Tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Thiện Ngôn - Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng

Tiểu buốt là triệu chứng gây đau đớn, khó chịu khi đi tiểu. Hiểu rõ nguyên nhân gây tiểu buốt ở nam giới và phụ nữ sẽ giúp phòng ngừa và điều trị bệnh một cách hiệu quả.

Tiểu buốt là hiện tượng đau đớn, nóng rát khi đi tiểu, có thể xuất phát từ bàng quang, đáy chậu hoặc niệu đạo. Ở nam giới, đáy chậu nằm giữa bìu và hậu môn, còn ở phụ nữ là khu vực giữa hậu môn và phần mở đầu của âm đạo. Tình trạng này phổ biến ở cả nam và nữ, nhưng không phải ai cũng biết rõ về nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả.

2.1 Nguyên nhân khiến phụ nữ gặp vấn đề tiểu buốt

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến tiểu buốt ở phụ nữ bao gồm:

• Viêm đường tiết niệu: Do niệu đạo ngắn và gần hậu môn, phụ nữ dễ bị nhiễm khuẩn, gây đau buốt khi đi tiểu, có thể chảy dịch từ niệu đạo;
• Viêm âm đạo do nấm: Có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo do nấm, tạo ngứa nội ngoại âm đạo, làm tổn thương niêm mạc và gây tiểu buốt;
Bệnh lậu: Sau khi lây nhiễm lậu, phụ nữ có thể xuất hiện tiểu buốt, chảy mủ, và khó chịu;
• Táo bón: Áp lực từ táo bón có thể gây tiểu buốt do ảnh hưởng đến bàng quang;
• Mãn kinh: Sự giảm hormone estrogen ở mãn kinh làm thay đổi pH âm đạo, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, thường gặp tiểu buốt;
• Đái tháo đường: Lượng đường trong máu tăng cao, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây nhiễm trùng đường tiết niệu và tiểu buốt;
• Nhịn tiểu: Nhịn tiểu quá lâu có thể tăng nguy cơ tiểu buốt do vi khuẩn xâm nhập vào bàng quang;
• Sỏi thận: Sỏi thận có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu, kèm tiểu buốt đi kèm đau lưng;

• Mất nước: Thiếu nước làm giảm khả năng đào thải vi khuẩn, gây tiểu buốt, cần duy trì lượng nước đủ hàng ngày;
• Sử dụng băng vệ sinh không đúng cách: Sử dụng băng lâu mà không thay, chọn nhầm loại gây kích ứng có thể dẫn đến viêm đường tiết niệu và tiểu buốt;
• Mặc quần lót chật: Quần lót chật có thể gây viêm đường tiết niệu, tăng nguy cơ tiểu buốt, nên chọn quần lót thoải mái và thông thoáng;

2.2 Nguyên nhân khiến nam giới gặp vấn đề tiểu buốt

Một số nguyên nhân phổ biến gây tiểu buốt ở nam giới bao gồm:

• Viêm niệu đạo: Viêm niệu đạo làm thu hẹp ống niệu đạo, gây tiểu buốt và khó chịu;
• Viêm bàng quang: Nhiễm khuẩn trong bàng quang gây tiểu buốt, tiểu nhiều lần, nước tiểu đục, có mùi hôi, và có thể tiểu ra máu;
• Viêm bể thận: Nhiễm trùng thận từ đường tiết niệu có thể gây tiểu buốt, đau khi đi tiểu, và mệt mỏi;
• Viêm tuyến tiền liệt: Viêm tuyến tiền liệt gây tiểu buốt và tiểu rắt;
• U xơ tiền liệt tuyến: Phình to tuyến tiền liệt có thể gây tiểu buốt và các vấn đề tiểu tiện khác;
• Sỏi hệ tiết niệu: Sỏi thận, sỏi bàng quang có thể gây tiểu buốt, đau lưng, và các triệu chứng khác;

