Nguyên nhân của khó tiêu thường nằm ở đâu và cách khắc phục ra sao?

1. Tìm hiểu tổng quan về khó tiêu

Khó tiêu thường gặp ở các bộ phận trên của hệ tiêu hóa như thực quản, dạ dày và ruột kết, kèm theo đó là các triệu chứng như:

• Đầy hơi;

• Buồn nôn, nôn mửa;

• Ợ nóng;

• Ợ hơi;

• Cảm giác nóng rát ở dạ dày;

• Đắng miệng;

• Đau bụng.

Khó tiêu dẫn đến cảm giác không thoải mái ở vùng bụng

Nếu tình trạng trên không giảm sau một khoảng thời gian ngắn và xuất hiện thêm các triệu chứng nghiêm trọng khác, người bệnh cần phải đi gặp bác sĩ ngay lập tức vì chúng có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nguy hiểm:

• Khó nuốt;

• Giảm cân không lý do rõ ràng;

• Nôn mửa liên tục kèm theo máu;

• Đau ngực;

• Khó thở;

• Mắt và da màu vàng;

• Ợ nóng.

2. Nguyên nhân gây ra chứng khó tiêu là gì?

Cảm giác đầy bụng thường là biểu hiện chứ không phải là một bệnh. Nguyên nhân của hiện tượng này có thể bắt nguồn từ các bệnh lý hoặc tình trạng như sau:

• Viêm loét dạ dày tá tràng;

• Trào ngược dạ dày thực quản: xảy ra khi axit trong dịch vị dạ dày trào ngược lên thực quản. Axit sẽ làm kích ứng và tổn thương niêm mạc họng của người bệnh;

• Người bị béo phì;

• Stress hoặc lo âu;

• Ung thư dạ dày.

Một số loại thuốc cũng có thể gây ra chứng khó tiêu, bao gồm:

• Thuốc steroid;

• Thuốc kháng sinh;

• Thuốc tuyến giáp;

• Aspirin hoặc nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID);

• Estrogen và các thuốc tránh thai;

• Thuốc chứa nitrat.

Tác dụng phụ của thuốc cũng có thể gây ra chứng khó tiêu

Ngoài các nguyên nhân đã nêu, còn có một số yếu tố nguy cơ khác ảnh hưởng đến sức khỏe của hệ tiêu hóa và gây ra chứng khó tiêu, như:

• Người nghiện thuốc lá hoặc sống và làm việc trong môi trường có nhiều khói thuốc;

• Thói quen ăn quá nhiều, quá no và ăn nhanh;

• Thường xuyên trải qua cảm xúc tiêu cực, lo lắng, phiền muộn;

• Uống nhiều bia rượu 

3. Chẩn đoán và điều trị chứng khó tiêu

3.1. Các phương pháp y học hỗ trợ chẩn đoán chứng khó tiêu 

Trước tiên, bác sĩ sẽ thu thập thông tin về tiền sử bệnh của bệnh nhân thông qua cuộc trò chuyện lâm sàng, cũng như thói quen dinh dưỡng và sinh hoạt hàng ngày của họ. Bên cạnh đó, sẽ kiểm tra xem bệnh nhân có sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khác trong quá trình điều trị các bệnh khác không,... Sau đó, bước tiếp theo là bệnh nhân sẽ phải thực hiện một loạt các xét nghiệm và các phương pháp hình ảnh để xác định nguyên nhân gây ra triệu chứng khó tiêu:

• Thực hiện các xét nghiệm siêu âm và chụp X-quang vùng bụng: để kiểm tra tình trạng của dạ dày và ruột xem có sự tắc nghẽn nào không;

• Xác định chức năng của gan: gan có nhiệm vụ sản xuất dịch mật, có vai trò quan trọng trong việc phân hủy chất béo. Khi gan gặp vấn đề, sẽ ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa gây ra triệu chứng khó tiêu;

• Thực hiện nội soi: sử dụng một thiết bị nhỏ có camera để thăm dò trong dạ dày. Quá trình này sẽ ghi lại hình ảnh thực tế bên trong dạ dày giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường mà không thể nhìn thấy trên ảnh chụp;

• Phát hiện có vi khuẩn HP: bằng các phương pháp kiểm tra hơi thở, xét nghiệm phân hoặc xét nghiệm máu.

3.2. Những biện pháp hữu ích trong việc giảm triệu chứng khó tiêu một cách đơn giản và hiệu quả

Mục tiêu của việc điều trị là giảm bớt cảm giác khó chịu và những biểu hiện liên quan của triệu chứng khó tiêu. Bác sĩ sẽ kê đơn cho bệnh nhân các loại thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng khó tiêu dựa trên tình trạng sức khỏe của từng người.

Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần thực hiện một lối sống lành mạnh, khoa học hơn:

• Đảm bảo ăn uống vừa đủ mỗi bữa, tránh ăn quá no để không gây áp lực cho hệ tiêu hóa;

• Ăn tối trước 8 giờ để tránh cảm giác no quá nhiều trước khi đi ngủ, khiến cho quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn. Cố gắng giữ thói quen nghỉ ngơi và vận động sau khi ăn tối để giảm thiểu nguy cơ khó tiêu;

• Chú ý nhai thức ăn kỹ lưỡng và ăn chậm rãi;

• Hạn chế ăn các món có chứa nhiều chất béo và gia vị cay;

• Từ bỏ thói quen hút thuốc lá;

• Tránh uống quá nhiều rượu, nước ngọt và cà phê;

• Giữ vững cân nặng ở mức phù hợp và duy trì sức khỏe cơ thể;

• Giữ tinh thần lạc quan và thoải mái trong cuộc sống hàng ngày;

• Tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi thay đổi loại thuốc gây kích ứng dạ dày như aspirin và NSAID.

Việc giữ cân nặng ở mức lý tưởng sẽ có lợi cho tình trạng khó tiêu

Tóm lại, chứng khó tiêu thường là dấu hiệu của vấn đề về tiêu hóa. Có nhiều nguyên nhân gây ra chứng khó tiêu, bao gồm cả bệnh lý hoặc tác dụng phụ của thuốc, cũng như lối sống và thói quen ăn uống không lành mạnh. Đặc biệt cần chú ý đến triệu chứng này nếu kéo dài và đi kèm với các triệu chứng khác như sụt cân, xuất huyết tiêu hóa, và nên đi khám ngay khi cảm thấy không ổn.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, nên duy trì lịch trình kiểm tra sức khỏe định kỳ và can thiệp kịp thời khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xuất hiện.

Hy vọng thông qua những chia sẻ này, bạn đã hiểu rõ hơn về vấn đề chứng khó tiêu mà bạn đang phải đối mặt. Nếu triệu chứng này kéo dài và gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày, hãy tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ các bác sĩ chuyên khoa.

Bệnh viện Đa khoa Mytour, được xem là một trong những cơ sở y tế uy tín và chất lượng hàng đầu, không chỉ có chứng chỉ ISO 15189:2012 từ Bộ Khoa học và Công nghệ, mà còn được Hiệp hội Bệnh học Hoa Kỳ công nhận chứng chỉ CAP cho năng lực Xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế.