Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng TS.BS Dương Văn Sỹ - Khoa Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng.

Chứng tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh được xem là một trong những vấn đề nguy hiểm về thần kinh ở trẻ nhỏ mà mẹ nên chú ý. Không phải cha mẹ nào cũng được trang bị đủ kiến thức để bảo vệ sức khỏe cho con.

Bệnh đầu nhỏ, hay hội chứng teo não, là một rối loạn thần kinh hiếm gặp khiến vòng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh nhỏ hơn bình thường và không phát triển đầy đủ. Não bộ của trẻ ngừng phát triển sau khi chào đời. Bệnh có thể xảy ra khi bé vẫn trong bụng mẹ hoặc trong vài năm đầu sau khi sinh.

Tình trạng tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh có thể là một tình trạng độc lập, tức là nó có thể xảy ra mà không đi kèm với bất kỳ dị tật bẩm sinh lớn nào khác, hoặc có thể xảy ra kết hợp với các dị tật bẩm sinh lớn khác.

Trong trường hợp nhẹ, đầu của bé có thể bị nhỏ lại mà không gây ra vấn đề nào khác. Phần đầu sẽ phát triển khi bé lớn lên, nhưng vẫn nhỏ hơn so với bé bình thường.

Ở một số trường hợp, não bộ vẫn hoạt động bình thường, nhưng một số bé khác có thể gặp vấn đề về học tập. Thường thì vấn đề này cũng được cải thiện khi bé lớn lên.

Đầu nhỏ thường là kết quả của sự phát triển không đều của não bộ, có thể xảy ra trong tử cung (bẩm sinh) hoặc trong giai đoạn nhũ nhi. Có thể di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Các nguyên nhân khác có thể bao gồm:

• Dính khớp sọ: Xương đầu sớm dính vào nhau quá nhanh, làm hạn chế sự phát triển của não bộ. Cần phẫu thuật để tách các xương. Nếu não bộ không có vấn đề gì, phẫu thuật giúp bộ não có đủ không gian để phát triển.
• Bất thường về nhiễm sắc thể: Hội chứng Down và các tình trạng khác có thể dẫn đến đầu nhỏ. Bệnh di truyền qua thế hệ.
• Thiếu oxy não trong bào thai: Một số biến chứng của thai kỳ có thể làm giảm cung cấp oxy cho não thai nhi.
• Nhiễm trùng bào thai: Các loại nhiễm sắc thể có thể gây ra đầu nhỏ, ví dụ như rubella và thủy đậu. Virus Zika cũng là một nguyên nhân có thể.
• Tiếp xúc với ma túy, rượu, hoặc hóa chất độc hại trong bụng mẹ: Gây nguy cơ bất thường về não cho bé.
• Suy dinh dưỡng nặng: Thai phụ không nhận được đủ chất dinh dưỡng cần thiết có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.
• Mất kiểm soát Phenylketonuria (PKU) ở mẹ: Cản trở việc phân rã phenylalanine.
• Yếu tố môi trường.
• Chế độ ăn thiếu chất.

Ngoài ra, có những nguyên nhân chủ quan như: xuất huyết, đột quỵ, tổn thương não sau sinh, khuyết tật cột sống hoặc não, gián đoạn nguồn cung máu cho não thai nhi.

Đầu nhỏ nghiêm trọng là dạng cực kỳ nặng của tình trạng này, khi đầu bé nhỏ hơn nhiều so với bình thường. Có thể do não bộ không phát triển đúng cách trong thai kỳ hoặc bị tổn thương sau khi sinh.

Trẻ mắc tật đầu nhỏ có thể phải đối mặt với nhiều vấn đề khác nhau, phụ thuộc vào mức độ nặng của tình trạng. Tật đầu nhỏ thường liên quan đến các vấn đề sau:

• Cơn động kinh
• Phát triển chậm, bao gồm các vấn đề về ngôn ngữ và các bước phát triển khác (như ngồi, đứng và đi)
• Khuyết tật trí tuệ (ảnh hưởng đến khả năng học và thực hiện các hoạt động hàng ngày)
• Vấn đề về di chuyển và cân bằng
• Hạn chế về ăn uống, ví dụ như khó nuốt
• Thiếu thính lực
• Thiếu thị lực

Các vấn đề này có thể dao động từ nhẹ đến nặng và thường kéo dài suốt đời. Do não của trẻ bị nhỏ và không phát triển đầy đủ, trẻ mắc tật đầu nhỏ nặng có thể phải đối mặt với nhiều thách thức hơn so với những trường hợp nhẹ hơn. Tình trạng nghiêm trọng còn đe dọa tính mạng của trẻ.

Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị dứt điểm cho tật đầu nhỏ, chỉ có thể giảm nhẹ các vấn đề phát sinh từ tình trạng này. Đối với trẻ mắc tật đầu nhỏ nhẹ, việc kiểm tra định kỳ là quan trọng, ngay cả khi trẻ phát triển bình thường. Trong trường hợp tật đầu nhỏ nghiêm trọng, can thiệp và điều trị sớm là cần thiết. Hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế có uy tín, có các chuyên gia chuyên nghiệp về điều trị dị tật bẩm sinh để đạt được kết quả tốt nhất.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour có đội ngũ chuyên gia đầy đủ, từ bác sĩ nhi, chuyên gia thần kinh học trẻ em đến các chuyên gia trị liệu về ngôn ngữ, thể chất, giúp trẻ mắc tật đầu nhỏ phát triển, thay đổi hành vi, giảm co giật và cải thiện chất lượng cuộc sống. Mọi quá trình kiểm tra toàn diện như thính giác, thị giác, nhận thức và vận động sẽ dựa trên phác đồ điều trị tối ưu nhất. Đội ngũ y bác sĩ tại Mytour được đào tạo chuyên sâu, giàu kinh nghiệm và hiểu rõ về tâm lý trẻ nhỏ. Mytour cũng sở hữu trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ quá trình vật lý trị liệu hiệu quả nhất.

Nếu bạn cần khám và điều trị tật đầu nhỏ cho trẻ, vui lòng đặt lịch trực tuyến hoặc liên hệ theo đường hotline để được hỗ trợ.

• Cách chẩn đoán tình trạng tật đầu nhỏ như thế nào?
• Hiểu rõ về virus Zika và nguyên nhân gây bệnh
• Nguy cơ các bệnh nguy hiểm do muỗi gây ra