Nhà Trắng đã cho phép một dự án nghiên cứu về phản chiếu ánh sáng Mặt Trời để làm giảm nhiệt độ trên Trái Đất.

Các nhà khoa học đang muốn hạn chế hiện tượng nóng lên toàn cầu bằng cách sử dụng một 'tấm gương' để phản chiếu ánh sáng Mặt Trời.

Nhà Trắng vừa thông qua một kế hoạch nghiên cứu kéo dài 5 năm về cách giảm lượng ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất để giảm thiểu hiệu ứng nóng lên toàn cầu. Ngân sách cho dự án phản chiếu ánh sáng này đã thu hút sự chú ý của cả các tổ chức khí hậu trong và ngoài nước Mỹ.

Kế hoạch này sẽ xem xét các phương pháp giảm lượng ánh sáng bao gồm việc phun hạt vật chất nhỏ như sương vào tầng bình lưu để tạo ra một 'tấm gương' phản chiếu ánh sáng. Các phương án khác cũng sẽ được xem xét khi các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu về ảnh hưởng của chúng tới khí quyển và Trái Đất.

Thực tế cho thấy, một số phương pháp như việc xả sulfur dioxide vào khí quyển có thể gây ra tác động tiêu cực cho sức khỏe của con người và hành tinh. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định rằng việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa các rủi ro này và việc Trái Đất đang nóng lên với tốc độ đáng lo ngại là cần thiết.

Nói một cách khác, có lẽ chúng ta cần những biện pháp mạnh mẽ hơn để đối phó với vấn đề nóng lên toàn cầu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Chris Sacca, người sáng lập quỹ Lowercarbon Capital tập trung vào công nghệ chống biến đổi khí hậu, mừng rỡ với tin Nhà Trắng. Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, ông nói: 'Phản chiếu ánh sáng có thể bảo vệ sức khỏe hàng tỷ người, và việc [Nhà Trắng ủng hộ dự án] cho thấy họ đang tập trung vào nghiên cứu, đưa ra quyết định dựa trên khoa học thay vì chính trị'.

Giáo sư David Keith từ Đại học Harvard, người đã bắt đầu nghiên cứu về dự án phản chiếu ánh sáng từ năm 1989, cho biết dự án này đang thu hút thêm sự chú ý. Ông nhận thấy những tín hiệu tích cực từ nhiều quỹ đầu tư, các tổ chức chống biến đổi khí hậu,... như những cảnh trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng phản chiếu ánh sáng không giải quyết hoàn toàn vấn đề biến đổi khí hậu; ưu tiên vẫn là giảm lượng khí thải nhà kính.

Ba cách giảm ánh sáng cho Trái Đất

Giáo sư Keith cho biết ý tưởng phản chiếu ánh sáng đã xuất hiện lần đầu tiên trong báo cáo gửi Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson vào năm 1965, với tựa đề 'Khôi phục Chất lượng Môi trường của chúng ta'. Dự án sẽ bắt đầu bằng việc phun hạt sương lên bề mặt biển, dự kiến chi phí là 100 USD cho mỗi dặm vuông (tương đương 2,6km2). Báo cáo nói rằng mỗi 1% tăng cường phản chiếu sẽ tốn 500 triệu USD/năm, con số này dường như khiêm tốn nhưng hoàn toàn xứng đáng, khi xem xét 'tầm quan trọng phi thường của khí hậu đối với kinh tế và con người'.

Chi phí ước lượng đã tăng lên đáng kể trong những năm qua, hiện đạt tới 10 tỷ USD/năm để giảm 1 độ C nhiệt độ trung bình của Trái Đất. Số tiền này vẫn trong phạm vi chấp nhận được so với các biện pháp khác để giảm biến đổi khí hậu.

Báo cáo được công bố vào tháng 3/2021 bởi Học viện Quốc gia về Khoa học, Kỹ thuật và Dược phẩm chỉ ra 3 phương án hàng đầu nhằm giảm lượng ánh nắng Mặt Trời nhận vào: phun hạt sương vào tầng bình lưu, làm sáng mây trên biển, và làm mỏng mây.

