
Đây là một điều quan trọng mà mọi người theo hướng chiến lược Marketing hoặc brand đều cần hiểu sâu về...
Xác định thương hiệu là một trong những điều không thể thiếu và cần được hiểu rõ. Định vị là một phần quan trọng trên con đường phát triển bền vững của doanh nghiệp. Vì vậy, để bắt đầu, tôi muốn đưa ra một định nghĩa sau nhiều năm làm Marketing chuyên sâu: “Thương hiệu là gì?” Chúng ta cần hiểu thương hiệu là gì để có thể định vị chính xác cho nó.
Đối với tôi, không cần phải phức tạp:
Thương hiệu là những gì khách hàng nhớ hoặc liên tưởng đến khi nói về doanh nghiệp hoặc sản phẩm của bạn, và ngược lại! Nói một cách đơn giản: Thương hiệu là một khái niệm tồn tại trong tâm trí của khách hàng!
Thương hiệu không phải là lượng tương tác cao, lượt xem cao, hoặc TikTok nổi tiếng! Điều đó không đúng. Với tôi, đó chỉ là một trong những cách để truyền đạt thương hiệu của doanh nghiệp vào tâm trí khách hàng!
Hãy xem một ví dụ nhé!
Khi nhắc đến Wal-Mart, chúng ta nghĩ đến điều gì? - Đó là siêu thị có giá rẻ nhất trên thế giới! Đúng rồi!
Khi nhắc đến Disney, chúng ta nghĩ đến điều gì? - Đó là thiên đường giải trí, với những trò chơi vui nhộn nhất trên thế giới.
Khi nhắc đến iPhone, chúng ta nghĩ đến Apple, Steve Jobs và ngược lại.
Hoặc khi mẹ hỏi “Con muốn gội đầu loại nào?” - Con liên tưởng ngay đến X-Men - Và con chọn thương hiệu này ngay lập tức.
Đó chính là sức mạnh của thương hiệu! Chúng ta dễ dàng biết được họ đang đại diện cho từ khóa nào và liên tưởng đến điều gì. Dù giờ đây chúng ta không còn quan tâm đến quảng cáo của họ như thế nào nữa! Vì tất cả đã được định vị rất sâu.
Có những cuộc đua gay cấn trong ngành ô tô mà tôi đọc được trong một cuốn sách về chiến lược, mỗi thương hiệu ô tô đều có một từ khóa đại diện cho đặc tính của nó! Có hãng là 'an toàn', có hãng là 'tốc độ', có hãng là 'nội thất', và mọi người thường mua ô tô đó vì điều đó! Thật thú vị phải không?
Một trò chơi vui vẻ: Hãy tìm từ khóa đại diện cho mỗi thương hiệu ô tô nhé?
Tuy nhiên, theo tôi, nhiều người hiểu sai về cách xây dựng thương hiệu! Họ nghĩ rằng cần mất rất nhiều thời gian và công sức nguồn lực để hình thành thương hiệu - và đôi khi họ nghĩ: 'Chưa đến lúc cần thiết?'
Nhưng thực ra họ đã lầm!
Như tôi đã chia sẻ, xây dựng thương hiệu không phụ thuộc vào lượt xem, lượt view hay tương tác, mà thương hiệu nằm trong tâm trí của mỗi người.
Vì vậy, mọi hoạt động của doanh nghiệp đều đang đóng góp vào việc xây dựng thương hiệu! Chỉ là họ không nhận ra điều đó?! Nhưng khách hàng thì rất nhạy bén về điều đó!
Bạn trở thành thương hiệu khi một người nhớ đến bạn, cũng là thương hiệu khi 1000 người nhớ đến bạn. Việc bạn chi tiêu tiền vào các chương trình tiếp thị để quảng bá sản phẩm chỉ là cách tăng cường QUY MÔ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU THÔI… Không phải bạn mới bắt đầu xây dựng thương hiệu.
Thương hiệu được hình thành mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm, bất kể là tự nhiên hay do hành động của bạn. Hãy nhớ rằng thương hiệu là những gì mà người khác tiếp xúc, trao đổi, mua… nhớ về bạn như thế nào.
Hãy điều chỉnh tư duy để xây dựng thương hiệu đúng cách nhé!
XONG!
Vậy chúng ta đã thống nhất về thương hiệu rồi! Tiếp theo, câu hỏi là: “Khách hàng sẽ nhận diện thương hiệu qua những tiêu chí quan trọng nào?”
Bắt đầu thôi!
1. CẢM NHẬN CỦA KHÁCH HÀNG KHI “NHÌN”
Bạn có thể tự hỏi: 'Tại sao doanh nghiệp dành một khoản tiền lớn để thiết kế cửa hàng', 'Mỗi khi ra mắt sản phẩm mới, chúng ta luôn phải tạo bao bì sản phẩm, nhãn mác?', và gần đây có sự kiện về việc thay đổi LOGO của Vinamilk, tạo ra một trào lưu? - Đó chính là cách họ muốn xây dựng thương hiệu của mình qua việc “NHÌN”… Chúng ta có thể cảm nhận màu sắc, và mỗi người sẽ có sở thích về màu sắc khác nhau. Điều này ảnh hưởng đến cách mỗi người chọn sản phẩm của một thương hiệu, hoặc sản phẩm của một thương hiệu khác. Màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu qua việc “NHÌN”. Và mỗi màu sắc phù hợp với từng đối tượng khác nhau.

