Người dân tại Châu Âu tiêu thụ 17.000 tấn dầu thực vật mỗi ngày để lái xe do giá nhiên liệu ngày càng tăng cao

Với việc giá xăng dầu tại Anh và châu Âu tiếp tục tăng lên, 58% lượng dầu hạt cải ở đây đang được sử dụng cho các phương tiện di chuyển, mặc dù gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường.

Số lượng dầu thực vật được sử dụng trong xe cộ lập kỷ lục

Theo Guardian, một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng, người dân ở Anh và Châu Âu đang tiêu thụ 17.000 tấn dầu hạt cải và dầu hướng dương (tương đương 19 triệu chai) hàng ngày cho các phương tiện di chuyển của họ, ngay cả khi giá dầu thực vật đã tăng gấp 2,5 lần so với năm 2021.

Theo nghiên cứu, đó là tương đương với việc đốt cháy 14 triệu chai dầu cọ và dầu đậu nành mỗi ngày - chủ yếu nhập khẩu từ Indonesia và Nam Mỹ - để sử dụng làm nhiên liệu thay vì dùng cho mục đích nấu ăn.

Giá dầu thực vật tại châu Âu và Anh đang tăng lên do cuộc xung đột ở Ukraine vẫn tiếp diễn. Ukraine đã xuất khẩu 5,27 triệu tấn dầu hướng dương trong giai đoạn 2020-2021, chiếm khoảng 47% tổng lượng xuất khẩu thế giới.

Sự thiếu hụt dầu hướng dương đã gây ra một chuỗi phản ứng, làm tăng giá dầu hạt cải, dầu cọ và dầu ô liu trên toàn cầu lên mức kỷ lục.

Giá dầu hướng dương trên thế giới đã tăng 44% vào cuối tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, trong khi dầu hạt cải đã tăng 72%, theo báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường Mintec.

Giá dầu đậu nành cũng tăng 41%, dầu cọ tăng 61% và dầu ô liu tăng hơn 15%. Theo Mintec, ngoại trừ dầu ô liu, tất cả các loại dầu ăn khác đều đạt mức giá kỷ lục vào tháng 3.

Tuy nhiên, có vẻ như giá dầu ăn không thể tăng nhanh hơn giá dầu diesel, khi mà 58% lượng dầu hạt cải và 9% lượng dầu hướng dương tại Anh đang được sử dụng cho ô tô và xe tải.

Maik Marahrens từ nhóm vận động Giao thông & Môi trường đã thực hiện nghiên cứu và cho biết: 'Các siêu thị đã phải chia dầu thực vật và giá cả cũng tăng mạnh. Đồng thời, chúng ta đang đốt hàng nghìn tấn dầu hướng dương và dầu hạt cải trong xe hơi hàng ngày. Trong thời kỳ khan hiếm, chúng ta cần ưu tiên sử dụng lương thực hơn làm nhiên liệu'.

Việc sử dụng dầu ăn thay thế nhiên liệu có thực sự tốt không?

Mặc dù có tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng đang ở mức cao kỷ lục, khoảng 10% ngũ cốc trên thế giới vẫn được sử dụng để sản xuất nhiên liệu sinh học, đủ để nuôi 1,9 tỷ người trong một năm theo một số ước tính.

Dustin Benton, Giám đốc chính sách của Green Alliance, phát biểu: 'Trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine đang đe dọa người dân ở các quốc gia đang phát triển với nguy cơ đói, việc tiếp tục sử dụng nhiên liệu sinh học ngày càng tăng là không thể tránh khỏi. Việc giảm lượng nhiên liệu sinh học là biện pháp nhanh nhất để giải quyết nạn đói toàn cầu trong cuộc khủng hoảng này.'

Hàng chục nghiên cứu đã chứng minh sự liên quan giữa việc sử dụng nhiên liệu sinh học và tăng giá thực phẩm, do cây trồng cho nhiên liệu làm tăng nhu cầu đất và giảm nguồn cung.

