Theo tờ Forbes, hiện nay, giá trị tài sản của người giàu nhất thế giới, Elon Musk đang ở mức 254,6 tỷ USD. Tuy nhiên, vào thế kỷ 14, người đàn ông này có giá trị tài sản lên đến 400 tỷ USD, nhiều gấp xấp xỉ 1,6 lần so với tỷ phú vào năm 2022.
Khi nhắc đến những người giàu có nhất trên thế giới, thường nghĩ đến Waltons, Warren Buffett hay Bill Gates. Tuy nhiên, nếu nhìn lại lịch sử, sự giàu có của các vị vua, nữ hoàng vượt xa hầu hết các triệu phú ngày nay, thậm chí là tỷ phú.
Thực tế, một người đàn ông có tổng số tài sản nhiều hơn Bill Gates, Warren Buffet và thành viên giàu có nhất gia tộc Walton, Sam Walton cộng lại, đó chính là Mansa Musa I. Theo Celebrity Net Worth, tài sản ròng ông ước tính khoảng 400 tỷ USD. Tờ Time từng miêu tả Musa 'giàu hơn những gì mà người ta có thể tưởng tượng'.
Hoàng đế giàu nhất trong lịch sử
Mansa Musa (1280-1337), hoàng đế thứ 10 của Đế quốc Mali ở châu Phi. Ông lên ngôi vào năm 1312 sau khi người tiền nhiệm Abu-Bakr II có chuyến hành hương đến Đại Tây Dương và không bao giờ trở lại.
Trong suốt cuộc đời, Musa gom góp khối tài sản đến mức khó tin. Nếu tính theo lạm phát, tài sản của Mansa Musa có thể lên đến hơn 400 tỷ USD.
Trong thời kỳ hoàng kim dưới triều đại của ông, Đế chế Mali mở rộng ra hơn 3.200 km, bao gồm các khu vực hiện nay như Chad, Bờ Biển Ngà, Gambia, Guinea, Guinea-Bissau, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria và Senegal.
Không chỉ chiếm đóng nhiều thành phố, Mansa Musa còn thu cống từ nhiều nơi khác. Trong khi châu Âu đang phải đối mặt với đói kém, dịch bệnh và chiến tranh, các quốc gia châu Phi phát triển mạnh mẽ vào thời Trung cổ.
Qua việc kiểm soát các tuyến đường thương mại quan trọng giữa Địa Trung Hải và Tây Phi, Mansa Musa đã biến thành phố Timbuktu thành trung tâm văn hóa Hồi giáo.
Trong thời gian cai trị, Musa có những đóng góp quan trọng mở rộng đế chế của mình lên gấp 3 lần, thêm những lãnh thổ mới. Ông cũng hợp nhất được 24 thành phố, trong đó có cả Timbuktu, từng là trung tâm học thuật và thương mại quan trọng. Sau đó, Musa xây dựng những cung điện lớn, nhà thờ Hồi giáo và trường đại học tại đây. Hai trong số các di tích này vẫn tồn tại đến ngày nay.

