Dù chỉ góp mặt một cách chớp nhoáng trong bộ phim Tây Du Ký 1986, nữ diễn viên này vẫn được nhận đãi ngộ không ai có thể sánh kịp.
Tính đến nay, dù đã gần 40 năm trôi qua, Tây Du Ký 1986 vẫn là một tác phẩm truyền hình kinh điển không thể thay thế trong lòng khán giả. Dù kinh phí hạn chế và kỹ xảo còn thô sơ, đạo diễn Dương Khiết cùng đoàn làm phim đã tạo nên một phiên bản Tây Du Ký được yêu thích qua nhiều thế hệ.
Vì kinh phí eo hẹp, trong quá trình quay phim, không ít diễn viên đã phải bỏ cuộc vì thù lao quá thấp. Tuy nhiên, có một nữ diễn viên được đạo diễn dành cho mức cát xê cao nhất, gấp nhiều lần so với các diễn viên chính như Lục Tiểu Linh Đồng, mặc dù chỉ đóng một vai phụ kéo dài 3 phút.


Trong Tây Du Ký 1986, nữ diễn viên Mã Lan (sinh năm 1962) đảm nhận vai Ân Ôn Kiều, con gái của Ân thừa tướng. Cô kết hôn với Trạng nguyên Trần Quang Nhụy và cùng chồng lên Giang Châu nhậm chức. Không may, trên đường đi, chồng cô bị sát hại bởi một tên lái đò. Sau này, cô sinh con trai Trần Huyền Trang, người sẽ trở thành Đường Tăng trong Tây Du Ký.
Trong khi đạo diễn Dương Khiết đang phân vân không biết ai xứng đáng đảm nhận vai Ân tiểu thư, Mã Lan bỗng nhiên gây ấn tượng mạnh mẽ với ông. Vào những năm 1980, Mã Lan đã là một ngôi sao sáng trên sân khấu kịch Trung Quốc. Chỉ sau vài năm, bà đã vươn lên trở thành diễn viên hạng nhất cấp quốc gia khi mới 20 tuổi.
Mã Lan không chỉ nổi bật với tài năng diễn xuất mà còn sở hữu một bộ sưu tập giải thưởng danh giá. Vào năm 1986, bà giành giải Hoa Mai, giải thưởng cao quý nhất trong giới kinh kịch. Hai năm sau, bà tiếp tục nhận giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại cả hai lễ trao giải Kim Ưng và Phi Thiên.


Với khả năng diễn xuất tuyệt vời của Mã Lan trên sân khấu, đạo diễn Dương Khiết lập tức quyết định chọn bà cho vai Ân tiểu thư. Tuy nhiên, bất ngờ thay, khi đoàn làm phim gửi lời mời, Mã Lan lại từ chối vì lịch trình quá bận rộn.
Dù vậy, đạo diễn Dương Khiết đã khẳng định rằng nếu không có Mã Lan, “Tây Du Ký” sẽ không bao giờ hoàn thiện. Vì thế, ông không chịu bỏ cuộc, quyết định đàm phán và thuê hẳn một chiếc chuyên cơ để đón Mã Lan từ Bắc Kinh tới Vân Nam, nơi đoàn đang quay phim. Cảnh quay được thực hiện gấp rút và Mã Lan được đưa trở lại đoàn kịch ngay trong ngày.
Để có thể mời được nữ diễn viên danh tiếng này, đoàn phim Tây Du Ký đã không ngần ngại trả mức thù lao cao nhất lên đến 20.000 NDT (hơn 71 triệu đồng), một con số rất lớn vào thời điểm bấy giờ. Ngay cả Lục Tiểu Linh Đồng, người thủ vai chính Tôn Ngộ Không, chỉ nhận được 100 NDT (hơn 350 nghìn đồng) cho mỗi tập, trong khi Mã Lan chỉ xuất hiện vỏn vẹn 3 phút trên màn ảnh.



Chỉ khi Mã Lan xuất hiện trên màn ảnh, khán giả mới thực sự hiểu tại sao đạo diễn Lương Khiết lại quyết tâm mời bà và sẵn sàng dành cho bà những đãi ngộ đặc biệt đến vậy. Chỉ với cảnh đứng trên lầu cao, ném quả tú cầu kén rể, không cần bất kỳ lời thoại nào, Mã Lan đã khắc họa thành công hình ảnh tiểu thư nhà Thừa tướng như bước ra từ trang sách.
Đặc biệt, cảnh Ân Ôn Kiều phải nén nỗi đau đớn để bỏ rơi đứa con mình yêu thương nhằm cứu sống đứa trẻ, đã khiến không ít khán giả phải rơi nước mắt. Mã Lan không cần đến lời thoại hay tiếng khóc, chỉ qua đôi tay run rẩy, bà đã truyền tải hoàn hảo nỗi đau đớn của người mẹ, khiến người xem cảm nhận rõ sự xé lòng trong mỗi cử chỉ.

Hiện nay, Mã Lan đã bước sang tuổi 62 và sống hạnh phúc bên người chồng lớn hơn bà 16 tuổi. Chồng bà là Dư Thu Vũ, một nhà lý luận nghệ thuật, sử học văn hóa, tiểu luận gia và cựu hiệu trưởng Học viện Hý kịch Thượng Hải. Dù không có con, hai vợ chồng vẫn duy trì một cuộc sống đầy lãng mạn, thường xuyên du lịch và tận hưởng thời gian bên nhau như thuở mới yêu.
Vào năm 2007, Mã Lan được trao tặng "Giải thưởng thành tựu trọn đời cho nghệ sĩ xuất sắc nhất châu Á" bởi Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Lincoln ở New York, Mỹ và Hiệp hội Mỹ - Trung. Ngoài diễn xuất, bà còn tham gia giảng dạy tại Đại học truyền thông Chiết Giang và là chuyên gia danh dự của Học viện Hý kịch Thượng Hải.
