Nhận biết 4 dấu hiệu đặc trưng của tình trạng chảy máu đường ruột

1. Tình trạng chảy máu tiêu hóa có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của chảy máu tiêu hóa phụ thuộc vào lượng máu mất và cơ quan bị ảnh hưởng, chi tiết như sau:

Chảy máu tiêu hóa có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau

1.1. Chảy máu tiêu hóa dưới

Những cơ quan gây chảy máu tiêu hóa dưới thường gặp bao gồm:

Ruột non

Chảy máu ở ruột non là một vấn đề khó chẩn đoán và điều trị do vị trí của nó khó xác định và diễn biến bệnh phức tạp. Triệu chứng của bệnh không rõ ràng, điều này khiến việc phát hiện và điều trị kịp thời trở nên khó khăn. Nhiều bệnh nhân chỉ đến khám và điều trị khi đã bị chảy máu trong một thời gian dài.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến chảy máu tiêu hóa ở ruột non bao gồm:

Bệnh thương hàn: gây biến chứng loét ruột và chảy máu ruột non xảy ra sau khoảng 1 - 2 tuần, nhiều trường hợp nặng hơn là thủng ruột. Bệnh nhân có triệu chứng đau bụng kéo dài, đại tiện ra máu với phân màu đỏ gạch hoặc sẫm. Viêm ruột xuất huyết: Đường ruột bị nhiễm khuẩn do vi khuẩn và độc tố tấn công, bệnh nhân có triệu chứng như: đau bụng, tiêu chảy, môi khô, phân có máu tươi hoặc máu đỏ sẫm. Viêm ruột xuất huyết thường gây mất nước đi kèm.

Viêm ruột xuất huyết thường gây chảy máu kèm theo mất nước

Viêm ruột xuất huyết hoại tử: Trẻ nhỏ là đối tượng dễ mắc bệnh này dẫn đến nhiễm độc nhiễm khuẩn nặng và sốt cao. Bệnh Crohn: gây triệu chứng đau bụng, đại tiện phân lỏng, máu lắng tăng kèm theo sốt. Bệnh ở giai đoạn 2 - 3 có thể gây tổn thương loét ở ruột non gây thủng vách ruột và chảy máu. Lồng ruột: Lồng ruột thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, vị trí hay gặp là lồng ruột ở hồi - hồi tràng hoặc hồi - manh tràng. Bệnh khởi phát bằng những cơn đau bụng liên tục kèm theo đại tiện phân nhầy máu.

Các bệnh khác cũng có thể gây ra chảy máu ở ruột non như: ung thư ruột non, sốt xuất huyết, bệnh bạch cầu cấp, lao ruột, bệnh Schonlein Henoch.

Đại tràng

Chảy máu ở đại tràng là hiện tượng phổ biến nhất trong các bệnh chảy máu ở đường tiêu hóa, có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý như:

• Lỵ amip: gây ra sốt nhẹ, đau quặn bụng dọc theo khung đại tràng và hạ vị, phân đại tiện nhầy máu kèm rót mặn và đau hậu môn.
• Lỵ trực tràng: thường gặp ở trẻ nhỏ, gây ra sốt cao, đau quặn bụng, đại tiện nhiều lần, phân lỏng nhiều máu, mót rặn, đau hậu môn.
• Ung thư trực tràng: bệnh thường gây ra chảy máu tiêu hóa ở người cao tuổi, triệu chứng điển hình là đại tiện phân lỏng, máu đỏ sẫm.
• Polyp đại tràng: Thường gây ra chảy máu từng đợt hoặc máu ẩn trong phân.

Polyp đại tràng là nguyên nhân gây chảy máu tiêu hóa

• Viêm loét đại trực tràng chảy máu: gây ra triệu chứng đau quặn bụng dọc theo khung đại tràng, đau khớp, sốt cao, đại tiện ra máu tươi.
• Trĩ nội: khi bị viêm nhiễm khuẩn và búi trĩ vỡ, máu tươi thường chảy ồ ạt có thể thành tia hoặc giọt.

