Trong di truyền học và sinh học phân tử, nguyên lý bổ sung (NTBS) là quy tắc liên kết giữa các nucleotide đối lập trong các phân tử DNA hay RNA.
Cụ thể, nucleotide Purine (adenine và guanine) chỉ liên kết với nucleotide pyrimidine (thymine và cytosine):
- Adenine liên kết với thymine bằng 2 liên kết hydro.
- Guanine liên kết với cytosine bằng 3 liên kết hydro.
Liên kết đối diện là liên kết hydro, khác với liên kết giữa hai nucleotide liền kề (liên kết phosphodiester).
Trong 1 gen, tỉ lệ %Adenine=%Thymine và %Guanine=%Cytosine
Các gen nằm kề nhau thông qua liên kết hóa trị.
Nguyên lý bổ sung không chỉ áp dụng cho các liên kết giữa các nucleotide; giữa ribonucleotide và nucleotide cũng có liên kết Hydro theo nguyên lý bổ sung. Tuy nhiên, base của ribonucleotide không có Thymine mà thay vào đó là Uracil. Do đó, liên kết giữa ribonucleotide (nếu có) tuân theo quy tắc sau:
- Adenine liên kết với Uracil bằng 2 liên kết Hydrogen.
- Guanine liên kết với Cytosine bằng 3 liên kết Hydrogen.
- + NTBS là nguyên lý cặp đôi giữa các base nitơ trên hai mạch của phân tử DNA, với A của mạch này kết hợp với T của mạch kia bằng 2 liên kết H, và G của mạch này kết hợp với X của mạch kia bằng 3 liên kết H.
- + Nguyên tắc bán bảo toàn (lưu giữ một nửa): Trong quá trình tổng hợp DNA, mỗi mạch con bao gồm một mạch gốc từ DNA mẹ và một mạch mới được tổng hợp.
- + Nguyên tắc khuôn mẫu: Mạch con của DNA được tổ hợp dựa trên trình tự nucleotide của mạch khuôn từ mẹ.
