Cổ nhân có câu: "Rượu nhạt uống mãi cũng say, người thông minh nói nhiều nhưng nếu không biết điểm dừng thì cũng trở nên tẻ nhạt". Ý nghĩa là mọi thứ đều cần có giới hạn. Ngay cả rượu nhạt, nếu uống từ từ cũng sẽ say, còn người thông minh nếu nói quá nhiều sẽ làm giảm giá trị lời nói.
1. Người thông minh nói nhiều nhưng nếu không kiểm soát sẽ trở nên nhạt nhẽo

Nói chuyện tưởng chừng như đơn giản nhất, nhưng thực ra lại là điều khó khăn nhất. Mở miệng là có thể trò chuyện, nhưng không phải lời nào thốt ra cũng là lời khôn ngoan.
Nhiều người kiến thức phong phú, đọc nhiều sách, muốn thể hiện mình nên lúc nào cũng nói, khuyên nhủ, chia sẻ ý kiến,... Họ tự cho rằng mình thông minh nhưng thực chất lại dại dột.
Chẳng hạn như một người được coi là chuyên gia trong một lĩnh vực, hầu như lời nói của họ luôn có lý. Tuy nhiên, khi họ nói quá nhiều, thông tin trở nên mâu thuẫn, người nghe từ tin tưởng dần chuyển sang nghi ngờ, uy tín của họ cũng vì vậy mà suy giảm.
Người xưa đã có câu: "Họa từ miệng mà ra" vì mọi thông tin chỉ mang tính tương đối, trong khi những gì chúng ta nói chỉ phản ánh góc nhìn cá nhân. Nói nhiều, nói dai dễ dẫn đến những điều dại dột, vô tình mang họa vào thân mà không hay biết.
Có một lần, một học trò tên Tử Cầm đã hỏi Mặc Tử: "Nói nhiều hay nói ít, cái nào mới là điều tốt hơn?"
Mặc Tử trả lời một cách bình tĩnh: "Con ếch và con ruồi, một con thì kêu ộp ộp, con kia thì vo ve không ngừng suốt đêm, cả hai kêu đến khô cả họng, nhưng không ai muốn nghe chúng."
Còn gà trống, chỉ cất tiếng gáy khi bình minh đến, khiến mọi người tỉnh dậy để nghe tiếng gáy ấy."
Vì vậy, những lời nói ít ỏi nhưng đúng thời điểm, đúng chừng mực luôn có giá trị hơn nhiều lời không suy nghĩ.
1.1 Không nên phát ngôn bừa bãi
Có câu: "Nhất ngôn ký xuất, bốn ngựa cũng khó đuổi kịp", nghĩa là một khi đã nói ra thì không thể thu hồi lại được. Những lời nói ấy có thể có sức ảnh hưởng lớn lao và không thể đoán trước.
Vì vậy, đừng chỉ thích nói nhiều mà hãy chú ý tới việc nói ít, nói đủ ý, không phát ngôn bừa bãi. Điều quan trọng là phải biết chọn thời điểm để nói, khi nào lắng nghe và khi nào nên lên tiếng.
Rèn luyện bản thân chính là cách tạo dựng khí chất riêng, đó mới thực sự là người khôn ngoan. Từ đó, hành động cẩn thận, không nói bừa thiếu suy nghĩ. Ngược lại, người hay nói thường là những người hấp tấp, vội vàng, dễ gây ra mâu thuẫn.
1.2 Những trường hợp nào không nên phát ngôn?

2. Làm gì cũng cần có chừng mực
2.1 Giữa người với người cần có chừng mực

Sự hòa hợp giữa vợ chồng nằm ở cách duy trì mối quan hệ âm thầm, lặng lẽ như kiến tha lâu cũng đầy tổ, chứ không phải lúc nào cũng cuồng nhiệt. Cả hai cần tôn trọng cuộc sống riêng của nhau để vừa có nhau lại vừa có không gian riêng, thì ngôi nhà mới trở thành bến đỗ bình yên cho cả hai. Tương tự, trong gia đình, nếu đòi hỏi nhau phải quan tâm và có trách nhiệm, sẽ giống như sợi dây siết chặt người khác, khiến họ cảm thấy bức bối. Chính vì vậy mới có câu: “xa thương, gần thường” hay “xa thơm, gần thối”. Nếu ở gần nhau quá, tưởng là thân thiết nhưng chỉ chú trọng vào những khác biệt, khuyết điểm mà quên đi những ưu điểm của nhau, cuối cùng lại có cảm giác xem thường. Nếu chỉ xem thường nhau, thì rất khó để duy trì một mối quan hệ lâu bền. Cổ nhân đã dạy: “Càng nồng thì lại càng phai, thoang thoảng hoa nhài mới xài được lâu”. Do đó, tình cảm chỉ cần “thoang thoảng” thì mới lâu bền.
