Trong những năm qua, tỷ lệ nhân sự thay đổi công việc, thậm chí chuyển sang lĩnh vực khác trong ngành hospitality (chủ yếu bao gồm dịch vụ du lịch, nhà hàng, khách sạn) đã gia tăng đáng kể.
Nguyên nhân chính – ai cũng dễ dàng nhận ra – là do tác động tiêu cực của đại dịch Covid, khiến mọi thứ trở nên khó khăn hơn. Không chỉ những tập đoàn lớn, ngay cả các quán cà phê nhỏ với dưới 10 nhân viên cũng đang phải đối mặt với mối lo ngại này.
Các chủ quán cà phê có thể làm gì để ứng phó hiệu quả với tình trạng này, nhằm giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cũng như kiểm soát chi phí duy trì nhân sự một cách ổn định và hiệu quả?
(Ảnh: Seongmi Hong)
Tỷ lệ nhân viên chuyển việc cao: Thách thức lớn của ngành dịch vụ
Covid-19 thực sự là gánh nặng đè lên vai ngành dịch vụ khách hàng, bởi lẽ ngành này luôn phải đối mặt với tỷ lệ nhảy việc và chuyển ngành cao hơn nhiều so với các lĩnh vực khác.
Theo báo cáo khảo sát của NRA (Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia – Mỹ) vào năm 2021, 75% các chủ doanh nghiệp được phỏng vấn đều thừa nhận rằng khó khăn lớn nhất của họ là trong việc tuyển dụng và giữ chân nhân sự. Thậm chí, mặc dù ngành này đã có sự phục hồi tích cực sau đại dịch, tỷ lệ nhân sự trong ngành F&B tại Mỹ vẫn giảm 8% so với thời điểm giữa dịch.
Một thống kê khác từ NRA cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: Tỷ lệ nhảy việc/thôi việc trong ngành dịch vụ nhà hàng đã tăng từ 78% lên 107% trong vòng 10 năm qua.
Theo José De León Guzmán – hiện đang điều hành chuỗi thương hiệu cà phê Kofra với 4 chi nhánh tại Anh, có nhiều nguyên nhân phức tạp khiến nhân sự trong ngành này dễ dàng từ bỏ công việc hiện tại.
“Mức lương trung bình, cấu trúc tổ chức doanh nghiệp và động lực làm việc là 3 yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến tinh thần và sự gắn bó của nhân viên. Người được trả lương hợp lý và có kiến thức chuyên môn vững chắc chắc chắn sẽ ở lại lâu hơn.”
“Thậm chí khi họ vẫn muốn chuyển việc, điều đó thường xuất phát từ nhu cầu tự nhiên chính đáng, khao khát tìm kiếm thêm cơ hội và thử thách trong sự nghiệp. Tất cả đều nằm trong một chu kỳ khép kín, người ra đi, người đến,” Guzmán chia sẻ.
Ngược lại, nếu mọi thứ không diễn ra như mong đợi, lý do khiến nhân viên rời bỏ doanh nghiệp thường liên quan đến mức lương thấp, cơ hội thăng tiến hạn chế, hoặc tình trạng cơ sở vật chất kém.
(Ảnh: Kofra Coffee Roasters)
Tibor Hámori – barista trưởng tại Gerbeaud Café (thương hiệu cà phê nổi tiếng lâu đời ở Budapest, Hungary) cũng chia sẻ nỗi khó khăn trong việc tuyển dụng và giữ chân nhân viên ngành cà phê/nhà hàng ở thời điểm hiện tại.
“Thực tế hiện nay so với 10 năm trước thực sự khó khăn hơn nhiều cho các chủ doanh nghiệp. Thế hệ trẻ hiện có những quan điểm và nhu cầu khác biệt hơn khi làm việc trong ngành dịch vụ khách hàng nói chung và nghề barista nói riêng.”
“Mặc dù thu nhập vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng điều cần chú ý hơn chính là động lực, trải nghiệm và cơ hội phát triển. Nhân viên có thể dễ dàng rời bỏ vị trí hiện tại nếu những kỳ vọng về công việc không được đáp ứng.”
Covid-19: Giọt nước làm tràn ly
Không cần đến những số liệu phức tạp, tác động nặng nề của dịch Covid đối với nền kinh tế có thể nhận thấy ở mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Năm 2020 đã chứng kiến cơn ác mộng tột đỉnh của ngành dịch vụ toàn cầu, khiến rất nhiều thương hiệu, từ lớn đến nhỏ, phải đóng cửa hàng loạt chi nhánh do không đủ khả năng duy trì. Đến nay, đã gần 2 năm kể từ khi dịch bệnh được kiểm soát, nhưng dư âm của nó vẫn còn âm ỉ kéo dài.
Các chuỗi nhà hàng và quán cà phê có thể tận dụng phương thức takeaway và giao hàng để cải thiện doanh thu. Tuy nhiên, điều này dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng hơn khi lực lượng lao động trong toàn ngành bị cắt giảm (do đóng cửa chi nhánh, chuyển sang kinh doanh trực tuyến hoặc qua ứng dụng trung gian, không còn nhu cầu vận hành và quản lý trực tiếp).
Một lượng lớn nhân viên có kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B đã quyết định tạm thời chuyển sang một ngành nghề hoàn toàn khác để đảm bảo thu nhập và chi tiêu trong thời kỳ Covid. Tuy nhiên, khi dịch bệnh qua đi, không phải ai trong số họ cũng đủ lạc quan để trở lại với chuyên môn cũ. Điều này đã khiến nhiều nhân viên trong ngành dịch vụ nhà hàng và cà phê rời bỏ ngành một cách dứt khoát.
