Nguyễn Ánh IX

Nguyễn Đình Ánh (1 tháng 1 năm 1940 – 14 tháng 4 năm 2016) thường được biết đến với nghệ danh Nguyễn Ánh 9, là một nhạc sĩ, nhạc công dương cầm người Việt Nam.

Tiểu sử

Ông sinh ngày 1 tháng 1 năm 1940 tại tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam (cũng có nguồn viết ông sinh năm 1939), là út trong một gia đình khá giả có 3 người con. Gia đình Nguyễn Đình Ánh chuyển đến Nha Trang và năm ông 11 tuổi thì vào Sài Gòn.

Nguyễn Đình Ánh theo học trường Taberd đến năm 1954 rồi lên Đà Lạt, ở nội trú trường Yersin cho đến năm 1958. Ông bỏ nhà đi năm 18 tuổi để theo đuổi con đường âm nhạc. Ông tập chơi dương cầm từ nhỏ và trong thời gian học ở Đà Lạt, Nguyễn Đình Ánh có quen biết với nhạc sĩ Hoàng Nguyên và được Hoàng Nguyên dìu dắt vào con đường âm nhạc.

Sau khi hoàn thành Tú tài 2, được giới thiệu bởi nhạc sĩ Hoàng Nguyên, Nguyễn Ánh 9 tham gia chương trình Tuổi Xanh của Đài phát thanh Sài Gòn và Đài phát thanh Đà Lạt. Ông cũng hợp tác với chương trình Tiếng hát sinh viên do Duy Trác thực hiện. Từ đó, Nguyễn Ánh 9 đi khắp nơi biểu diễn dương cầm ở các quán bar, nhà hàng nổi tiếng và những ban nhạc trẻ.

Nguyễn Ánh 9 bắt đầu sự nghiệp viết nhạc một cách ngẫu hứng trong một chuyến đi Nhật biểu diễn cùng ca sĩ Khánh Ly. Sau buổi biểu diễn tại hội chợ Ōsaka, khi đứng chờ thang máy lên phòng khách sạn cùng Khánh Ly, thấy người bạn mang vẻ mặt buồn, Khánh Ly hỏi: 'Còn nhớ nó không?', ý muốn hỏi về một người bạn gái của Nguyễn Ánh 9 vào thời điểm đó. Cầm cây đàn guitar trong tay, Nguyễn Ánh 9 nhanh chóng vặn dây và cất lên tiếng hát: 'Không! Không! Tôi không còn yêu em nữa...'. Sau khi trở về Việt Nam, Khánh Ly đề nghị ông soạn nhạc cho bài này. Trước đề nghị đó, ông đã hoàn tất nhạc phẩm đầu tiên của mình trong thời gian ngắn.

Ca khúc 'Không' được Khánh Ly thu lần đầu trong album của nhãn đĩa Tình ca quê hương. 'Không' trở thành một trong những bài hát quan trọng trong sự nghiệp ca hát của Elvis Phương, cũng như một số bài khác của Nguyễn Ánh 9 như 'Ai đưa em về', 'Chia phôi', 'Lời cuối cho em',... được Elvis Phương thường xuyên biểu diễn trên sân khấu Queen Bee tại Sài Gòn vào những năm đầu thập niên 1970.

Trong những năm đầu thập niên 1970, Nguyễn Ánh 9 hợp tác với nhiều vũ trường lớn ở Sài Gòn. Ông từng đệm dương cầm cho các danh ca nổi tiếng như Khánh Ly, Thái Thanh. Trong một cuộc phỏng vấn, Nguyễn Ánh 9 đã chia sẻ rằng ông rất hâm mộ khi được đệm đàn cho hai danh ca này. Trong thời gian này, ông cũng sáng tác thêm vài bài hát nổi tiếng như 'Mùa thu cánh nâu', 'Đêm tình yêu'.

Sau sự kiện ngày 30 tháng 4 năm 1975, Nguyễn Ánh 9 đã biểu diễn ở các tỉnh thành cùng với đoàn văn nghệ Duy Khánh và nhạc sĩ Quốc Dũng. Từ năm 1976, ông làm công việc kiểm soát giao thông tại Cảng miền Tây cho đến năm 1978. Trong một thời gian, Nguyễn Ánh 9 còn mở lớp dạy dương cầm.

Năm 1982, Nguyễn Ánh 9 trở lại với âm nhạc và tiếp tục tham gia các chương trình hòa tấu cùng biểu diễn dương cầm tại nhiều địa điểm khác nhau. Ông còn được mời để sáng tác nhạc nền cho một số bộ phim như Lệnh truy nã, Mảnh tình nghiệt ngã, Mênh mông tình buồn và Những đứa con thành phố. Vào những năm cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, Nguyễn Ánh 9 đã sáng tác thêm một số ca khúc như 'Tình yêu đến trong giã từ', 'Mênh mông tình buồn', 'Cho người tình xa' và 'Cô đơn'.

