Nhật Bản đang chứng kiến sự gia tăng nghiêm trọng của già hóa dân số. Hiện tượng tương tự đang diễn ra ở nhiều khu vực trên thế giới như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ý, Đức, mặc dù tốc độ chậm hơn. Cách đây 5 năm, thế giới đã đạt đến một cột mốc lo lắng khi lần đầu tiên số người trên 65 tuổi nhiều hơn số trẻ em dưới 5 tuổi. Là quốc gia đầu tiên phải đối mặt với thách thức này, cách Nhật Bản đã phản ứng trở thành nguồn cảm hứng và bài học quý giá cho nhiều quốc gia khác.
Vào năm 2010, dân số Nhật Bản đạt đỉnh với con số 128 triệu người. Hiện nay, con số này giảm xuống dưới 125 triệu và dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong 4 thập kỷ tới. Đồng thời, tuổi thọ của người Nhật cũng tăng lên, trung bình là 87,6 tuổi ở phụ nữ và 81,5 tuổi ở nam giới. Ngoại trừ công quốc Monaco, Nhật Bản đang là quốc gia có dân số già nhất thế giới hiện nay. Năm 2020, Nhật Bản ghi nhận hơn 4200 người trên 65 tuổi ở Tokyo qua đời cô độc, không được phát hiện kịp thời. Thống kê cho thấy cứ 4 người lớn từ 65 tuổi trở lên, sẽ có hơn 1 người sống một mình.Dân số già hóa, tỷ lệ sinh thấp, nên chính phủ Nhật Bản đã đưa ra nhiều giải pháp. Trong đó, việc tìm kiếm nguồn lao động từ nước ngoài, đặc biệt là thông qua chương trình thực tập sinh kỹ thuật được phép ở lại Nhật Bản trong 5 năm, đã trở thành một yếu tố quan trọng không thể thiếu tại quốc gia này.Ví dụ, vào năm 2020, Bộ Y tế Nhật Bản đã giới thiệu 8 phòng thí nghiệm để nghiên cứu và phát triển robot chăm sóc và điều dưỡng. Các thử nghiệm trải rộng khắp cả nước nhằm duy trì sức khỏe cho người già và giảm gánh nặng chăm sóc cho cộng đồng. Tuy nhiên, hệ thống y tế của đất nước vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân sự nghiêm trọng. Do đó, chính phủ Nhật Bản đang thực hiện các biện pháp như tăng lương, tuyển dụng người về hưu và tình nguyện viên để giải quyết nhu cầu 700.000 lao động vào năm 2040.
Ngoài ra, chính phủ cũng đang nỗ lực nâng cao độ tuổi nghỉ hưu để đảm bảo nguồn nhân lực trong nước. Tính từ năm 2021, hơn một phần ba các công ty ở Nhật Bản cho phép nhân viên làm việc trên 70 tuổi, đây là một sự gia tăng đáng kể so với chỉ 21% vào năm 2016.Nhật Bản cũng đang nâng cao và trang bị cơ sở hạ tầng tốt hơn để phục vụ nhóm dân số già tuổi, giúp họ có thể sinh hoạt thoải mái mà không gặp bất kỳ khó khăn nào. Một ví dụ điển hình là công ty LifeHub, có trụ sở tại Tokyo, đang phát triển một chiếc xe lăn có khả năng nâng người dùng lên ngang với vị trí đứng, đồng thời hỗ trợ họ vượt qua cầu thang và thang cuốn.Theo nguồn tin NatGeo.