Nguồn: Freepik
Ví dụ:
Màu đỏ thường phù hợp với những người mạnh mẽ, quyết đoán nhưng cũng dễ cáu kỉnh. Màu xanh nước biển thường phù hợp với những người suy nghĩ sâu, chín chắn nhưng có phần bảo thủ… Bạn có thể tìm hiểu thêm về các màu sắc trên Google nhé!
Vậy bạn đã chọn một tông màu chủ đạo thống nhất cho sản phẩm hoặc thương hiệu của mình chưa?
Nhiều doanh nghiệp, từ các cửa hàng lớn đến các dự án khởi nghiệp, thường không có Ý THỨC về việc này. Họ sử dụng một tông màu này hôm nay, nhưng mai lại chuyển sang một tông màu khác. Điều này thường gây khó chịu cho những người theo dõi và mong đợi doanh nghiệp, khi họ cố gắng quyết định liệu có mua sản phẩm hay không.
Hãy quyết định ngay một tông màu CHÍNH THỐNG của thương hiệu của bạn!
2. CẢM NHẬN CỦA KHÁCH HÀNG KHI - “NGHE”
Tại sao TIKTOK lại trở thành một nền tảng thu hút và đột phá vượt trội chỉ sau thời gian ngắn như vậy?
Một yếu tố quan trọng là họ sử dụng PHƯƠNG THỨC CHÍNH THỐNG để xây dựng thương hiệu đó là “NGHE”. TIKTOK luôn cập nhật những bản nhạc hot nhất và có hệ thống âm nhạc lồng ghép đồ sộ.
Bạn có thể tìm kiếm bất kỳ GIAI ĐIỆU nào bạn muốn. Trong khi đó, các đối thủ lớn khác đã bỏ qua một THIẾU SÓT QUAN TRỌNG này. Và kết quả là TIKTOK trở thành một nền tảng vô cùng HOT đặc biệt dành cho giới trẻ.
Trong quá khứ, khi tôi làm việc tại cửa hàng điện thoại NOKIA 8800, một trong những chiến dịch mà tôi nhớ nhất là việc tạo ra âm thanh “TÁCH TÁCH” độc đáo khi trượt lên/trượt xuống của chiếc điện thoại cổ điển 8800, điều mà không điện thoại nào có! Điều đó đã giúp thương hiệu gây dựng một ấn tượng mạnh mẽ và phát triển hơn trong các dòng điện thoại khác.
Vì thế, thương hiệu/sản phẩm của bạn đang “NÓI” với khách hàng những điều gì - Âm thanh của sản phẩm/thương hiệu như thế nào? Bạn đã suy nghĩ kỹ về điều đó chưa?
Hãy tạo ra một chất âm thanh đặc trưng cho sản phẩm/thương hiệu của bạn.
3. CẢM NHẬN CỦA KHÁCH HÀNG KHI - “NGỬI”
Điều này cực kỳ quan trọng đối với các ngành liên quan đến SỨC KHỎE - LÀM ĐẸP. Mỗi sản phẩm đều mang một hương thơm riêng, và đó chính là điểm nhận biết của thương hiệu và sản phẩm!
Hoặc như các món NGON thì người ta thường đánh giá qua MÙI VỊ của chúng. Hương thơm quyến rũ là một tiêu chí quan trọng của một món ăn ngon. Và rõ ràng, không ai muốn thưởng thức một món ăn mà “NGỬI” đã khiến họ cảm thấy khó chịu, phải không nào?

Nguồn: Freepik
Hoặc bạn có thể thấy, ở Sài Gòn có rất nhiều quán “Cơm tấm đêm” khi đi qua, chúng ta ngửi thấy mùi thịt đang được nướng thơm phức… Và điều đó thật khó cưỡng. Hương vị là một trong những yếu tố quan trọng định hình thương hiệu trong tâm trí người dùng!
Vậy sản phẩm của bạn có hương vị gì? Nó tạo ra cho khách hàng cảm giác như thế nào? Bạn có cách nào để thêm “HƯƠNG VỊ” cho sản phẩm của mình không!?
4. CẢM NHẬN CỦA KHÁCH HÀNG KHI - “SỜ”
Bạn đã từng tham gia trò chơi: “Bịt mắt - và đoán xem đồ vật này là gì?” Chúng ta cảm nhận đồ vật đó qua cách chúng ta sờ… Khi chúng ta SỜ, sẽ có cảm nhận như thế nào! Và chính cảm nhận đó nói cho ta biết, đồ vật này là gì, phải không? Vậy cách một thương hiệu “được mô tả” cũng tương tự. Đó là cách mà khách hàng sẽ nói về sản phẩm của bạn! Ấn tượng như thế nào!
Khi sờ, cảm giác rất mát tay.
Sờ rất mịn nhẹ.