Đến những năm cuối đời, Nguyễn Ánh 9 vẫn thường xuyên biểu diễn và tham gia các buổi hòa nhạc cùng ca sĩ Ánh Tuyết. Ông thường xuyên biểu diễn dương cầm tại khách sạn Sofitel Plaza Sài Gòn hàng tuần.

Vinh danh

Ngày 27 tháng 5 năm 2006, Trung tâm Thúy Nga tổ chức chương trình Paris By Night 83 - Những Khúc Hát Ân Tình tại California, Hoa Kỳ để tôn vinh ba nhạc sĩ Xuân Tiên, Thanh Sơn và Nguyễn Ánh 9.

Tối ngày 21 tháng 11 năm 2010, chương trình Con đường âm nhạc tháng 11 tại Nhà hát Quân đội, thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi vinh danh nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 và được phát sóng trực tiếp trên kênh VTV3.

Ngày 1 tháng 1 năm 2016 cũng là dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 76 của ông. Vào ngày 24 tháng 4 cùng năm, đêm gala “Vàng son một thuở” đã diễn ra tại Hà Nội với sự tham gia của nhiều ca sĩ như Tuấn Ngọc, Lưu Bích, Khánh Hà... để tưởng nhớ nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9.

Đời tư

Nguyễn Ánh 9 là một tín hữu Công giáo Rôma, ông có tên thánh là Giêrôm (Jerome). Vợ ông là Ngọc Hân - một vũ công ông quen biết từ thời làm việc tại vũ trường Anh Vũ. Hai người kết hôn vào năm 1965 sau khi ông đã nhờ mẹ năn nỉ với bố để quay về nhà và xin phép được cưới vợ. Trước đó, bố ông đã đuổi ông ra khỏi nhà khi thấy ông quyết tâm theo đuổi âm nhạc. Nguyễn Ánh 9 và Ngọc Hân có hai con trai là nhạc sĩ Nguyễn Quang và Nguyễn Đình Quang Anh - cả hai đều theo nghề âm nhạc. Ngoài ra, ông còn có một số con nuôi nghề nghiệp như Hương Giang, Diệu Hiền, Hoàng Quân, Quang Hà, Xuân Phú...

Qua đời

Sau một thời gian dài chiến đấu với căn bệnh viêm phổi và suy tim, vào lúc 14 giờ chiều ngày 14 tháng 4 năm 2016, ông đã qua đời tại Bệnh viện Đại học Y – Dược Thành phố Hồ Chí Minh, không lâu sau lễ sinh nhật lần thứ 76. Trước đó, nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã nhập viện cấp cứu tại bệnh viện Hoàn Mỹ vào ngày 20 tháng 3 năm 2016 khi bắt đầu có dấu hiệu khó thở và mệt mỏi.

Thông tin khác

• Nghệ danh Nguyễn Ánh 9 là do người yêu đầu tiên của ông đặt cho. Trong một cuộc phỏng vấn, ông nói: 'Đây là tên mà cô ấy đặt cho tôi. Khi tôi viết những bản nhạc đầu tiên, tên thật của tôi là Nguyễn Đình Ánh quá dài, còn chỉ lấy tên Nguyễn Ánh thì lại trùng với tên của vua Gia Long. Vì vậy, cô ấy đề xuất rằng chữ Nguyễn Ánh có 9 chữ cái, và số 9 theo quan niệm phương Đông là số may mắn, vì thế, tên bút danh Nguyễn Ánh 9 được lựa chọn'.

Danh sách tác phẩm

Một số băng đĩa, chương trình sau 1975

• CD Lặng lẽ tiếng dương cầm gồm 13 ca khúc (Viết Tân - Kim Lợi Studio)
• Đĩa LP (33 vòng) Nguyễn Ánh 9 - Lặng lẽ tiếng dương cầm gồm mười ca khúc (nhạc sĩ Đức Trí và Gia Định Audio hợp tác).
• Liveshow Nguyễn Ánh 9 - Nửa thế kỷ âm nhạc diễn ra vào tối ngày 29 tháng 12 năm 2011 tại Hà Nội. Phần thứ hai của chương trình có sự tham gia của chín nghệ sĩ và một ban nhạc gồm chín người và chín cây vĩ cầm đến từ Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã trực tiếp tham gia đệm đàn cho các nghệ sĩ hát cùng dàn nhạc.

Chú thích

Liên kết ngoài

• Nguyễn Ánh 9 chưa 'rửa tay gác kiếm' Lưu trữ 2009-04-15 tại Wayback Machine
• Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9: 'Tôi có lỗi với cả hai người phụ nữ' Lưu trữ 2010-03-27 tại Wayback Machine
• Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9: 'Điểm tựa của tôi là bà vợ' Lưu trữ 2008-06-22 tại Wayback Machine
• Nguyễn Ánh 9 nhớ về Lưu trữ 2010-03-27 tại Wayback Machine Trịnh Công Sơn