Nhà thờ Núi Nha Trang

Nhà thờ Núi (còn gọi là Nhà thờ chính tòa Kitô Vua) tọa lạc tại số 1 đường Thái Nguyên, phường Phước Tân, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Nhà thờ này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như: Nhà thờ Nha Trang (do trước đây thuộc họ đạo Nha Trang); Nhà thờ Đá (vì được xây bằng đá); Nhà thờ Ngã Sáu (vì nằm gần một vòng xoay giao thông); nhưng phổ biến nhất là tên gọi Nhà thờ Núi (do được xây trên một ngọn núi nhỏ). Đây là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Nha Trang. Khoảng cách từ đây đến Hà Nội là 1.288 km và đến Thành phố Hồ Chí Minh là 438 km.

Vào ngày 5 tháng 7 năm 1957, Giáo phận Nha Trang được chính thức thành lập từ việc chia tách Giáo phận Qui Nhơn, nhưng lúc đó chỉ là giáo phận tông tòa. Đến ngày 24 tháng 11 năm 1960, Giáo phận Nha Trang được nâng lên thành giáo phận chính tòa, và Nhà thờ Nha Trang được chọn làm nhà thờ chính tòa của giáo phận, trong khi họ đạo Nha Trang trở thành giáo xứ chính tòa. Công trình nhà thờ được thiết kế theo phong cách kiến trúc phương Tây, với cấu trúc vững chắc và các khối lập thể thu nhỏ dần từ thấp lên cao, nổi bật giữa nền trời xanh. Điểm cao nhất là thánh giá trên đỉnh tháp chuông, cao 38 mét tính từ mặt đường.

Lịch sử

Cuối thế kỷ 19, vào khoảng năm 1885, số giáo dân Công giáo tại Nha Trang chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đến năm 1886, khi người Pháp thiết lập cơ quan chính quyền đô hộ tại Nha Trang, họ đã xây dựng một nhà nguyện nhỏ bên bờ biển để phục vụ cho các tín đồ và viên chức người Pháp. Hiện nay, khu vực này là Tòa giám mục Nha Trang. Linh mục Louis Vallet (1869-1945), người Pháp, đang phụ trách cộng đoàn giáo dân Nha Trang, đã nảy ra ý tưởng thành lập một giáo xứ mới và xây dựng một nhà thờ cho cộng đồng này.

Ngày 3 tháng 9 năm 1928, công trình xây dựng nhà thờ được khởi công trên một đỉnh núi nhỏ, gọi là núi Bông, cao khoảng 12 mét. Để tạo mặt bằng cho công trình, khoảng 500 trái mìn đã được sử dụng. Lễ Phục Sinh năm 1929 đánh dấu việc mở con đường lên núi cho xe cộ. Đến tháng 6 cùng năm, lối đi bộ lên núi, với 53 bậc cấp, được hoàn thành ở phía Bắc. Các công trình phụ như nhà bếp, nhà ở cho người giúp việc, kho chứa và các bậc thang từ đường chính cũng lần lượt hoàn thành. Nhà xứ được hoàn thành vào tháng 3 năm 1930. Ngày 12 tháng 2 năm 1933, Vua Bảo Đại đã đến thăm công trình này.

Vào ngày 14 tháng 5 năm 1933, trong lễ thánh Jeanne d'Arc, nhà thờ được cung hiến và chính thức khánh thành. Linh mục Louis Vallet đã chọn Chúa Kitô Vua làm tên gọi chính thức của nhà thờ. Ngày 29 tháng 7 năm 1934, Khâm sứ Tòa Thánh Dreyer đã làm phép cho quả chuông tên là Têrêxa Hài Đồng Giêsu, được một nữ tín hữu từ Sài Gòn tặng. Tháp chuông được khánh thành vào ngày 3 tháng 12 năm 1935.

Ngày 24 tháng 10 năm 1945, linh mục Louis Vallet qua đời và được chôn cất dưới chân núi, bên phải con đường lên nhà thờ. Vào khoảng năm 1969, đồng hồ trên tháp chuông bị hỏng và không được sửa chữa cho đến năm 1978, sau đó hoạt động trở lại. Ngày 10 tháng 6 năm 1987, vách đá dọc con đường chính lên nhà thờ được cải tạo thành nơi đặt tro cốt của những người đã khuất, được bốc dỡ từ nghĩa trang giáo xứ theo quyết định của Nhà nước.

Ngoài các công trình chính, Nhà thờ còn thực hiện một số cải tạo nhỏ để bảo trì và nâng cấp.

• Ngày 17 tháng 2 năm 1990, thực hiện việc gia cố chân núi dưới hang đá Đức Mẹ.
• Ngày 14 tháng 3 năm 1991, tiến hành sửa chữa và mở rộng đường chính thêm 1,5 mét.
• Ngày 28 tháng 10 năm 1991, đặt tượng Mười hai thánh tông đồ, mỗi tượng cao 1 mét và tượng Chúa Kitô Vua cao 1,2 mét dọc theo con đường lên nhà thờ.
• Ngày 19 tháng 12 năm 1992, lắp đặt 12 tượng các thánh bao quanh sân nhà thờ: Gioan Tẩy giả, Phaolô, Gioakim, Anna, Máccô, Luca, Banaba, Tổng lãnh thiên thần Micae, Raphaen, Gabrien, Mátta, Maria Mađalêna và tượng Đức Mẹ cứu vớt các linh hồn.
• Ngày 19 tháng 1 năm 1993, bổ sung 8 tượng thánh: Stêphanô, Gioan Maria Vianê, Monica, Cecilia, Anê, Phanxicô Assisi, Anphongsô, Gioan Lasan.
• Ngày 9 tháng 9 năm 1993, lắp đặt 4 tượng mới: Chúa Kitô Phục Sinh, thiên thần hộ thủ, thánh Máctin Porét và thánh Đaminh.
• Ngày 17 tháng 3 năm 1994, tiến hành sửa chữa nền hang đá Đức Mẹ và đặt lại tượng thánh Bécnađét.

Có nhiều ý kiến cho rằng, tuyến đường sắt chạy gần nhà thờ đã gây ra rung động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định của công trình nhà thờ.

Ảnh minh họa

• Giáo xứ chính tòa Nha Trang Lưu trữ ngày 01 tháng 09 năm 2012 tại Wayback Machine