Concorde không mang lại hiệu quả kinh tế như mong đợi, và Qantas cuối cùng vẫn phải dựa vào Boeing 747.
Theo: TravelUpdate; ARGS; Heritage Concorde; ConcordeSST; ExecutiveTraveller; Times of India; SimpleFlying [1];[2];[3];[4]
