Nhận định từ các chuyên gia: Khi đối mặt với đại dịch Covid-19, các quốc gia nghèo ở Châu Phi sẽ đối diện với một tình hình cực kỳ nguy hiểm!

Trong khi Trung Quốc có thể thực hiện biện pháp cách ly nhiều tỉnh mà vẫn duy trì được trật tự xã hội và an ninh lương thực, điều này gần như là không thể đối với nhiều quốc gia ở Châu Phi.

Đến hiện tại, dịch Covid-19 đã lan rộng đến hơn 80.000 người trên toàn thế giới và gây tử vong cho hơn 2.700 người. Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng điểm cao nhất của đại dịch này vẫn chưa kết thúc, đặc biệt khi nhiều quốc gia nghèo ở Trung Đông và Châu Phi vẫn chưa phát hiện được số lượng người nhiễm bệnh. Covid-19 dễ dàng lây lan từ người sang người và các nhà khoa học vẫn chưa hiểu rõ về các con đường lây nhiễm của virus Corona.

Theo chuyên gia Gervais Folefack, người phụ trách chương trình cứu trợ y tế của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Congo, quốc gia này hiện đang phải đối mặt với quá nhiều dịch bệnh mà thiếu nguồn lực, từ dịch Ebola đến dịch sởi và tả... Đối với các quốc gia nghèo như Congo, Covid-19 không khác gì một đại dịch mới và việc ứng phó với nó rất khó khăn do thiếu nguồn lực. Trong trường hợp dịch bùng phát ở những quốc gia này, một thảm họa là hoàn toàn có thể xảy ra.

Cho đến thời điểm hiện tại, khoảng 99% số ca nhiễm và tử vong do Covid-19 đến từ Trung Quốc. Mặc dù chính phủ Bắc Kinh đã nhanh chóng thực hiện biện pháp cách ly nhưng Covid-19 vẫn bùng phát ở nhiều quốc gia khác như Hàn Quốc, Ý, Thụy Sĩ, Đức... mà cách lây lan của nó vẫn chưa được hiểu rõ.

Mặc dù WHO chưa tuyên bố Covid-19 là một đại dịch nhưng nhiều chuyên gia lo ngại rằng điều này chỉ là vấn đề thời gian vì Corona có khả năng lây lan rất mạnh và nhiều quốc gia nghèo không có đủ nguồn lực để ứng phó như Trung Quốc hay các nước giàu có.

Chuyên gia Cheryl Cohen từ Hội đồng chống dịch quốc gia Nam Phi (NICD) cho biết hơn 850 bác sĩ ở đây đã được huấn luyện để nhận biết lâm sàng các triệu chứng của Covid-19. WHO cũng đã gửi rất nhiều khẩu trang, găng tay, mũ bảo hộ đến các bệnh viện ở hơn 50 quốc gia nghèo trên thế giới. Các chuyên viên của WHO cũng đã đào tạo bác sĩ ở những quốc gia này về cách đối phó với những người mắc Covid-19.

Bất chấp những nỗ lực đó, việc bùng phát Covid-19 ở những nước nghèo được coi là chỉ là vấn đề thời gian vì ngày càng nhiều phương tiện vận tải phát hiện các người nhiễm bệnh đã di chuyển qua nhiều quốc gia. Chuyên gia Michael Ryan của WHO cho biết điều lo ngại nhất là các bác sĩ là những người dễ mắc bệnh nhất khi chống lại Covid-19. Điều này là tiêu cực với các quốc gia nghèo vốn đã thiếu chuyên viên y tế.

Quay ngược về năm 2003, khi đại dịch Sars lan rộng ra hơn 20 quốc gia, khoảng 30% số người nhiễm bệnh thời điểm đó là nhân viên y tế. Phần lớn những người nhiễm bệnh khi đó đều lây từ nước ngoài. Với sự toàn cầu hóa và thương mại phát triển, việc ngăn chặn giao thương là không khả thi và do đó, dịch bệnh sẽ dễ dàng lan truyền nếu không có biện pháp phòng chống hiệu quả.

Điều lo ngại ở đây là Covid-19 dễ lây hơn rất nhiều so với Sars và thời gian ủ bệnh vẫn chưa được xác định rõ ràng. Rất nhiều người nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng và họ có thể lây nhiễm cho những người khác.

Không dễ mô phỏng theo Trung Quốc

Trong khi ở các quốc gia giàu có, hệ thống y tế có thể kiểm tra và cách ly những người có biểu hiện nhiễm bệnh thì điều này lại rất khó khăn ở những nước nghèo như Congo. Thậm chí, nếu Trung Quốc có thể cách ly nhiều tỉnh bất chấp thiệt hại kinh tế nhưng vẫn giữ được trật tự xã hội và an ninh lương thực thì điều này gần như là không thể với nhiều quốc gia ở Châu Phi.

Thậm chí ở Châu Âu, nhiều quốc gia nhỏ cũng không đủ phòng xét nghiệm để kiểm tra mẫu bệnh Covid-19, chưa kể việc chuẩn bị cho một đại dịch.

Các chuyên gia cho biết với nguồn lực y tế hiện tại, việc xét nghiệm mẫu dịch sẽ sớm trở nên quá tải nếu bất kỳ quốc gia nào bùng phát Covid-19 như Trung Quốc. Các bác sĩ chỉ có thể cách ly lâm sàng những người có biểu hiện ho sốt và đã đi qua các vùng dịch, trong khi việc xét nghiệm tốn nhiều ngày mới có kết quả chính xác.

Việc quá tải sẽ dẫn đến thời gian chờ đợi kết quả xét nghiệm ngày càng tăng, và theo chuyên gia John Wick của bệnh viện Hennepin, bang Minneapolis, Mỹ, đến khi dịch bùng phát rộng, các bác sĩ sẽ cách ly điều trị tất cả người có biểu hiện lâm sàng giống nhau dù có nhiễm Covid-19 hay không. Một số vùng của Trung Quốc đã thực hiện điều này khi không đủ khả năng xét nghiệm tất cả số người nghi nhiễm.

Đối với những quốc gia nghèo ở Châu Phi, họ sẽ gần như chắc chắn áp dụng biện pháp cách ly chung ngay lập tức vì thiếu cơ sở vật chất xét nghiệm khi Covid-19 bùng phát.

Một điều đáng lo ngại khác là việc số người bị cách ly tăng nhanh sẽ dẫn đến thiếu giường bệnh. Việc một người bệnh tự do di chuyển ngoài cơ sở cách ly rất nguy hiểm khi Covid-19 lây lan nhanh chóng. Nhưng những quốc gia nghèo không có điều kiện thực hiện điều đó và cũng không thể bỏ qua các bệnh nhân Ebola, sốt xuất huyết hay sởi.

Tệ hơn nữa, ở những quốc gia nghèo như Uganda, vệ sinh cực kỳ kém khi các bệnh lan truyền qua muỗi hoặc ký sinh. Chuyên gia Ian Clarke từ một tổ chức từ thiện tại Uganda cho biết HIV và sự nghèo đói đã khiến sức khỏe cộng đồng ở đây rất tồi tệ. Nếu Covid-19 bùng phát, tỷ lệ tử vong tại Uganda sẽ cao hơn rất nhiều.

Năm 2003, đại dịch Sars hầu như không ảnh hưởng đến Châu Phi nhưng với đại dịch Covid-19 dễ lây này, họ có thể không còn may mắn lần này.