Đề bài: Đánh giá về đẹp Tâm Hồn và Nhân Cách của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác
Bài làm:
Mẫu 1:
Tác phẩm Thượng kinh kí sự của Lê Hữu Trác là một biểu hiện đặc biệt, đánh dấu sự phát triển mới của văn học kí Việt Nam thời trung đại. Thông qua tác phẩm này, tác giả đã ghi lại những trải nghiệm và cảm xúc về cuộc sống và con người mà mình đã trải qua từ khi nhận được lệnh triệu đến kinh đô để chữa bệnh cho thế tử Cán cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ và trở về nhà ở Hương Sơn. Có thể nói, đoạn trích 'Vào phủ chúa Trịnh' là một trong những phần nổi bật của tác phẩm, mô tả một cách chân thực cuộc sống trong phủ chúa. Đặc biệt, qua đoạn trích này, chúng ta cũng có thể cảm nhận rõ vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hiện lên như một người coi trọng đạo đức hơn là danh lợi. Bước vào phủ chúa, ông đã tỏ ra ngạc nhiên, kinh ngạc trước vẻ lộng lẫy và giàu có của nơi này. Bản thân ông vốn sinh ra trong môi trường phồn hoa, nên mọi thứ trong cung điện đều không còn là điều lạ lẫm với ông. Tuy nhiên, ông đã phê phán một cách gián tiếp cuộc sống xa hoa và lãng mạn ở phủ chúa. Thái độ phê phán này được thể hiện qua cách ông miêu tả chi tiết, tỉ mỉ về quang cảnh trong phủ chúa, từ xa đến gần, dường như ông đã dẫn dắt người đọc đi thăm quan mọi khu vực trong phủ chúa và rồi kết thúc bằng một bài thơ miêu tả cảnh phủ chúa, nhưng thực ra nó là tiếng lòng của ông:
Quê mùa cung cấm chưa hẳn quen
Khác biệt với ngư phủ đào nguyên thuở xưa!
Tính từ đó, tư duy phê phán sự xa hoa trong phủ chúa rõ ràng thể hiện qua giọng điệu châm chọc, trào phúng khi Lê Hữu Trác nhắc đến những dụng cụ ăn uống trong phủ: 'Mâm vàng chén bạc, đồ ăn toàn là của ngon vật lạ, tôi lúc đó mới biết vị thú vị của giai nhân'. Tóm lại, sau tất cả, sâu thẳm trong cách miêu tả kỹ lưỡng của cuộc sống xa hoa ở phủ chúa và thái độ châm chọc trong cách ghi chép, Lê Hữu Trác là một người coi trọng đạo đức hơn là tiền bạc, không đồng ý với cuộc sống xa hoa nhưng thiếu không khí tự nhiên ở phủ chúa.
Lê Hữu Trác không chỉ là một bác sĩ tài năng, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực, mà còn là người có lương tâm và đức độ, luôn tuân thủ một phong cách sống cao quý. Trước khi chữa trị cho thế tử Cán, Lê Hữu Trác đã phải đối mặt với sự đấu tranh nội tâm, mâu thuẫn giữa việc ông biết cách chữa trị căn bệnh nhưng sợ rằng sẽ được vua tin dùng, bị buộc bởi danh vọng, không thể trở về với núi rừng yên bình theo lời nguyện ước của cha ông. Nhưng cuối cùng, tình yêu thương và lương tâm của một người thầy thuốc cùng với việc ông luôn tuân thủ lời dạy của cha ông đã chiến thắng mọi suy tư, mâu thuẫn trong lòng, để rồi ông đưa ra phương pháp, cách thức chữa bệnh cho thế tử - một căn bệnh mà nhiều bác sĩ không thể giải quyết. Sự sợ hãi của Lê Hữu Trác trước việc chữa trị có hiệu quả ngay, bị vua tin dùng, bị buộc bởi danh vọng, không thể trở về với núi rừng yên bình về cơ bản là một biểu hiện của sự khao khát cuộc sống tự do, bình yên tại quê nhà, không bị ràng buộc bởi vinh hoa và tài sản. Ngoài ra, tài năng và kinh nghiệm trong nghề của Lê Hữu Trác không chỉ được thể hiện ở việc chữa trị cho thế tử Cán, mà còn ở lời nhận xét của Quan chánh đường 'Phương thuốc và lập luận của cụ khác chúng ta nhiều.'
