Cảnh báo về các dạng mụn ở trẻ sơ sinh
Các dạng mụn ở trẻ sơ sinh như da mụn nước, bọng nước, mụn mủ,... có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh bẩm sinh, nhiễm khuẩn,... Việc chẩn đoán và điều trị đúng đắn sẽ giúp tránh những hậu quả không mong muốn.
1. Hiểu rõ về các loại mụn thường gặp ở trẻ sơ sinh
Những loại mụn ở trẻ sơ sinh thường thấy bao gồm:
1.1 Ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh
Ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh là dạng mụn mủ phổ biến, thường xuất hiện trong vòng 72 giờ đầu sau khi trẻ chào đời. Biểu hiện này thường gặp ở trẻ nặng cân, thai đủ tháng hoặc già tháng. Bệnh có thể biểu hiện ngay từ khi trẻ mới sinh và thoái triển tự nhiên sau vài ngày.
Chẩn đoán thường dựa trên triệu chứng lâm sàng, không yêu cầu xét nghiệm đặc biệt. Ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh thường không cần điều trị.
1.2 Bệnh sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh
Bệnh sắc tố mụn mủ thoáng qua xuất hiện ít hơn so với ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh. Bệnh thường gặp ở trẻ da đen và có thể biểu hiện ngay khi mới sinh. Triệu chứng bệnh thoái triển tự nhiên và không đòi hỏi điều trị đặc biệt.
1.3 Mụn mủ vùng đầu ở trẻ sơ sinh
Mụn mủ vùng đầu thường xuất hiện ở trẻ 3 tuần tuổi và gây tổn thương các mụn mủ, sẩn viêm. Bệnh thường nhẹ và tự thoái triển trong vòng 4 tháng.
1.4 Bệnh Miliaria
Bệnh Miliaria là một trong các loại mụn ở trẻ sơ sinh và thường gặp ở vùng có khí hậu nóng ẩm. Bệnh không đòi hỏi điều trị đặc biệt và có thể giảm bớt bằng cách giữ cho trẻ mát mẻ hơn.
Cảnh báo về mụn ở trẻ sơ sinh
Mụn ở trẻ sơ sinh có nhiều loại như da mụn nước, bọng nước, mụn mủ,... có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh bẩm sinh, nhiễm khuẩn,... Chẩn đoán và điều trị đúng đắn sẽ giúp tránh hậu quả không mong muốn.
1. Tìm hiểu về các loại mụn thường gặp ở trẻ sơ sinh
1.1 Ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh
Ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh là dạng mụn mủ phổ biến, xuất hiện trong vòng 72 giờ đầu sau khi trẻ chào đời. Biểu hiện này thường gặp ở trẻ nặng cân, thai đủ tháng hoặc già tháng. Chẩn đoán thường dựa trên triệu chứng lâm sàng, không yêu cầu xét nghiệm đặc biệt.
1.2 Bệnh sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh
Bệnh sắc tố mụn mủ thoáng qua xuất hiện ít hơn so với ban đỏ nhiễm độc ở trẻ sơ sinh. Bệnh thường gặp ở trẻ da đen và có thể biểu hiện ngay khi mới sinh. Triệu chứng bệnh thoái triển tự nhiên và không đòi hỏi điều trị đặc biệt.
1.3 Mụn mủ vùng đầu ở trẻ sơ sinh
Mụn mủ vùng đầu thường xuất hiện ở trẻ 3 tuần tuổi và gây tổn thương các mụn mủ, sẩn viêm. Bệnh thường nhẹ và tự thoái triển trong vòng 4 tháng.
1.4 Bệnh Miliaria
Bệnh Miliaria là một trong các loại mụn ở trẻ sơ sinh và thường gặp ở vùng có khí hậu nóng ẩm. Bệnh không đòi hỏi điều trị đặc biệt và có thể giảm bớt bằng cách giữ cho trẻ mát mẻ hơn.
1.5 Tình trạng trứng cá ở trẻ em
Trong các dạng mụn ở trẻ em, tình trạng trứng cá ở trẻ em không phổ biến. Bệnh có thể xuất hiện từ vài tuần đến 3 - 4 tháng tuổi. Nguyên nhân gây trứng cá ở trẻ em liên quan đến sự tăng sản của tuyến bã thứ phát, do hormone androgen, thường xuất hiện ở trẻ nam. Tình trạng này có thể gắn liền với các bệnh u tuyến thượng thận, u sinh dục, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh, dậy thì sớm,...
Biểu hiện của trứng cá ở trẻ em bao gồm: tổn thương hình trứng cá với mụn nhân, mụn mủ, sẩn viêm trên mặt. Tình trạng này thường tự thoái triển trong năm đầu đời, nhưng có thể kéo dài tới khi trẻ đạt 3 tuổi. Điều trị cần thiết để tránh lại sẹo. Bác sĩ có thể kê đơn chất bong sừng nhẹ như benzoyl peroxide 2.5% hoặc kháng sinh (clindamycin, erythromycin) bôi tại chỗ hay retinoid bôi tại chỗ nếu tổn thương nhẹ hoặc trung bình. Đối với tổn thương nặng, có thể sử dụng isotretinoin, erythromycin uống (không sử dụng tetracyclin cho trẻ dưới 8 tuổi).
