Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh viêm đường hô hấp

1. Viêm đường hô hấp và nguyên nhân gây bệnh

Viêm đường hô hấp là một bệnh do nhiễm trùng hoặc virus gây ra, ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của người bị bệnh. Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong hệ hô hấp như: mũi, xoang, họng, thanh quản, phế quản, phế nang, và tiểu phế quản,...

Viêm đường hô hấp có thể xuất hiện ở mọi đối tượng

Tại Việt Nam, viêm đường hô hấp thường xảy ra vào thời điểm giao mùa và có thể lan rộng trong một vùng, các nguyên nhân bao gồm:

1.1. Sự biến đổi khí hậu

Khi thời tiết giao mùa, nhiệt độ thay đổi bất thường từ nóng sang lạnh hoặc từ nắng chuyển sang mưa trong một ngày, gây khó khăn cho cơ thể thích ứng. Hệ miễn dịch cũng trở nên yếu hơn, mở cửa cho virus hoặc vi khuẩn xâm nhập gây bệnh.

Hơn nữa, thời tiết giao mùa cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan qua không khí khi người dân hít thở.

1.2. Virus

Hầu hết các trường hợp viêm đường hô hấp là do virus gây ra, chúng thường phát triển mạnh mẽ vào mùa lạnh hơn so với mùa nóng. Một số ít các trường hợp viêm đường hô hấp do vi khuẩn nhưng bệnh thường nặng và kéo dài hơn.

 Virus là nguyên nhân phổ biến gây ra viêm đường hô hấp

1.3. Không gian kín, thiếu lưu thông không khí

Khi thời tiết lạnh, mọi người thường ít ra ngoài hơn, không gian trong nhà như phòng ngủ, phòng làm việc,... cũng dễ bị kín đáo khi đóng cửa để tránh không khí lạnh xâm nhập. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh xâm nhập và lây lan từ người bệnh sang người lành.

1.4. Số giờ nắng giảm

Do ánh nắng mặt trời có khả năng tiêu diệt và làm chậm sự phát triển của vi khuẩn nên con người có thể tồn tại. Vào mùa lạnh, số giờ nắng giảm hoặc thậm chí không có vào cả ngày là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển mạnh. Điều này làm tăng nguy cơ mắc viêm đường hô hấp khi thời tiết lạnh, ẩm, có nhiều mưa.

Triệu chứng bệnh viêm đường hô hấp có thể thay đổi tùy theo loại bệnh và mức độ nặng nhẹ khác nhau. Tuy nhiên, một số triệu chứng thường gặp bao gồm: ho, đau họng, tắc nghẽn ở phổi và mũi, cảm giác mệt mỏi, sốt, đau nhức khắp cơ thể,... 

2. Các loại viêm đường hô hấp phổ biến

Các loại bệnh viêm đường hô hấp thường xuất hiện ở Việt Nam, đặc biệt là vào mùa lạnh bao gồm:

2.1. Cảm cúm

Cảm cúm là bệnh do virus cúm gây ra, đã có rất nhiều loại virus cúm được các nhà khoa học xác định với khả năng lây lan và gây bệnh khác nhau. Tính chất lây nhiễm và lây truyền của virus cúm đều rất cao, có thể tạo thành dịch theo mùa.

Cảm cúm là loại bệnh dễ lây lan, có thể tạo thành dịch theo mùa

Ở người có hệ miễn dịch bình thường, cảm cúm thường phát triển trong khoảng 2 - 7 ngày, sau đó triệu chứng dần giảm đi khi hệ miễn dịch đã kiểm soát được virus gây bệnh. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể kéo dài lâu hơn do hệ miễn dịch yếu.

Triệu chứng của cảm cúm thường bao gồm:

• Sốt, đau đầu, đau cơ, sổ mũi, mệt mỏi, ho, đau họng,...

• Buồn nôn, tiêu chảy, nôn mửa thường xuất hiện ở trẻ nhỏ.

2.2. Viêm xoang

Xoang là các khoang rỗng chứa không khí, có một lớp niêm mạc mềm mại phủ bên trong. Dựa vào vị trí, có 4 loại xoang và tương ứng với mỗi loại là một loại viêm xoang khác nhau bao gồm: xoang trán, xoang hốc mũi, xoang hàm, xoang sàng.