Đại dịch Covid-19 đã gây ra một cú sốc nặng nề cho ngành dịch vụ toàn cầu. (Ảnh: European Coffee Trip)
Trước thực trạng đáng buồn này, Tibor lại chia sẻ một góc nhìn tươi sáng và lạc quan hơn:
“Đại dịch vừa qua đã giúp chúng ta nhận thức rõ ràng hơn về vai trò quan trọng của đội ngũ nhân sự trong ngành dịch vụ. Nhiều nhân viên tại Gerbeaud Café đã gắn bó hàng chục năm mà không chuyển việc. Do đó, việc biết trân trọng và xây dựng niềm tin giữa đôi bên sẽ giúp cả nhân viên và doanh nghiệp dễ dàng thông cảm cho nhau hơn trong những thời điểm khó khăn.”
Nhân viên gắn bó ngắn hạn: Hệ lụy khó lường cho các chủ quán cà phê
Tỷ lệ tuyển dụng thành công để lấp đầy các vị trí trống đang trở thành một câu hỏi thực sự khó khăn cho ngành dịch vụ F&B. Không chỉ gặp khó trong việc tìm kiếm nhân lực mới, việc tính toán chi phí và thời gian đào tạo (nếu nhân viên chưa đủ trình độ) cũng như đảm bảo sự gắn bó ổn định của nhân viên không hề dễ dàng.
Chỉ cần một mắt xích trong quy trình vận hành bị xem nhẹ, cửa hàng của bạn sẽ dễ rơi vào tình trạng người ra người vào liên tục trong thời gian ngắn, tạo ra một vòng lặp tốn kém và ngớ ngẩn.
Tệ hơn, nếu người nghỉ việc là những nhân viên có tay nghề và kinh nghiệm, chất lượng sản phẩm và dịch vụ rất có thể sẽ giảm sút, vì những người ở lại chưa đủ kỹ năng và chuyên môn để đảm bảo đầu ra sản phẩm. Tình huống này sẽ tạo ra hiệu ứng domino, ảnh hưởng đến cả danh tiếng, hình ảnh và chất lượng của thương hiệu.
Với vai trò barista trưởng của một quán cà phê có lịch sử hơn 1 thế kỷ, Tibor có trách nhiệm kiểm soát chất lượng cho mỗi cốc cà phê. Mùa dịch Covid đã đánh dấu lần đầu tiên trong 162 năm hoạt động mà Gerbeaud Café phải tạm đóng cửa. Khi được phép mở cửa trở lại, họ đã chủ động cắt giảm menu và số lượng nhân viên full-time để giảm thiểu rủi ro, đồng thời đảm bảo đồ uống vẫn giữ được chất lượng như kỳ vọng.
Khung cảnh bên ngoài Gerbeaud Café nổi tiếng tại Hungary.
Hiện tại, Gerbeaud Café đã trở lại hoạt động với công suất phục vụ và menu nguyên gốc, đồng thời tuyển thêm một số nhân viên mới. Dĩ nhiên, điều này đồng nghĩa với việc Tibor phải chủ động đào tạo chuyên môn, giúp họ trở thành những barista thành thạo, đáp ứng tiêu chuẩn cao mà cửa hàng đã xây dựng.
Giải pháp phòng ngừa nhân sự rời bỏ ở quán cà phê
Giống như mọi ngành nghề và loại hình doanh nghiệp khác, một quán cà phê cũng cần có quy trình hiệu quả để đối phó khi có nhân sự rời bỏ vị trí hiện tại.
“Điều quan trọng đối với một doanh nghiệp là phải có cơ cấu hoạt động hoàn chỉnh, với kế hoạch dự phòng để kịp thời ứng phó với nhu cầu tuyển dụng mới. Như vậy, quy trình vận hành sẽ không bị gián đoạn và chất lượng dịch vụ không bị ảnh hưởng,” José chia sẻ.
José cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo cơ hội thăng tiến và làm mới trải nghiệm công việc cho nhân viên, nhằm nâng cao tinh thần làm việc và giúp họ gắn bó lâu dài hơn với thương hiệu. Đồng thời, anh cho rằng mỗi thương hiệu cần xác định rõ giá trị và nguyên tắc chung để duy trì hình ảnh tích cực trong mắt nhân viên của mình.
“Yếu tố quan trọng hàng đầu để giữ chân nhân viên hiệu quả là làm cho họ tự hào về nơi làm việc của mình. Điều này sẽ thành công nếu ban quản lý dẫn dắt doanh nghiệp theo đúng hướng và giá trị so với mục tiêu đề ra. Chẳng hạn, nếu bạn đặt chất lượng cà phê lên hàng đầu, hãy đảm bảo nhân viên hiểu điều đó qua quy trình kiểm duyệt tay nghề pha chế và đồ uống nghiêm ngặt, không bỏ sót bất kỳ sai sót nào.”
TopListCafe đã tổng hợp 5 mẹo chi tiết để giúp nhân viên quán cà phê gắn bó lâu dài và ổn định, cùng nhiều thông tin hữu ích liên quan đến vấn đề này. Hy vọng rằng các chủ quán có thể tham khảo để phát triển thương hiệu mạnh mẽ hơn, mang đến nhiều ly cà phê thơm ngon và chất lượng cao hơn nữa.
Đăng bởi: Hiệu Trần
