Nguy cơ tiềm ẩn: đái tháo đường và biến chứng mạch máu nhỏ

1. Biến chứng mạch máu nhỏ do đái tháo đường là gì?

Biến chứng mạch máu nhỏ do bệnh đái tháo đường gây ra bao gồm các vấn đề tại các cơ quan như thận, mắt và thần kinh. Nguyên nhân của biến chứng này là do nồng độ đường trong máu tăng cao khiến nhiều mô cơ quan bị tổn thương.

Ngoài việc tăng đường trong máu, stress oxi hóa cũng diễn ra, làm viêm và tổn thương mạch máu. Hiện tượng này gây ra sự giảm lưu lượng máu và sự thấm của chất dinh dưỡng vào tế bào nội mô, tăng protein ngoại bào. Điều này dẫn đến đông máu và rối loạn chức năng tại các cơ quan.

Tuy nhiên, nếu bệnh nhân phát hiện các biến đổi bất thường kịp thời và tự điều chỉnh và kiểm soát đường huyết một cách an toàn và ổn định, có khả năng cao có thể ngăn chặn biến chứng nguy hiểm này.

Theo các báo cáo từ bệnh nhân mắc đái tháo đường, hầu hết các ca bệnh đều có nguy cơ cao gặp ít nhất một trong ba biến chứng mạch máu nhỏ tại các cơ quan đã nêu, và phải đối mặt với biến chứng này trong thời gian dài.

2. Các cơ quan chịu biến chứng mạch máu nhỏ do đái tháo đường

2.1. Đái tháo đường gây biến chứng ở mắt

Đái tháo đường gây ra biến chứng mạch máu nhỏ ở mắt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực của bệnh nhân. Nguyên nhân là do nồng độ đường huyết tăng cao, làm viêm, co thắt và đông máu các mạch máu nhỏ cần thiết cho sự phát triển của võng mạc.

Bệnh võng mạc do đái tháo đường

Để khắc phục tình trạng này, cơ thể sẽ gửi tín hiệu về việc thiếu máu ở võng mạc và kích thích sản xuất mạch máu mới để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, các mạch máu này thường yếu và dễ vỡ, gây ra tình trạng chảy máu từ võng mạc. 

Việc phát hiện bệnh lý về võng mạc trong quá trình lâm sàng thường khó khăn, chỉ khi tổn thương nặng mới có biểu hiện bên ngoài. Do đó, người bệnh, đặc biệt là những người mắc đái tháo đường, cần chăm sóc sức khỏe và theo dõi tình trạng sức khỏe của mình thường xuyên để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.

2.2. Biến chứng suy thận do tiểu đường

Suy thận là biến chứng phổ biến nhất trong các loại biến chứng mạch máu đỏ do đái tháo đường, đặc biệt là ở bệnh nhân đái tháo đường giai đoạn cuối. Nếu không kiểm soát bệnh lý này một cách chặt chẽ, nguy cơ tử vong rất cao.

Thận thường bị tổn thương do biến chứng mạch máu nhỏ do đái tháo đường

Ngoài nguy cơ cho những người không kiểm soát đường huyết, biến chứng suy thận mạn tính cũng tăng cao ở những người mắc tăng huyết áp. Vì vậy, việc theo dõi cả đường huyết và huyết áp là rất quan trọng để ngăn chặn sự tiến triển của biến chứng suy thận và các biến chứng khác do đái tháo đường gây ra.

2.3. Đái tháo đường gây tổn thương thần kinh

Đây được coi là biến chứng nghiêm trọng nhất của bệnh đái tháo đường. Có hai dạng biến chứng thần kinh này là biến chứng thần kinh cấp và biến chứng thần kinh mạn tính, nhưng tỷ lệ người mắc biến chứng thần kinh mạn tính thường cao hơn. Trong đó, biến chứng thần kinh ngoại biên và biến chứng thần kinh tự động thường gặp phổ biến, đặc biệt là ở những người mắc bệnh đái tháo đường type 2. Chi tiết như sau:

Biến chứng thần kinh ngoại biên:

Biểu hiện đặc trưng của biến chứng này bao gồm:

• Cảm giác nóng rát, sưng tại đầu các ngón tay, ngón chân;

• Mất cảm giác nhiệt độ trên da hoặc giảm sự nhạy cảm với nhiệt độ;

• Đau âm ỉ ở vùng chân và tay vào ban đêm.

Biến chứng thần kinh tự động:

• Hệ tim mạch: Khi nghỉ ngơi, nhịp tim vẫn cao (>100 lần/phút), nhưng không có dấu hiệu như nhồi máu cơ tim. Huyết áp thấp, thậm chí cơ thể có thể bị rối loạn nhiệt;

• Hệ tiết niệu, sinh dục: Bệnh lý thần kinh bàng quang là nổi bật, nam giới mắc bệnh có thể gặp liệt dương, rối loạn cương dương; phụ nữ thì có thể gặp rối loạn kinh nguyệt, mất kinh nguyệt, thậm chí mất cảm giác ở vùng bẹn,...;

• Hệ tiêu hoá: Chức năng tiêu hóa bị tổn thương, gây ra các triệu chứng như khó tiêu, đầy bụng, nuốt nghẹn, chậm tiêu, ợ chua, ợ nóng, buồn nôn hoặc nôn mửa, đau bụng ở nhiều vị trí thượng vị. Cũng có thể gặp tiêu chảy hoặc táo bón,...;

• Thần kinh vận mạch: Người bệnh có thể thấy tăng tiết mồ hôi, đặc biệt là ở mặt và thân, thường xảy ra khi bắt đầu ăn hoặc vào ban đêm. Ngược lại, có thể gặp hiện tượng giảm tiết mồ hôi ở các vùng khác như chân, làm da khô, gây bong tróc vảy, loạn dưỡng móng, chai chân,...;

• Hạ đường huyết không có dấu hiệu nhận biết: Cơ thể tiết ra nhiều Glucagon và Catecholamine làm giảm đường máu mà không có triệu chứng rõ ràng.

Bệnh nhân mắc tiểu đường cần tuân thủ chế độ ăn uống nghiêm ngặt để kiểm soát tốt bệnh tình.

Đái tháo đường gây ra nhiều biến chứng mạch máu nhỏ gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Nếu không điều trị đúng cách và kịp thời, những biến chứng này có thể gây tử vong. Do đó, người mắc bệnh đái tháo đường cần kiểm soát chế độ ăn uống hàng ngày và theo dõi sức khỏe của mình để ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm trong tương lai.