Nhận thức điều vô hình giúp chúng ta thoát khỏi khổ đau hiện tại

 Đọc cuốn sách này, độc giả không cảm thấy mình như một học trò ngơ ngác đang nghe lời giảng của bậc thầy. Ngay từ đầu và xuyên suốt cả cuốn sách, độc giả dễ bị cuốn vào cảm xúc hoài nghi, bỡn cợt và sự chân thật trong cách diễn đạt của tác giả, khiến câu chuyện trở nên lôi cuốn và khó cưỡng. Không có điều huyền bí nào được khẳng định cho đến khi những cảm xúc thiêng liêng bất ngờ xuất hiện và thuyết phục chúng ta về sự hiện hữu của đời sống tâm linh. 

Sam Harris cho rằng để vui sống và biến thế gian thành nơi tốt đẹp, chúng ta cần thấu hiểu sâu sắc về bản chất vạn vật, chứ không phải những ảo tưởng. Với cuốn sách này, ngay cả những người tin vào tâm linh cũng sẽ phải bật cười nhìn lại mình qua lăng kính đơn giản và lý trí hơn, nhưng lại đủ sức xuyên thấu mọi huyễn ảo của hành trình thức tỉnh. Tạp chí MORE nhận định: “Đừng đọc quyển sách này… nếu bạn muốn tin rằng thiên đường có thật. Hãy đọc khi bạn muốn khám phá bản chất của ý thức, để biết rằng chỉ cần tỉnh thức là đã có thể giải phóng ta khỏi âu lo và tự trách cứ bản thân”.

Tác giả diễn đạt những triết lý tinh thần và tâm linh với giọng văn hài hước, thông minh: “Nếu hiểu rõ cấu trúc của trò chơi chúng ta tham gia, chúng ta sẽ chơi khác đi. Cách chúng ta chú ý đến hiện tại quyết định phần lớn trải nghiệm của chúng ta, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Những nhà huyền học và tu hành đã đưa ra nhận định này từ lâu, và hiện nay những nghiên cứu khoa học cũng ủng hộ quan điểm đó”. 

Những xung đột và phân biệt giữa các góc nhìn tâm linh dường như tan biến trong sự diễn giải chân thật và sâu sắc như những câu chuyện ngụ ngôn hiện đại. Giọng văn độc đáo của Sam Harris được tờ Publishers Weekly đánh giá cao: “Giá trị và sự mới lạ của quyển sách này nằm ở cách viết đơn giản nhưng nhiệt tình của Harris, chọn con đường trung đạo giữa các khẳng định ngụy khoa học và ngụy tâm linh… dẫn đến một đời sống lành mạnh hơn”.

Trong sự chân thật và cảm xúc tận cùng, Nhận thức điều vô hình còn đạt đến vẻ đẹp ngôn từ hiếm thấy trong những cuốn sách không thuộc thể loại văn học. Khi kể về trải nghiệm chất thức thần cùng người bạn thời niên thiếu, tác giả chợt nhận ra tình cảm sâu đậm dành cho người bạn ấy.

“Không có gì trong cuốn sách này cần dựa vào đức tin để chấp nhận” và “tất cả nhận xét của tôi đều có thể kiểm chứng trong phòng thí nghiệm cuộc đời của bạn” là lời hứa của tác giả với độc giả. Hành trình tâm linh không giáo điều của Nhận thức điều vô hình gồm 5 chương: Tâm linh, Bí ẩn về ý thức, Câu đố về bản ngã, Thiền, và Guru, cùng các đề tài về cái chết, chất kích thích và nhiều câu đố khác. 

Hiếm có tác giả nào giải thích vấn đề tâm linh bằng cách phủ nhận các tín điều và lãnh tụ tôn giáo, rồi dùng luận cứ khoa học hoặc đời thường để chứng minh rằng các bậc giác ngộ có vẻ đúng, như Sam Harris. Những diễn giải sâu sắc của ông về ý thức, tâm trí, khoa học thần kinh, triết học Đông Tây, tôn giáo và cảm xúc chân thật đã khiến Nhận thức điều vô hình trở thành một cuốn sách quan trọng về thực hành tâm linh. Mục tiêu của thực hành tâm linh không phải là của khoa học, nhưng cũng không phi khoa học. Hãy tìm hiểu tâm trí hoặc tập trung vào các cuộc đối thoại, và ta sẽ thấy không có ranh giới thật sự nào giữa khoa học và các lĩnh vực khác mong muốn đưa ra nhận định đúng đắn về thế giới dựa trên chứng cứ và logic.

“Tâm linh vẫn là một khoảng trống lớn trong chủ nghĩa thế tục, nhân văn, lý trí, vô thần và tất cả các hệ thống tự vệ mà những người lý tính đã chọn để đối phó với đức tin vô lý. Những người thuộc hai phe này nghĩ rằng trải nghiệm huyền ảo không có chỗ trong khoa học - trừ khi đó là các hành lang bệnh viện tâm thần. Chỉ khi chúng ta có thể bàn về tâm linh bằng các thuật ngữ lý trí, thế giới mới không còn bị chia cắt bởi giáo điều. Cuốn sách này là nỗ lực của tôi để khởi đầu một cuộc đối thoại như thế”, Sam Harris chia sẻ.

Không nên để câu hỏi liệu giác ngộ có phải là trạng thái vĩnh hằng hay không cản trở chúng ta. Vấn đề quan trọng là nhận ra được điều gì đó từ bản chất của ý thức giúp giải thoát ta khỏi khổ đau hiện tại. Nhận thức điều vô hình - một tác phẩm về tâm linh, kết thúc bằng câu ngắn gọn đầy minh triết và châm biếm đặc trưng của Sam Harris: 

“Hãy mở mắt ra và quan sát.”

Sam Harris, sinh năm 1969, tốt nghiệp triết học Đại học Stanford, là một triết gia và nhà khoa học thần kinh nổi tiếng thế giới. Ông là tác giả của hai tác phẩm luận thuyết gây tiếng vang lớn: The End of Faith (2004), đoạt giải PEN/Martha Albrand Award năm 2005 và Letter to a Christian Nation (2006). Ông thường xuyên xuất hiện trên các diễn đàn công luận để diễn thuyết, tranh luận với các học giả đương thời về các chủ đề liên quan đến bản chất và giá trị của tôn giáo, cũng như các mối hiểm họa của xã hội hiện đại từ các nguyên nhân tôn giáo…