
Là một cuốn sách được biên soạn bởi người bạn thân thiết của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp - họa sĩ Lê Thiết Cương - với tấm lòng trân trọng dành cho 'người trị vì ngai vàng trong thế giới truyện ngắn Việt Nam hiện đại', cuốn sách này trước hết là một tác phẩm đẹp về mặt hình thức, từ bìa sách cho đến kích thước và chất liệu giấy, kỹ thuật in...
Cuốn sách này thu thập nhiều bài viết hay về tác giả Tướng về hưu trong một thời gian dài, bắt đầu từ bài viết đầu tiên về văn chương của Nguyễn Huy Thiệp được nhà phê bình Hoàng Ngọc Hiến viết vào năm 1987 có tiêu đề Tôi không mong bạn hòa thuận với số phận cho đến bài viết tưởng nhớ của chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều, những bài viết sau khi Nguyễn Huy Thiệp qua đời và cả những bài mới được viết gần đây mà Lê Thiết Cương đã chọn, với sự tham gia của nhiều tên tuổi như: Nguyên Ngọc, Nguyễn Duy, Thụy Kha, Lê Minh Hà, Nguyễn Thị Minh Thái, Ngô Văn Giá, Phan Huyền Thư...
Một số bài viết từng được đăng trên báo Tuổi Trẻ khi Nguyễn Huy Thiệp qua đời cũng được giới thiệu trong cuốn sách như bài nhận xét của nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn, bài Trắng lộng lẫy của đạo diễn Việt Linh.
Bên cạnh những bài viết thể hiện sự ngưỡng mộ trước tài năng và cá nhân đặc biệt của Nguyễn Huy Thiệp từ các nhà phê bình, nhà văn, nhà báo, và bạn bè văn nghệ của tác giả Tướng về hưu; cũng có các bài viết ngắn từ Marion Hennebert - cựu giám đốc NXB Aube của Pháp; các trích đoạn và bài viết từ các nhà nghiên cứu nước ngoài như Peter Zinnoman, Thomas A.Bass, Thierry Leclere và 2 bài viết của chính Nguyễn Huy Thiệp.
Có thể nói, cuốn sách mang đến cho người đọc nhiều khía cạnh, có thể nhỏ nhặt, nhưng để hiểu rõ hơn về hình tượng Nguyễn Huy Thiệp và cả tác phẩm của ông. Một mặt khác, nó cũng cho thấy tình yêu thương của tác giả với quê hương, dù đã trải qua nhiều gian khổ và sự ghen ghét của đời sống, vẫn có nhiều người yêu quý ông.
Tuy nhiên, tình yêu và sự hiểu biết đôi khi không đi đôi với nhau. Một nhà nghiên cứu, cũng là người bạn thân của tác giả thời niên thiếu Quan âm chỉ lộ, thể hiện sự tiếc nuối khi thấy một số bài viết 'có vẻ đối xử với ông Thiệp một cách không tôn trọng và cảm nhận văn chương của ông không đủ sâu sắc'.
Một người bạn thân khác mong muốn có những bài viết đánh giá một cách nghiêm túc về các tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp sau thời kỳ Đổi mới (như kịch, chèo, thơ, họa trên gốm...), không chỉ giới hạn việc đánh giá Nguyễn Huy Thiệp trong giai đoạn văn chương 'tự giải phóng'.
Ngoài ra, cuốn sách còn đăng tải một bài báo phản biện lên tiếng ngược lại sự kính trọng và tình yêu thương dành cho Nguyễn Huy Thiệp, mà thể hiện rõ trong cuốn sách.
Đó là một bài báo dài của một nhà báo thuộc thế hệ 8X, được viết khi cô ấy còn ở tuổi trẻ tràn đầy nhiệt huyết, một bài báo thể hiện cái nhìn khá hời hợt và không ít kiêu căng về cả văn chương và con người Nguyễn Huy Thiệp.
Dù sao đi nữa, giống như Nguyễn Huy Thiệp, ông luôn dành sự tha thứ, đặc biệt là đối với những ngông cuồng của tuổi trẻ.
Dù vẫn còn những mâu thuẫn, nhưng có thể nói đây vẫn là cuốn sách đầu tiên cho cái nhìn tổng quan nhất về Nguyễn Huy Thiệp, và chắc chắn là một cuốn sách tâm huyết của những người biên soạn dành cho 'ông hoàng' của văn học ngắn.
Cuốn sách kết thúc vô tình bằng bài viết Nói chuyện một mình - cũng là bài viết cuối cùng của Nguyễn Huy Thiệp - như một sự gợi ý về sự cô đơn của nhà văn. Cuối cùng, Nguyễn Huy Thiệp vẫn phải chọn cách 'nói chuyện một mình'.
Theo thông tin từ Báo Tuổi Trẻ