Theo Giáo sư Timothy Searchinger - một chuyên gia hàng đầu của Viện Tài nguyên Thế giới, việc sử dụng dầu thực vật làm nhiên liệu có thể tạo ra tác động tiêu cực với môi trường.

'Nhu cầu về dầu thực vật đang tăng cao có thể gây ra tác động tiêu cực cho môi trường, khiến các nông dân phải mở rộng diện tích canh tác để đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc sử dụng 18% dầu thực vật trên thế giới để thay thế dầu diesel sẽ làm tăng lượng khí thải carbon, thậm chí còn nhiều hơn cả nhiên liệu hóa thạch', ông Searchinger lưu ý.

Khả năng sử dụng dầu thực vật cho động cơ diesel đã được phát hiện từ những năm 1900, mặc dù một số thay đổi cần phải được thực hiện trên các phương tiện.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết lượng khí thải sinh ra từ việc sử dụng dầu thực vật có thể còn nhiều hơn cả nhiên liệu hóa thạch vì việc chuyển đổi đất từ mục đích không sử dụng trước đây - thường là rừng nguyên sinh - sang canh tác cây nông nghiệp.

Diện tích đất trồng trọt trên toàn cầu được mở rộng hơn 100 triệu hecta trong thế kỷ này - tương đương với diện tích của Ai Cập. Khoảng một nửa diện tích này đến từ các hệ sinh thái tự nhiên, một tốc độ mở rộng đáng kể so với 8.000 năm trước.

Searchinger nói: 'Chi phí sản xuất nhiên liệu sinh học lớn hơn lợi ích từ việc giảm sử dụng dầu. Một sai lầm mà Châu Âu và các quốc gia khác đã phạm phải là họ đã hoàn toàn bỏ qua chi phí này. Họ đã hành động như việc sử dụng đất là hoàn toàn miễn phí. Cuộc khủng hoảng lương thực hiện nay nhắc nhở chúng ta rằng điều đó không hề đúng'.

Để bảo vệ an ninh lương thực, Liên minh châu Âu đã hoàn thiện chính sách nông nghiệp chung, chuyển sang cho phép trồng cây trên đất hoang và loại bỏ các quy tắc về luân canh cây trồng.

Ariel Brunner, giám đốc chính sách của Birdlife Europe, nói: 'Có một điều kỳ lạ khi theo đuổi các biện pháp bảo vệ thiên nhiên dưới danh nghĩa an ninh lương thực, trong khi vẫn tiếp tục đốt cháy lượng lớn lương thực trên hàng triệu hecta đất'.

Một quan chức của Ủy ban châu Âu cho biết nhiên liệu sinh học có thể củng cố an ninh lương thực và thay thế cho nhiên liệu hóa thạch, trong khi các quốc gia Liên minh châu Âu sẽ nhận được sự hỗ trợ từ Bỉ trong việc sử dụng các loại nhiên liệu sinh học pha trộn để giảm diện tích đất cần thiết cho nguyên liệu.

'Đóng góp của nhiên liệu sinh học từ cây lương thực và thức ăn chăn nuôi vào quá trình khử cacbon là hạn chế, vì vậy việc sử dụng chúng nên được hạn chế', quan chức này cũng bổ sung.

Hơn nữa, việc sử dụng dầu thực vật cũng có một số hạn chế như: Khó khăn trong việc khởi động vì nhiệt độ bắt lửa của dầu thực vật và dầu diesel khác nhau; Động cơ không thể đạt công suất tối đa, mặc dù một thí nghiệm của Volkswagen chỉ ra rằng lượng dầu tiêu thụ của dầu thực vật trên cùng một quãng đường thấp hơn so với dầu diesel; Độ bền của động cơ giảm do cặn nhiên liệu từ dầu thực vật nhiều hơn, cũng như khả năng bôi trơn kém hơn. Sử dụng dầu ăn thay vì dầu diesel có thể làm mất đi quyền bảo hành của phương tiện.