Sờ rất nóng và êm ái…
Vậy khi khách hàng chạm vào sản phẩm của bạn, họ cảm nhận như thế nào? Bạn đã để ý đến điều đó chưa!?
5. CẢM NHẬN CỦA KHÁCH HÀNG KHI “LIÊN TƯỞNG”
Một trong những chiến lược Marketing đang phát triển mạnh mẽ là sử dụng LINH VẬT đại diện cho thương hiệu. MIXUE - Chuỗi cửa hàng kem và trà sữa lớn nhất thế giới là một trong những thương hiệu thành công nhất sử dụng chiến lược này. Họ đã sử dụng hình ảnh chú người tuyết Snow King dễ thương để truyền đạt thông điệp của mình cho khách hàng - Điều này đã giúp thương hiệu Mixue phát triển mạnh mẽ.
“Hình ảnh vua tuyết Snow King cầm que kem cười rạng rỡ trên biển hiệu đỏ rực, chắc chắn sẽ làm nổi bật hơn hầu hết cửa hàng đối thủ trong bán kính 50m xung quanh (phạm vi nhìn rõ của mắt người). Và khách hàng thậm chí không cần nhớ tên thương hiệu, chỉ cần thích hình ảnh linh vật thì chắc chắn họ sẽ bước vào thử sản phẩm. Chiến lược này được gọi là Linh vật thương hiệu (character marketing), đã được chứng minh hiệu quả bởi KFC, Starbucks, Jollibee…” Vậy sản phẩm/doanh nghiệp của bạn có tạo ra liên tưởng đến biểu tượng, hình ảnh gì gần gũi không?
Một hình ảnh liên tưởng sẽ giúp thương hiệu “TĂNG HIỆU SUẤT VƯỢT BẬC” với chi phí thấp nhất. Vì hình ảnh liên tưởng đã có sẵn trong tâm trí khách hàng “Nó như thế nào?” - “nó ra sao” và khi khách hàng nghĩ về điều đó, cũng chính là đang nghĩ về sản phẩm/doanh nghiệp của bạn.
Hãy làm ngay BIỂU TƯỢNG để tạo ấn tượng khác biệt với khách hàng nhé.
6. KHÁCH HÀNG CẢM THẤY THẾ NÀO KHI - “KHÁT VỌNG”
Đây là điều mà theo nhiều năm nghiên cứu hàng tá các thương hiệu khác nhau, thì mình nhận thấy rất ít hay cực ít thương hiệu có thể làm được… Và theo riêng trải nghiệm của mình thì chỉ khi có YẾU TỐ này thương hiệu mới có thể trở lên LỚN hay CỰC LỚN.
Đó chính là LÝ TƯỞNG CỦA SẢN PHẨM/DOANH NGHIỆP đang mong muốn truyền tải là gì?
Khát Vọng!
Sản phẩm không chỉ cung cấp tính năng và đặc điểm, mà còn mang lại lợi ích cho khách hàng. Lợi ích này thực sự là hiện thân của những ước mơ của họ. Và đây thực sự là điều đáng chú ý nhất.
Mỗi người đều có những hoài bão riêng về cuộc sống và xã hội, nhưng thường khó mở lời về chúng. Điều quan trọng nhất là dẫn đầu và đấu tranh cho những ước mơ đó.
Thương hiệu nào hiểu rõ nhân vật chính và phản diện của mình sẽ thu hút được người dùng. Khi đó, họ sẽ trở thành những fan cuồng nhiệt và sẵn lòng ủng hộ mọi sản phẩm của bạn.
Trong cuốn sách “Different - Khác biệt thoát khỏi cạnh tranh bầy đàn”, có nhiều chia sẻ thú vị về chiến lược thành công của Dove. Những chiến dịch này đã chứng minh sức mạnh của việc vạch trần sự giả dối.
Ngày nay, khi nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào việc kiếm tiền, việc hiểu và thực hiện lý tưởng của mình trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Bạn phải biết rõ lý do đặc biệt khi tạo ra sản phẩm/doanh nghiệp của mình.
Để thực hiện lý tưởng trong thời đại hiện nay, bạn cần thấu hiểu rõ những gì bạn muốn đạt được với sản phẩm/doanh nghiệp của mình. Câu trả lời nằm trong chính bạn!
TÓM LƯỢC:
Định vị thương hiệu đơn giản là cách mà “KHÁCH HÀNG CẢM NHẬN VỀ…” Thương hiệu sẽ dễ dàng định vị hơn khi có nhiều mối liên kết KHÁC BIỆT với doanh nghiệp. Khi thương hiệu đã được định vị, doanh nghiệp sẽ không còn lo lắng về chi phí marketing nhiều như trước.
Khách hàng chính là nguồn thông tin quan trọng giúp thương hiệu tiếp cận nhiều người. Mặc dù có nhiều xu hướng và công nghệ mới xuất hiện trong marketing, nhưng “MARKETING TRUYỀN MIỆNG” vẫn là một cách hiệu quả nhất. Thương hiệu nào thực hiện được điều này sẽ chiến thắng hoàn toàn. Định vị thương hiệu là một mục tiêu mà các chuyên gia marketing cần tiếp tục học và phát triển.