Viêm xoang là tình trạng mà niêm mạc ở bên trong các khoang xoang bị tấn công bởi vi khuẩn hoặc virus, hoặc gặp phải dị ứng dẫn đến sưng viêm và tích tụ dịch mủ. Viêm xoang cấp tính thường không kéo dài, nhưng nếu không được điều trị và phòng ngừa đúng cách có thể trở thành viêm xoang mạn tính, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

Viêm xoang có thể trở thành mạn tính nếu không được điều trị đúng cách.

Triệu chứng của viêm xoang bao gồm: sốt, đau nhức ở vùng xoang viêm, chảy dịch, nghẹt mũi, điếc mũi,... Những triệu chứng này thường giống với viêm đường hô hấp thông thường, nên thường chỉ được phát hiện khi bệnh trở nên nặng nề hoặc kéo dài.

Viêm xoang là một bệnh khó điều trị hoàn toàn, người bệnh cần phải tuân thủ quy trình và thời gian điều trị của bác sĩ, cũng như thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ hệ hô hấp một cách tốt nhất.

2.3. Viêm thanh quản là một trong những bệnh thông thường của đường hô hấp, có thể do virus, vi khuẩn hoặc nấm gây ra. Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi đối tượng ở mọi độ tuổi, và triệu chứng của bệnh ở trẻ em và người lớn tuổi cũng có sự khác biệt.

Các triệu chứng thường gặp ở trẻ em bị viêm thanh quản bao gồm: sốt từ nhẹ đến cao, viêm họng, mất tiếng, hoặc khóc khàn, ho, và thở rít. Triệu chứng thường trở nên nặng nề vào ban đêm.

Triệu chứng của viêm thanh quản ở người lớn bao gồm: mệt mỏi, cảm giác lạnh rét, sốt nhẹ, mất tiếng hoặc viêm họng, đau họng, và đau khi nuốt.

Các bệnh về đường hô hấp trên thường xảy ra phổ biến hơn so với các bệnh ở đường hô hấp dưới, vì các cơ quan này tiếp xúc trực tiếp với không khí và dễ bị tác nhân gây bệnh tấn công.

Ngoài các bệnh về đường hô hấp trên mà chúng ta thường biết như viêm phế quản, viêm tiểu phế quản và viêm phổi, cũng có một số bệnh ở đường hô hấp dưới khá phổ biến.

3. Biện pháp phòng ngừa các bệnh viêm đường hô hấp

Để tránh nhiễm virus cúm và các loại virus gây viêm đường hô hấp, tiêm phòng vắc xin là biện pháp hiệu quả nhưng cần tiêm định kỳ hàng năm để cập nhật với các chủng virus mới xuất hiện. Tuy nhiên, vắc xin chỉ giúp cơ thể chống lại các loại virus phổ biến, nếu nhiễm phải virus khác, bạn vẫn có thể mắc bệnh.

Đối với việc phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp khi chuyển mùa, việc giữ ấm cơ thể và đeo khẩu trang là rất quan trọng.

Ngoài ra, áp dụng những biện pháp sau để ngăn ngừa sự xuất hiện của bệnh viêm đường hô hấp.

• Đảm bảo vệ sinh răng miệng sạch sẽ, sử dụng nước muối để súc miệng hàng ngày.

• Hạn chế tiếp xúc tay vào khuôn mặt, miệng, mũi,... để ngăn lây nhiễm vi khuẩn.

• Từ bỏ thói quen hút thuốc lá và tránh xa khói thuốc lá để bảo vệ hệ hô hấp khỏe mạnh.

Mặc dù viêm đường hô hấp thường không nguy hiểm nhưng không nên coi thường khi mắc phải bệnh, cần nghỉ ngơi và điều trị tích cực để sức khỏe phục hồi nhanh chóng. Nếu không được điều trị đúng cách, viêm đường hô hấp có thể trở thành một vấn đề mạn tính kéo dài, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và làm cho quá trình điều trị trở nên khó khăn hơn.