2. Các loại mụn ở trẻ sơ sinh và trẻ em ít gặp
Có một số loại mụn ở trẻ sơ sinh và trẻ em khá hiếm gặp như:
2.1. Viêm nang lông mụn mủ tăng bạch cầu ưa axit ở trẻ
Eosinophilic pustular folliculitis of infancy – EPFI là bệnh da hiếm gặp, nguyên nhân chưa rõ. Biểu hiện của bệnh là xuất hiện mụn mủ nang lông ngứa, tái phát, thường ở da đầu hoặc các chi. Bệnh thường tự thoái triển trong vòng 1 - 4 tuần và cần giảm nhẹ triệu chứng bằng cách sử dụng corticoid bôi tại chỗ.
2.2. Mụn mủ đầu chi ở trẻ em
Infantile acropustulosis – IA là bệnh mụn mủ, mụn nước lành tính nhưng có thể tiến triển mạn tính. Nguyên nhân chưa rõ, có thể liên quan đến phản ứng quá mẫn với nhiễm ký sinh trùng ghẻ. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ nam da màu, khởi phát khi trẻ chưa đầy 1 tuổi. Tình trạng mụn nước, mủ nhiều, hay tái phát, chủ yếu ở lòng bàn tay và chân, có thể xuất hiện ở mặt mu bàn tay, chân, các chi. Bệnh thường tự thoái triển trong vòng 2 năm.
Mụn mủ đầu chi ở trẻ em được chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng. Bác sĩ sẽ tìm các biểu hiện của ghẻ trước đó, kết hợp với khai thác tiền sử gia đình của bệnh nhi. Phương pháp xét nghiệm khẳng định là sinh thiết mô bệnh học (thường không cần thiết). Các lựa chọn điều trị gồm: Sử dụng corticoid bôi tại chỗ hoặc kháng histamin đường uống, dapsone, erythromycin,...
2.3. Phát ban mụn nước, mụn mủ và rối loạn sinh tủy thoáng qua ở trẻ mắc hội chứng Down
Khoảng 20% trẻ em mắc hội chứng Down có rối loạn sinh tủy thoáng qua. Trong một số trường hợp, tình trạng rối loạn sinh tủy thoáng qua có thể đi kèm phát ban mụn nước, mụn mủ ở mặt (xuất hiện ở những ngày đầu sau sinh). Tổn thương da thường sẽ thoái triển tự nhiên sau 1 - 3 tháng.
2.4. Nhiễm sắc tố dầm dề
Incontinentia pigmenti là bệnh hiếm gặp ở trẻ sơ sinh, thường xuất hiện từ khi mới sinh ra đến vài tuần tuổi. Tổn thương thường gồm các sẩn dày sừng, mụn nước, mọc ở các chi.
2.5. Vảy nến thể mủ
Pustular psoriasis, hay còn gọi là vảy nến thể mủ, thường xuất hiện ở những trẻ mới sinh từ 1 - 7 ngày. Tổn thương cơ bản là mụn mủ, hồ mủ trên nền da đỏ. Mụn có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào hoặc gặp ở lòng bàn tay, lòng bàn chân,... Đây là bệnh tương đối khó điều trị.
2.6. Mô bào Langerhan bẩm sinh
Bệnh có tên tiếng Anh là Histocytosis tế bào Langerhan bẩm sinh. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ mới sinh hoặc trong vài ngày sau sinh, với các tổn thương là sẩn, mụn nước, nang, chấm xuất huyết,... Các đốm mụn phân bố ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, thường gặp ở các nếp gấp, da đầu, lòng bàn tay, lòng bàn chân, niêm mạc,...
Cần kiểm tra các cơ quan như gan, thận, cơ - xương - khớp. Trong trường hợp chỉ có tổn thương da đơn độc, bệnh thường tự thoái triển sau vài tuần hoặc vài tháng, với tiên lượng tốt. Nếu tổn thương đa cơ quan, tiên lượng xấu hơn, cần sử dụng thuốc điều trị toàn thân.
2.7. Bệnh Behcet ở trẻ sơ sinh
Tên tiếng Anh của bệnh là Neonatal Behcet’s disease. Bệnh Behcet thường xuất hiện ở trẻ từ 1 - 7 ngày tuổi, biểu hiện là mụn nước, mụn mủ, gây ngứa hoặc thoại tử ở da bàn tay, bàn chân, đi kèm với loét vùng miệng và cơ quan sinh dục. Bệnh có thể đi kèm với các triệu chứng như tiêu chảy, viêm mạch.
2.8. Hội chứng tăng IgE
Tên tiếng Anh của tình trạng này là Hyper-IgE syndrome. Đây là bệnh do đáp ứng viêm nhiễm bất thường, xuất hiện từ khi trẻ mới sinh ra tới vài tuần tuổi. Biểu hiện của bệnh là xuất hiện các mụn nước hoặc sẩn mủ đơn độc hoặc mọc theo từng nhóm. Các vị trí thường xuất hiện mụn nước và sẩn mủ là mặt, da đầu, nách, thân, bẹn,... Trẻ có nồng độ IgE máu cao (trên 2000 IU/ml), và số lượng bạch cầu ưa acid tăng.
Có nhiều bệnh gây ra các loại mụn ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Một số bệnh tự thoái triển nhưng một số bệnh có thể gây tổn thương đa cơ quan, đòi hỏi phương pháp điều trị phức tạp. Do đó, khi trẻ có các biểu hiện bất thường trên da, cha mẹ nên đưa bé đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