Phương pháp phun hạt sương sẽ sử dụng máy bay để phun một lớp sương mỏng vào không khí ở độ cao từ 15-50 km trên mực nước biển, phản chiếu một phần ánh nắng xuống bề mặt Trái Đất. Dự kiến, lớp sương sẽ tồn tại trong tầng bình lưu từ 6 đến 24 tháng.

“Tốc độ là mấu chốt. Không có phương pháp giảm biến đổi khí hậu nào nhanh hơn. Phí thấp, vì nó rất rẻ. Và không hoàn hảo vì không thể làm cho [phương pháp này] hiệu quả [...] Lý do nó nhanh chóng là vì nó không hoàn hảo, và không cách nào khắc phục được

Một trong những hợp chất được đề xuất để phun là sulfur dioxide, vì chúng ta đã thấy khả năng làm nguội của SO2 từ các vụ phun trào núi lửa. Vào năm 1991, vụ phun trào của núi lửa Pinatubo đã giảm nhiệt độ toàn cầu xuống 0,5 độ C.

Việc phát thải từ đốt than và các nhiên liệu hóa thạch khác đưa vào khí quyển một lượng lớn SO2, làm phần nào ngăn chặn ánh nắng chiếu vào bề mặt Trái Đất. Mặc dù làm giảm lượng ánh nắng làm nóng hành tinh, nhưng SO2 không phải là lựa chọn tốt nhất, và nghiên cứu sẽ chỉ ra các hợp chất phản chiếu ánh nắng Mặt Trời tốt hơn.

Phương pháp thứ hai - làm sáng mây trên biển - sẽ tăng cường khả năng phản chiếu của những cụm mây lơ lửng gần bề mặt đại dương bằng cách phun tinh thể muối biển vào không khí. Theo giáo sư Parson, phương pháp này chưa được ủng hộ do hiệu ứng chỉ kéo dài vài giờ đến vài ngày, và diện tích phủ tinh thể muối vẫn hạn chế.

Phương pháp thứ ba được đề cập trong báo cáo được xuất bản năm 2021 là làm mỏng mây ti - những đám mây lơ lửng ở độ cao từ 6-13 km so với mực nước biển - sẽ giúp giảm bớt nhiệt độ trên bề mặt Trái Đất. Tuy nhiên, phương pháp này không phản chiếu ánh nắng Mặt Trời, nên có lẽ sẽ không được ưu tiên.

Những nguy cơ tiềm ẩn

Các phương pháp đã nêu mang trong đó nhiều nguy cơ, đặc biệt là phương án phun SO2 vào tầng bình lưu. Theo giáo sư Parson, việc đưa sulfur dioxide sẽ “gây ảnh hưởng tới các phản ứng hóa học ozone và có thể làm chậm quá trình phục hồi tầng ozone”. Ngoài ra, SO2 trong không khí sẽ trở lại Trái Đất dưới dạng mưa acid, ảnh hưởng tới đất trồng, nguồn nước và hệ sinh thái địa phương. Hơn nữa, sulfur trong khí quyển có thể tồn tại dưới dạng hạt vật chất siêu mịn và gây ra các bệnh liên quan đến hệ hô hấp.

Các nhà khoa học phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa rủi ro và lợi ích từ việc phản chiếu ánh sáng Mặt Trời. Một số chuyên gia cho rằng việc chúng ta đã thả SO2 vào khí quyển khi đốt nhiên liệu hóa thạch, nên việc “sống chung với lũ” đã trở thành hiện thực chấp nhận được.

Theo một số chuyên gia khác, các phương pháp này cần phải được các nhà lập pháp chấp thuận, cũng như được sự ủng hộ từ một phần lớn cộng đồng dân cư. Cần phải tăng cường tuyên truyền cho cộng đồng rằng đây là những phương pháp khả thi, tránh tin đồn và thông tin sai lệch có thể ảnh hưởng đến lợi ích chung toàn cầu.

Theo: CNBC