Nhận biết các loại bệnh ở đường hô hấp trên và dưới

Cấu trúc của đường hô hấp trên và dưới

Đường hô hấp trên và dưới được tạo thành như thế này

Cấu tạo của đường hô hấp trên là gì

Các bệnh ở vùng miệng, xoang, họng, mũi, thanh quản và khí quản được gọi là bệnh đường hô hấp trên

Bệnh đường hô hấp trên và dưới cần phải phân biệt rõ ràng để chọn cách điều trị thích hợp

Các bệnh đường hô hấp trên thường không nghiêm trọng và ít gây biến chứng

Đặc điểm của đường hô hấp dưới

Bao gồm cả phế quản và phổi. Nguyên nhân gây ra các bệnh đường hô hấp dưới thường là virus, vi khuẩn hoặc các loại nấm. So với các bệnh lý đường hô hấp ở trên, bệnh đường hô hấp dưới thường nghiêm trọng hơn và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm hơn.

Lưu ý: Các trường hợp mắc cúm do virus không được xem xét là một phần của nhóm bệnh đường hô hấp ở trên hoặc dưới, mà được xem xét là một loại bệnh hệ thống.

2. Sự khác biệt giữa bệnh đường hô hấp ở trên và ở dưới

Dựa vào nguyên nhân và triệu chứng của bệnh, có thể nhận biết rõ sự khác biệt giữa các bệnh đường hô hấp ở trên và ở dưới như sau:

- Dựa vào nguyên nhân gây bệnh:

+ Bệnh đường hô hấp trên thường dễ bị ảnh hưởng hơn so với các bệnh đường hô hấp dưới. Nguyên nhân của bệnh có thể là virus, vi khuẩn như Streptococcus pyogenes hoặc virus SARS-CoV-2,...

+Có thể một số loại vi khuẩn và virus gây ra bệnh đường hô hấp dưới, có thể gây ra tình trạng viêm phổi, là rất nguy hiểm. 

Viêm phổi thường là một trong những bệnh đường hô hấp dưới phổ biến

Để chẩn đoán bệnh chính xác, bác sĩ cần thăm khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm cần thiết để xác định rõ những tổn thương tại các cơ quan này. Ngoài ra, nhiều bệnh nhân mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Do đó, để kiểm soát bệnh, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau. 

- Dựa vào các dấu hiệu của bệnh: 

+ Các dấu hiệu thường thấy ở các bệnh đường hô hấp trên: 

Ban đầu, bệnh thường manifest với các triệu chứng như sổ mũi, hắt hơi. Nguyên nhân là do vi khuẩn, virus tấn công các cơ quan và gây ra sự tiết chất nhầy. Các bệnh đường hô hấp trên thường dẫn đến sốt, nhưng các trường hợp cảm lạnh thường không gây sốt.  

Thường thì, các triệu chứng của bệnh đường hô hấp trên không kéo dài và ít gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu là trẻ em sơ sinh hoặc nhỏ tuổi mắc viêm thanh quản, phụ huynh không nên bỏ qua. Trẻ có thể gặp khó thở, thở nhanh, thậm chí là biểu hiện da tái nhợt. Viêm nắp thanh quản có thể gây khó thở, chảy nước mũi,... Phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế để được cấp cứu và điều trị kịp thời. 

+ Biểu hiện thường gặp ở các bệnh đường hô hấp dưới: Thường đa dạng và nguy hiểm. Có thể kể đến như ho, đau ngực, thở nhanh, có thể sốt, tiết dịch đờm nhiều. Các trường hợp viêm phổi có thể xuất hiện một số dấu hiệu như đau cơ, buồn nôn, đau đầu, tiêu chảy,...

Ho là dấu hiệu phổ biến của các bệnh về đường hô hấp

Nếu không kiểm soát tốt, những triệu chứng này có thể trở nên nặng nề. Nếu người bệnh có một số biểu hiện sau đây thì cần đưa đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời: 

• Chóng mặt. 

• Thở nhanh, khó thở. 

• Đau tức ngực. 

• Cơ thể tái nhợt. 

Những đối tượng là trẻ nhỏ thường có triệu chứng nghiêm trọng và kéo dài hơn. Nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến viêm phổi, thậm chí gây tử vong. 

3. Phương pháp điều trị và phòng bệnh đường hô hấp trên và dưới

Nếu bệnh do virus gây ra, thường cần điều trị các triệu chứng. Để ngăn chặn sự tiến triển nhanh chóng của bệnh và tránh các biến chứng nghiêm trọng, cần phát hiện bệnh sớm, điều trị và liên tục theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. 

Nên tiêm vắc xin để phòng tránh bệnh

Những trường hợp mắc bệnh do vi khuẩn thường tiến triển nhanh và có những triệu chứng nghiêm trọng hơn, đặc biệt là viêm phế quản và viêm phổi. Bác sĩ thường kê đơn kháng sinh và một số loại thuốc hỗ trợ khác. 

Streptococcus pneumoniae là một trong những vi khuẩn gây bệnh nguy hiểm. Để ngăn ngừa bệnh, nên tiêm vắc xin phòng chống loại vi khuẩn này, đặc biệt là cần thiết với những trường hợp có nguy cơ cao nhiễm bệnh. Ngoài ra, việc tiêm vắc xin phòng cầu phế và vắc xin Haemophilus influenzae cũng sẽ giúp ngăn ngừa bệnh hiệu quả hơn.

Bệnh đường hô hấp trên và dưới đều có thể gây ra những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng và bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh. Tuy nhiên, những đối tượng bệnh nhân như trẻ nhỏ, người có hệ miễn dịch kém sẽ có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn so với những trường hợp khác. 

Vì vậy, lời khuyên của các chuyên gia dành cho bạn là hãy đi khám sớm nếu có các biểu hiện bất thường. Sau quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ xác định xem người bệnh đang mắc bệnh đường hô hấp trên hay dưới để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.