Nguyên nhân TikTok bị cấm ở nhiều quốc gia và nguy cơ bị cấm toàn bộ ở Mỹ

Phản ứng mãnh liệt về TikTok ở Mỹ và các quốc gia phương Tây khác đã leo thang trong những ngày gần đây, khi một số nhà lập pháp Mỹ đề xuất trao cho Tổng thống Joe Biden quyền áp đặt lệnh cấm ứng dụng nổi tiếng này với tất cả người dùng.

Hôm 28/2, Canada đã cấm TikTok trên các thiết bị di động do chính phủ cấp, sau lệnh cấm tương tự từ Liên minh châu Âu (EU) vào tuần trước.

TikTok, ứng dụng thu hút hơn 100 triệu người dùng hoạt động hàng tháng ở Mỹ, đã phải đối mặt với sự giám sát ngày càng chặt chẽ từ chính phủ các nước vì lo ngại về việc dữ liệu người dùng có thể được cung cấp cho chính phủ Trung Quốc, thậm chí ứng dụng này có thể bị Bắc Kinh biến thành vũ khí thông tin.

Tuy nhiên, cuộc đấu tranh cấm TikTok có nguy cơ mắc phải các hạn chế quá mức đối với quyền tự do ngôn luận và kinh doanh tư nhân - theo một số chuyên gia và những người ủng hộ quyền tự do dân sự.

Dưới đây là lí do TikTok bị cấm và liệu các chính phủ cuối cùng có cấm tất cả người dùng truy cập ứng dụng này hay không.

Tại sao TikTok bị cấm?

Vấn đề chính mà phương Tây quan tâm là an ninh dữ liệu, đặc biệt là lo ngại rằng thông tin cá nhân có thể được chuyển đến chính phủ Trung Quốc.

Aynne Kokas, Giáo sư nghiên cứu truyền thông và giám đốc Trung tâm Đông Á tại Đại học Virginia, cho biết những lo ngại này cũng tập trung vào rủi ro tiềm ẩn đối với an ninh quốc gia Mỹ và lợi ích kinh doanh của các công ty Trung Quốc có thể tiếp cận thông tin từ TikTok.

Giáo sư Kokas nói: “Có những lo ngại về an ninh quốc gia đáng kể đối với các công ty Trung Quốc thu thập dữ liệu ở Mỹ và họ có thể làm gì với dữ liệu đó. TikTok có rất nhiều người dùng.'

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Lisa Monaco cho biết hồi đầu tháng này, các công ty hoạt động ở Trung Quốc phải tuân thủ các luật yêu cầu chia sẻ dữ liệu với chính phủ. “Điểm mấu chốt là Trung Quốc đã thể hiện khá rõ ràng rằng họ đang cố gắng đưa ra cách sử dụng cũng như các tiêu chuẩn xung quanh những công nghệ mang lại lợi ích cho họ', bà Monaco nói.

Ngoài ra, một số quan chức đã đưa ra cảnh báo rằng Trung Quốc có thể sử dụng TikTok để truyền bá thông tin sai lệch, có thể ảnh hưởng đến các diễn giải mang tính chính trị và kết quả bầu cử.

Giáo sư Kokas nói rằng: “Việc thiếu tính minh bạch trong thuật toán của TikTok và khả năng xuất hiện thông tin sai lệch là một vấn đề đáng lo ngại”.

Các quốc gia đã áp đặt lệnh cấm TikTok là gì?

Nhiều quốc gia đã áp đặt các hạn chế với TikTok. Vào năm 2020, Ấn Độ đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn đối với TikTok cùng với hàng chục ứng dụng Trung Quốc khác do lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu và an ninh quốc gia. TikTok cũng phải đối mặt với các lệnh cấm tạm thời ở Indonesia, Bangladesh và Pakistan do phát tán nội dung không phù hợp theo quan điểm của chính phủ.

Cùng với Mỹ, nhiều quốc gia phương Tây đã cấm TikTok trên các thiết bị chính phủ. Canada và Liên minh châu Âu (EU) đã thực hiện biện pháp tương tự trong thời gian gần đây. Đài Loan cũng đã cấm ứng dụng này trên các thiết bị chính phủ từ năm trước.