Thực tế, Musa là một vị vua tham vọng. Sự giàu có của ông không đến từ những cuộc chinh phục hay sáp nhập, mà chủ yếu từ tài nguyên thiên nhiên ở Mali. Đặc biệt là những mỏ vàng tinh khiết, loại kim loại quý nhất thế giới vào thời điểm đó.
Đế chế phát triển đồng nghĩa với việc tài sản của Musa không ngừng tăng lên. Theo nghiên cứu của Kathleen Bickford Berzock, Mansa Musa - một hoàng đế, có khả năng tiếp cận gần như vô hạn đến những nguồn cải vô cùng quý giá trong thế giới Trung cổ.
Các trung tâm thương mại lớn giao dịch bằng vàng và hàng hóa khác đều nằm trong lãnh thổ của Musa, giúp ông trở nên giàu có nhanh chóng nhờ hoạt động thương mại này.
Theo Bảo tàng Hoàng gia Anh, dưới thời Musa, Mali nắm giữ một nửa lượng vàng của thế giới.
Cuộc hành hương đi vào lịch sử và gây sốc cho thị trường Ai Cập. Chuyến đi này được coi là một phần của chiến lược của Musa để quảng bá sự giàu có của Đế chế Mali và thể hiện lòng sùng đạo của mình.
Dù giàu có, Mansa Musa chỉ thực sự thu hút sự chú ý của thế giới vào năm 1324 khi thực hiện chuyến hành hương đến Mecca. Chuyến đi này được xem là một phần của kế hoạch của ông để quảng bá sự giàu có của Đế chế Mali và thể hiện lòng sùng đạo của mình.
Hoàng đế Musa được cho là đã mang theo hơn 60.000 thẩm phán, quan chức, thương gia, người hầu, người lái lạc đà và 12.000 nô lệ, tất cả đều mặc trang phục lụa Ba Tư sang trọng, gấm thêu kim tuyến và trang sức bằng vàng ròng.
Theo sử gia Ibn Khaldun, mỗi khi nghỉ ngơi, vị vua đã tổ chức các buổi tiệc cho các quan thần với những món ăn và đồ uống độc đáo. 12.000 nô lệ được giao nhiệm vụ mang các vật phẩm, mặc áo choàng từ gấm và lụa Yemen.

Đoàn hành hương của Musa ước tính đã tiêu hao tổng cộng 12,3 tấn vàng, gây ra mất giá trị trên khắp khu vực Trung Đông và làm thiệt hại khoảng 1,5 tỷ USD cho nền kinh tế trong thời kỳ đó. Musa tiêu tiền nhiều đến nỗi phải bán hết vàng mà ông mang theo trước khi kết thúc hành trình, gây phản đối từ dân chúng vì cho rằng ông đang lãng phí quá nhiều tiền của quốc gia.
Nhận ra sự 'sai lầm' của mình, trên đường về, ông đã giúp Ai Cập bằng cách mua lại toàn bộ vàng mà ông đã phát cho với lãi suất cao.
Kết thúc cuộc hành hương, Musa trở về từ Mecca, mang theo một số học giả Hồi giáo, bao gồm cả hậu duệ của nhà tiên tri Muhammad và nhà thơ kiến trúc sư Abu Es Haq es Saheli. Có tin đồn cho rằng vị vua đã trả cho nhà thơ 200kg vàng để sử dụng dịch vụ của ông.
Sau chuyến hành hương, Musa quay trở lại từ Mecca, mang theo một số học giả Hồi giáo, bao gồm cả hậu duệ của nhà tiên tri Muhammad và một nhà thơ kiến trúc sư Abu Es Haq es Saheli. Có tin đồn cho biết vua đã trả cho nhà thơ 200kg vàng để có được sự phục vụ của ông.
Không chỉ khoe sự giàu có, Musa còn được ghi nhận là người xây dựng nhiều nhà thờ Hồi giáo phong cách nhất trong lịch sử và một số trong số đó vẫn tồn tại đến ngày nay. Ngoài ra, ông còn xây dựng nhiều trường học, thư viện và biến Timbuktu thành trung tâm giáo dục.

Năm 1337, sau 25 năm trị vì Đế chế Mali, Musa qua đời ở tuổi 57 và truyền ngôi cho con trai Mansa Maghan. Tuy nhiên, vị vua trẻ không thể duy trì sự giàu có và hòa bình cho Mali.
Cuối thế kỷ 14, đất nước Mali dần bị các đế chế khác chiếm đóng, dẫn đến cạn kiệt nguồn tài nguyên. Đến thế kỷ 15, Mali trở thành thuộc địa của Bồ Đào Nha. Sự xuất hiện của người châu Âu ở Tây Phi đánh dấu sự chấm dứt cho sự thịnh vượng của Đế chế Mali và vị vua giàu có nhất lịch sử nhân loại.
Tóm lại