Tóm lại, qua đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh, chúng ta thấy rằng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ là một bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm mà còn là một người có đạo đức cao, đầy lòng yêu thương - coi trọng đạo đức hơn là tiền bạc, không đồng ý với cuộc sống xa hoa và vinh hoa, mà ưa chuộng cuộc sống tự do, bình yên tại quê hương. Vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách cao quý của ông là một bài học sáng sủa cho các thế hệ sau.
Mẫu 2:
Khi nhắc đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, chúng ta nghĩ ngay đến một nhà y tâm đức cao, cũng là một tác giả vĩ đại. Cuộc đời ông dày công để lại hàng loạt tác phẩm, những đóng góp to lớn cho đất nước, trong đó không thể không kể đến cuốn “Thượng kinh kí sự” viết năm 1782, sản phẩm của chuyến đi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán tại Thăng Long. Đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” thực sự cho ta cái nhìn sâu sắc vào cuộc sống xa hoa của quý tộc và vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách lấp lánh của một nhà y không ham danh vọng.
“Vào phủ chúa Trịnh” chân thực ghi lại tất cả những gì ông đã trải qua, nhìn thấy và nghe được trong phủ. Khi chứng kiến mọi thứ, ông không khỏi ngỡ ngàng trước sự xa hoa, uy nghi của các quý tộc. Mọi thứ vượt xa những gì ông từng nghe.
Ông mô tả khởi đầu của tác phẩm làm tái hiện lại vẻ đẹp rực rỡ ở phủ chúa. Từ bên ngoài, mọi thứ tươi đẹp, từng hàng cây, những đám cây đều được sắp xếp hợp lý, rồi những hòn đá kỳ lạ, những cột vàng. Nghe như thế, ta như lạc vào một câu chuyện cổ tích, một thế giới sặc sỡ mà không thể tin nổi. Nhưng khi bước vào phủ, ông nhận ra đó không phải là thế giới dành cho mình, đó là cuộc sống xa hoa và bất công được xây dựng bằng cách lấy của người khác.
Con người nhân đức cũng bất ngờ trước cách sống trong phủ. Mọi người tấp nập, và bữa ăn sang trọng khiến ông khó quên. Một bữa cơm nhỏ của quan cũng là một trải nghiệm xa hoa, với mâm vàng, chén bạc và tất cả những điều kỳ diệu. Đó không chỉ là cuộc sống của con người, mà còn là một thế giới thần thoại dành cho các vị thần.
Trong việc chữa bệnh cho thế tử, nhân cách sáng ngời của Lê Hữu Trác lộ rõ. Đứa bé bị mắc căn bệnh đơn giản do ăn uống sung sướng, nhưng chẳng vận động. Nhà y thông thái có thể dễ dàng chuẩn đoán bệnh tình nhưng lại đắn đo, đấu tranh tìm lựa chọn phù hợp nhất. Cuối cùng, ông quyết định chọn phương thuốc hòa hoãn, tránh xa tiền tài danh vọng để giữ tự do và lòng trung thành với đạo đức của mình. Ông coi trọng tự do hơn tất cả.
Kẻ có tài luôn có tâm. Nhiều nhân tài từng buông bỏ triều chính khi nhận ra bản chất thực sự của triều đình, nhận thức được sự vô nhân đạo của xã hội. Trong xã hội thối nát, Lê Hữu Trác vẫn là một người có tài, có tâm, và mang trong mình nhân cách cao đẹp, niềm hy vọng cho xã hội.