Đáp lại các lệnh cấm, một đại diện của TikTok nói với ABC News rằng: “Chúng tôi đánh giá cao việc một số chính phủ không thực hiện các lệnh cấm như vậy do thiếu bằng chứng, nhưng chúng tôi thực sự thất vọng khi các cơ quan và tổ chức chính phủ khác cấm TikTok trên các thiết bị nhân viên mà không có lý do hoặc bằng chứng nào”.

'Chúng tôi chia sẻ mục tiêu chung với các chính phủ quan tâm đến quyền riêng tư của người dùng, nhưng các lệnh cấm này không chỉ là sai lầm mà còn không giúp ích gì cho quyền riêng tư hoặc bảo mật', công ty TikTok nói thêm.

Mỹ có cấm hoàn toàn TikTok không?

Đến nay, các hạn chế đối với TikTok ở cấp tiểu bang và liên bang tại Mỹ vẫn chỉ tập trung vào việc cấm ứng dụng này trên các thiết bị do chính phủ cấp. Không có lệnh cấm nào khác được đưa ra.

Chính quyền Tổng thống Biden ngày 27/2 đã thông báo rằng họ sẽ cho các cơ quan liên bang 30 ngày để đảm bảo rằng không có ứng dụng TikTok nào trên bất kỳ thiết bị nào của chính phủ liên bang.

'Chúng tôi sẽ tiếp tục xem xét các biện pháp khác mà chúng tôi có thể thực hiện', bà Olivia Dalton, Phó phát ngôn viên Nhà Trắng, nói với các phóng viên ngày 28/2.

Đối với lệnh cấm của chính phủ Mỹ, đại diện TikTok nói với ABC News: “Lệnh cấm TikTok trên các thiết bị liên bang đã được thông qua vào tháng 12 mà không có bất kỳ sự cân nhắc nào và thật đáng tiếc, cách tiếp cận này đã trở thành một màn kịch chính trị cho các chính phủ khác trên thế giới.'

“Chúng tôi hy vọng rằng khi giải quyết các mối lo ngại an ninh quốc gia về TikTok bên ngoài các thiết bị của chính phủ, Quốc hội Mỹ sẽ tìm ra các giải pháp không ảnh hưởng đến quyền tự do ngôn luận của hàng triệu người Mỹ”, công ty nói thêm.

Giám đốc điều hành TikTok Shou Zi Chew dự kiến sẽ xuất hiện trước Ủy ban Thương mại và Năng lượng Hạ viện trong tháng 3 này để điều trần về các hoạt động bảo mật dữ liệu của công ty.

Hơn một nửa số bang của Mỹ hiện đã thực hiện các biện pháp hướng tới việc cấm một phần hoặc toàn bộ TikTok trên các thiết bị của chính quyền.

Tuy nhiên, một số nhà lập pháp và những người phản đối TikTok đã đề xuất mở rộng lệnh cấm cho tất cả người dùng ở Mỹ. Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đang xem xét việc cấp cho Tổng thống Biden một quyền mới để cấm hoàn toàn TikTok.

Các chuyên gia nói với ABC News rằng mặc dù có động lực trong các nhà lập pháp về một lệnh cấm hoàn toàn TikTok ở Mỹ, khả năng thực hiện điều này là thấp, vì nó sẽ can thiệp mạnh mẽ vào lĩnh vực tư nhân và phải đối mặt với thách thức tại tòa án.

Anupam Chander, Giáo sư luật và công nghệ tại Đại học Georgetown, cho biết: “Tôi nghi ngờ rằng lệnh cấm (hoàn toàn) sẽ tồn tại sau khi được xem xét theo hiến pháp Mỹ. Bởi vì chúng ta có quyền nhận thông tin theo Hiến pháp, thậm chí cả từ các quốc gia thù địch.'

Trong một lá thư gửi các nhà lập pháp liên bang hôm 27/2, Liên minh Quyền tự do Dân sự Mỹ (ACLU) đã phản đối lệnh cấm hoàn toàn TikTok. Jenna Leventoff, cố vấn chính sách cao cấp tại ACLU, cho biết: “Quốc hội không được kiểm soát toàn bộ nền tảng và tước đoạt quyền tự do ngôn luận và biểu đạt theo hiến pháp của người Mỹ”.

Theo ABC News