1.2. Chảy máu tiêu hóa trên

Chảy máu tiêu hóa trên có thể do tổn thương ở các cơ quan như:

Thực quản

Chảy máu thực quản thường xuất phát từ tăng áp lực ở các tĩnh mạch cửa của gan, đặc biệt là ở những người mắc bệnh xơ gan, sẹo gan hoặc có huyết khối ở gan. Ngoài ra, còn có một số nguyên nhân ít gặp khác như loét thực quản, tổn thương Mallory Weiss,... Bệnh lý này đều đòi hỏi cần cấp cứu ngay lập tức để dừng chảy máu và cung cấp máu thay thế.

Dạ dày - tá tràng

Viêm loét dạ dày tá tràng chiếm tỷ lệ cao khoảng 80% trong số các trường hợp chảy máu tiêu hóa, đặc biệt là ở những người bị bệnh kéo dài không được điều trị hiệu quả.

Xuất huyết ở dạ dày tá tràng có thể gây ra chảy máu nhẹ nhàng và có thể tự ngừng chảy nhưng không nên tự ý chữa trị. Điều trị không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng chảy máu trầm trọng hơn.

Nhận biết triệu chứng của chảy máu tiêu hóa

Dấu hiệu nhận biết chảy máu tiêu hóa

Triệu chứng về chức năng cơ thể

Người bị chảy máu tiêu hóa thường thấy các triệu chứng sau:

Buồn nôn hoặc nôn ra máu: có thể là máu tươi hoặc máu đen, kèm theo thức ăn và dịch tiêu hóa. Nôn ra máu nhiều có thể gây mất máu và nước, bệnh nhân cần được cấp cứu ngay lập tức.

Nôn ra máu là biểu hiện đặc trưng của chảy máu tiêu hóa

Đi cầu phân đen: Khi xuất huyết ở đường tiêu hóa trên, phân thường có màu đen như cà phê bã, mùi khắm. Nếu xuất huyết ở đường tiêu hóa dưới, phân có thể màu đen hoặc máu tươi. Tùy vào mức độ chảy máu mà phân có thể lỏng hoặc đặc.

Triệu chứng về thực thể

Triệu chứng về thực thể của chảy máu tiêu hóa còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra bệnh như:

- Loét thực quản: gây trào ngược thực quản, khó nuốt. - Loét dạ dày - tá tràng: gây đau ở phần trên bụng hoặc ở phần bên phải của bụng. - Vỡ, giãn tĩnh mạch thực quản: gây ra tình trạng thiếu máu, da vàng, cơ thể mệt mỏi yếu ớt. - Mallory weiss: bệnh nhân có triệu chứng buồn nôn, nôn kèm theo ho nhiều.

Triệu chứng rối loạn huyết động

Rối loạn huyết động do chảy máu tiêu hóa thường được nhận biết qua các dấu hiệu sau:

- Niêm mạc, da: nhợt nhạt, lạnh, trắng bệch. - Huyết áp: giảm, hạ huyết áp khi đứng dậy. - Mạch: nhanh, khó đo. - Tri giác: mệt mỏi, li bì, vật vã.

Triệu chứng khác

Xuất huyết tiêu hóa nặng có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như: viêm thận, sốt cao, sốc do giảm thể tích máu, hôn mê sâu, tắc nghẽn phổi,...

3. Điều trị xuất huyết tiêu hóa như thế nào?

Việc xử trí và điều trị xuất huyết tiêu hóa sẽ tùy thuộc vào tình trạng bệnh, nguyên nhân và mức độ chảy máu. Trong trường hợp xuất huyết nhẹ, bệnh nhân được khuyến khích nghỉ ngơi, theo dõi tình trạng và tiến hành các xét nghiệm để tìm ra nguyên nhân. Khi xuất huyết nặng gây mất máu nhiều, cần phải cấp cứu bằng cách cầm máu, truyền máu và chống sốc để bảo vệ sức khỏe của bệnh nhân.

Nội soi được sử dụng để chẩn đoán và cầm máu do xuất huyết tiêu hóa

Khi tình trạng bệnh ổn định, việc điều trị nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa là cần thiết để ngăn ngừa tái phát bệnh và các biến chứng khác đe dọa tới sức khỏe của bệnh nhân.