Tổng tài sản của Hòa Thân được ước tính tương đương với ngân khố nhà Thanh tích lũy trong 15 năm, nhưng một phần không nhỏ trong đó là thành quả từ tài năng thực sự của tham quan này.
Hòa Thân (1750 - 1799), một đại thần quyền lực dưới triều đại hoàng đế Càn Long của nhà Thanh, nổi tiếng là một trong những quan chức tham nhũng nhất trong lịch sử phong kiến Trung Quốc.
Theo các tài liệu lịch sử, khi Hòa Thân bị bắt, tài sản bị tịch thu từ nhà ông gồm 800 triệu lượng bạc cùng nhiều giấy tờ sở hữu cửa hàng và ruộng đất... Tổng giá trị này tương đương với ngân khố của nhà Thanh tích góp trong 15 năm.
Mặc dù số tài sản này chắc chắn có liên quan trực tiếp đến hành vi tham nhũng của Hòa Thân, nhưng một phần không nhỏ trong đó cũng là thành quả từ khả năng của ông.

Thương nhân nhạy bén
Hòa Thân có khả năng nhạy bén trong kinh doanh, luôn sẵn sàng đầu tư vào những mặt hàng mà ít ai dám thử thời vận. Thời nhà Thanh, ngành khai thác mỏ là một lĩnh vực đầy rủi ro với vốn đầu tư lớn, lợi nhuận chậm và quản lý phức tạp, khiến nhiều thương nhân e ngại tham gia.
Tuy nhiên, Hòa Thân lại quyết định đi ngược lại xu hướng bằng cách mở mỏ khai thác than tại hai khu vực Môn Đầu Câu và Hương Sơn. Ông nhận thấy tiềm năng của ngành công nghiệp này và lịch sử đã chứng minh than là một nguồn tài nguyên thiết yếu cho đời sống và nhiều lĩnh vực công nghiệp. Điều này cho thấy Hòa Thân sở hữu tư duy kinh doanh hiện đại và tiên phong.
Lĩnh vực đầu tư và các dự án mà Hòa Thân tham gia rất đa dạng, bao gồm: tài chính, bất động sản, khai thác mỏ, logistics, y học... Ông sở hữu 12 hiệu cầm đồ ở Bắc Kinh và điều hành các văn phòng quản lý tài chính, cửa hàng đồ sứ, cửa hàng cung tên, cửa hàng ngũ cốc, nhà hàng, sòng bạc, và cửa hàng kiệu.
Trong thời kỳ phong kiến, kiệu được xem là phương tiện di chuyển tương đương với ô tô ngày nay. Hòa Thân đã thành công trong việc chiếm lĩnh thị trường mặt hàng này ngay tại kinh thành.
Ngoài ra, Hòa Thân còn tham gia vào lĩnh vực vận tải, sở hữu 80 xe lớn chuyên chở hàng hóa cho khách hàng, hoạt động gần giống với dịch vụ chuyển phát nhanh hiện nay.
Tuy nhiên, lĩnh vực bất động sản mới là nguồn thu lớn nhất của vị đại quan này. Vào năm thứ 52 triều đại Càn Long, một số cuộc nổi dậy đã xảy ra, khiến nhiều địa chủ phải bán đất và tài sản với giá rẻ để trốn chạy. Hòa Thân đã nhận ra cơ hội và mạnh tay tích lũy một khối lượng lớn đất đai.
Khi đất nước trở lại ổn định và giá đất tăng cao, ông đã cho thuê phần lớn đất đai để tạo ra dòng tiền ổn định, chỉ riêng ở Bắc Kinh, Hòa Thân sở hữu 35 căn nhà cho thuê với hơn 1.000 phòng. Điều này cho thấy tầm nhìn và sự dũng cảm trong kinh doanh của ông.

Không chỉ khéo léo trong việc kiếm tiền, Hòa Thân còn rất tinh tường trong quản lý tài sản. Ông tuân theo nguyên tắc 'anh em tiền bạc phải rõ ràng', không phân biệt họ hàng hay bạn bè, ai vay tiền cũng phải lập giấy vay nợ, trả lãi và có tài sản thế chấp.
Chẳng hạn, ông ngoại của Hòa Thân từng vay 2.000 lượng bạc. Lo lắng rằng ông sẽ không trả đúng hạn, Hòa Thân đã yêu cầu ông cụ thế chấp sổ đỏ đất đai. Còn người cậu ruột của Hòa Thân đã vay 15.000 lượng bạc, với lãi suất 1% mỗi tháng, cuối cùng tổng số tiền cả gốc và lãi đã lên tới 21.000 lượng bạc.
Đem tiền về cho hoàng đế
Hòa Thân được xem là người thông minh, khéo léo và nhạy bén. Các sử gia đã ghi chép rằng ông 'có cử chỉ nhẹ nhàng, không kiêu ngạo, lời nói trôi chảy, hài hước nhưng luôn cảnh giác'.
Khi ở bên cạnh hoàng đế Càn Long, Hòa Thân luôn khiến hoàng đế cảm thấy thoải mái và an tâm. Mỗi khi đối mặt với những công việc phức tạp của triều đình, hoàng đế Càn Long thường giao cho Hòa Thân xử lý, và mọi việc đều được giải quyết ổn thỏa.
Lúc đó, Bộ Nội vụ nhà Thanh thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính khiến hoàng đế phải lo lắng. Những người đứng đầu bộ này không có khả năng kinh doanh, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp bên ngoài của triều đình liên tục thua lỗ.
Chẳng bao lâu sau khi Hòa Thân nhận chức Bộ Nội vụ, ông đã mang lại cho bộ máy chính phủ yếu kém này một bộ mặt mới, không chỉ khắc phục được thâm hụt tài chính mà còn tạo ra lợi nhuận ròng.

Với khả năng vượt trội, Hòa Thân được hoàng đế Càn Long bổ nhiệm làm người giám sát thuế ở Sùng Văn Môn. Dưới sự quản lý của ông, nguồn thu thuế từ môn quan này đã tăng lên đáng kể, xếp vào hàng đầu cả nước.
Hòa Thân đã giành được sự tin tưởng của hoàng đế Càn Long nhờ năng lực thực sự của mình. Dần dần, Càn Long đã giao toàn bộ các cơ quan liên quan đến tài chính cho Hòa Thân quản lý.
Hòa Thân lần lượt đảm nhận các vị trí như Thị lang Bộ Hộ, Thượng thư Bộ Hộ và Đại thần Nội vụ phủ. Nhờ vào việc nắm giữ những cơ quan tài chính quan trọng và sự sủng ái của hoàng đế, tham nhũng và nhận hối lộ của Hòa Thân trở nên dễ dàng, khối tài sản của ông cũng ngày càng gia tăng.