• Ung thư tuyến tiền liệt: Là tình trạng tế bào ác tính phát triển không kiểm soát trong tuyến tiền liệt, gây khối u chèn ép niệu đạo và bàng quang. Triệu chứng bao gồm tiểu buốt, tiểu rắt, khó tiểu, tiểu bí, nhiều lần tiểu, tiểu không tự chủ, nước tiểu có máu,...;
• Bệnh lậu: Nguyên nhân gây tiểu buốt ở nam giới có thể là do bệnh lậu. Đây là căn bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể xuất hiện cả ở nam và phụ nữ. Triệu chứng bao gồm đau buốt khi đi tiểu, dương vật tiết dịch màu trắng, vàng hoặc xanh lá cây; tinh hoàn sưng, đau,...;

2.3 Nguyên nhân khác

Một số nguyên nhân khác gây tiểu buốt bao gồm: Bệnh Chlamydia, tác dụng phụ của một số loại thuốc (ví dụ thuốc điều trị ung thư, thuốc tránh thai, dung dịch vệ sinh,...), bệnh herpes sinh dục, hoạt động tình dục quá mức, vừa trải qua thủ thuật đường tiết niệu, dị ứng với xà phòng hoặc các sản phẩm chăm sóc cá nhân, hẹp niệu đạo, viêm ống dẫn trứng, căng thẳng hoặc áp lực tâm lý,...

Người mắc tiểu buốt thường cảm thấy khó chịu khi đi tiểu, làm giảm sức khỏe sinh lý, giảm tự tin, gây e ngại gần gũi,... Lâu dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng, gây sứt mẻ tình cảm. Ngoài ra, tiểu buốt cũng là dấu hiệu của nhiều bệnh nguy hiểm. Tình trạng này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng khó lường, thậm chí gây vô sinh, hiếm muộn hoặc đe dọa tính mạng bệnh nhân.

Do đó, khi gặp tiểu buốt, nên thăm khám và điều trị ngay.

Bác sĩ sẽ xem xét tiền sử sức khỏe, đặt câu hỏi về sức khỏe tổng thể, những lần trước đây có tiểu buốt. Bác sĩ hỏi về số lần đi tiểu, quan hệ tình dục,... Tùy vào thông tin tiền sử, bác sĩ sẽ chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp.

Bác sĩ có thể yêu cầu lấy mẫu nước tiểu và sử dụng que thử nước tiểu để tìm nguyên nhân gây tiểu buốt. Phương pháp này giúp phát hiện vi khuẩn và máu (phổ biến ở bệnh nhân nhiễm trùng đường tiết niệu). Mẫu nước tiểu được gửi đến phòng thí nghiệm để kiểm tra dưới kính hiển vi, xác định nguyên nhân bệnh.

Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Nhiều biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiện tượng tiểu buốt rất hữu ích:

• Hạn chế uống rượu, bia và chất kích thích, thức ăn cay, nước ngọt có ga,... vì chúng có thể kích thích bàng quang;
• Thực hiện quan hệ tình dục an toàn, duy trì mối quan hệ chung thủy để tránh các bệnh xã hội;
• Sống điều độ để cơ quan sinh dục có thời gian nghỉ ngơi;
• Bổ sung rau xanh, trái cây mọng nước như cam, bưởi, dưa hấu,... vào chế độ ăn hàng ngày;
• Tránh thực phẩm có độ axit cao để giúp bàng quang phục hồi;
• Uống đủ nước (khoảng 8 - 10 ly nước/ngày), nhưng tránh uống nước vào buổi tối để tránh thức giấc nửa đêm vì tiểu buốt;
• Không nhịn tiểu, đi tiểu khi cần. Tạo thói quen đi tiểu vào những khung giờ cố định trong ngày;
• Duy trì vệ sinh cơ quan sinh dục sạch sẽ, đặc biệt sau quan hệ tình dục;
• Tập thể dục đều đặn, thường xuyên để tăng cường sức đề kháng trước các vi khuẩn gây bệnh.

Nguyên nhân gây tiểu buốt ở nam giới và nữ giới là đa dạng. Tình trạng này có thể dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm, gây nhiều hậu quả nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì vậy, để đảm bảo sức khỏe và tránh biến chứng, bệnh nhân nên thăm khám ngay khi có dấu hiệu bất thường ở đường tiết niệu.

• Các thời điểm dễ gây viêm bàng quang ở phụ nữ
• Thông tin này cho biết bạn có thể nhịn tiểu trong bao lâu
• Vì sao cần uống nhiều nước và nhịn tiểu khi siêu âm bụng tổng quát?