Buzz
Chuyện Đất Nước với Hai Truyền Thuyết
Có hai câu chuyện thường được kể về Nhật Bản. Câu chuyện đầu tiên miêu tả về một Nhật Bản trải qua giai đoạn suy thoái, với dân số giảm và già hóa, khiến cho đất nước mất đi sự trẻ trung và năng động. Câu chuyện thứ hai kể về một xã hội hấp dẫn, siêu chức năng, đầy ẩn số - nơi bạn có thể thưởng thức sushi hoặc khám phá các nền văn hóa kỳ bí và lôi cuốn, nhưng ít liên quan đến thế giới bên ngoài. Cả hai câu chuyện đều làm người ta hiểu lầm về Nhật Bản. Nhưng đó chỉ là một quan điểm sai lầm.
Nhật Bản không chỉ là một quốc gia cô lập, hoàn toàn tách biệt với thế giới như nhiều người nghĩ. Thực tế, Nhật Bản đúng hơn là một quốc gia đang tiến triển, đối mặt với nhiều thách thức có thể ảnh hưởng đến toàn cầu, bao gồm cả vấn đề giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng và rủi ro thiên tai. Quốc gia này trở thành một phòng thí nghiệm hữu ích khi đối mặt với những vấn đề này trước nhiều quốc gia khác, giúp thế giới quan sát và tìm ra cách ứng phó.
Chia Sẻ Bài Học Sống Hòa Mình với Rủi Ro
Một trong những bài học quan trọng nhất là xã hội cần biết cách sống hòa mình với rủi ro. Khi khí hậu biến đổi và nguy cơ tự nhiên gia tăng, các quốc gia cần sẵn sàng hồi phục từ những cú sốc. Nhật Bản, thông qua những kinh nghiệm đau thương, đã đầu tư vào khả năng phục hồi. Công trình xây dựng như cầu và tòa nhà được thiết kế theo những cách sáng tạo để chống lại động đất. Sau trận động đất lớn tại Kobe vào năm 1995, khiến nhiều người thiếu nước, thành phố này đã xây dựng một hệ thống dự trữ nước ngầm đủ cung cấp cho người dân trong 12 ngày.
Nhiều người dân Nhật Bản đã nhận ra rằng đối mặt với thiên tai và đại dịch là trách nhiệm chung, không chỉ của chính phủ. Điều này đã có lợi rất nhiều trong thời kỳ đại dịch: việc đeo khẩu trang trở nên phổ biến. Trong số các nước thuộc nhóm G7, Nhật Bản có tỷ lệ tử vong do covid-19 thấp nhất và tỷ lệ tiêm vắc-xin lần hai cao nhất.Bài Học Thích Ứng Trước Biến Động Nhân Khẩu HọcNhìn về tương lai, nhận thức về nhân khẩu học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Hầu hết các quốc gia sẽ phải đối mặt với sự già hóa và suy giảm dân số như thực tế đã diễn ra tại Nhật Bản. Dự kiến đến năm 2050, mỗi sáu người trên thế giới sẽ có một người trên 65 tuổi, đánh dấu sự gia tăng so với một trong 11 người vào năm 2019. Dân số của nhiều quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc, được dự báo sẽ giảm từ nay đến năm 2050. Dữ liệu mới nhất cũng chỉ ra rằng quy mô dân số Ấn Độ sẽ thu hẹp nhanh hơn so với dự đoán.Nhìn vào thách thức của nhân khẩu học, sự thay đổi không chỉ nằm ở cấu trúc xã hội mà còn ở hành vi cá nhân. Một biến đổi quan trọng là gia tăng độ tuổi lao động. Chính phủ Nhật Bản đang khuyến khích các doanh nghiệp giữ lại nhân sự cho đến khi họ 70 tuổi. Thống kê chỉ ra rằng 33% những người từ 70 đến 74 tuổi hiện vẫn đang làm việc, tăng từ 23% so với một thập kỷ trước. Tuổi già không đồng nghĩa với sự vô dụng.
Biến đổi trong nhân khẩu học mang lại những thách thức kinh tế lớn. Mặc dù Nhật Bản đối mặt với tốc độ tăng trưởng chậm do dân số giảm, nhưng nếu nhìn sâu vào cuộc sống của từng cá nhân Nhật Bản, hình ảnh trở nên rực rỡ hơn nhiều. Trong giai đoạn từ 2010 đến 2019, Nhật Bản có tốc độ tăng trưởng GDP trên đầu người xếp thứ ba trong nhóm G7, chỉ sau Đức và Mỹ.
Nhật Bản, một quốc gia nổi tiếng với vai trò chủ nợ lớn và là nền kinh tế thứ ba toàn cầu theo tỷ giá hối đoái, với người dân sở hữu tuổi thọ cao đứng đầu thế giới. Nơi đây đón chào những nhà đầu tư công nghệ hàng đầu và những thương hiệu toàn cầu nổi tiếng từ Uniqlo đến Nintendo. Sự chuyên sâu trong robot và cảm biến đặt Nhật Bản ở vị thế tốt để khám phá và khai thác những công nghệ công nghiệp mới. Trên mặt chính trị, Nhật Bản đóng vai trò quan trọng giữa Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất, và Mỹ, đối tác an ninh quan trọng.
Những Bài Học Từ Những Sai LầmNhững sai lầm của Nhật Bản đã mở ra một loạt bài học quan trọng. Sống trong bối cảnh nhiều rủi ro đã làm cho việc ưu tiên trở nên khó khăn. Quốc gia này đã đối mặt với nhiều nguy cơ tiềm ẩn, tuy nhiên, nó không chú ý đến biến đổi khí hậu - thảm họa lớn nhất đang diễn ra. Mặc dù cam kết về việc giảm phát thải carbon đến 0 vào năm 2050 được đưa ra vào năm 2020, nhưng các chi tiết vẫn còn hời hợt. Hi vọng về việc khôi phục nhà máy hạt nhân sau thảm họa Fukushima năm 2011 gặp nhiều thách thức khi người dân vẫn lo sợ về an ninh hạt nhân. Nhiều quan chức vẫn giữ tinh thần hoài nghi đối với năng lượng tái tạo. Do đó, Nhật Bản vẫn tiếp tục sử dụng than - nguồn năng lượng gây ô nhiễm nhất.
Một giải pháp đối mặt với tình trạng dân số suy giảm là tận dụng tối đa tiềm năng của mọi người. Nhật Bản sẽ không bao giờ phát huy hết tiềm năng khi nhiều công dân có trình độ học vấn cao bị hạn chế cơ hội sống theo ý họ. Sự thăng tiến dựa trên thâm niên làm việc tại các công ty truyền thống, kết hợp với sự tôn trọng thái quá những người lớn tuổi, khiến tiếng nói trẻ trung ít được chú ý và làm ảnh hưởng đến sự đổi mới. Nhiều sinh viên xuất sắc thích làm việc cho các công ty khởi nghiệp. Nhật Bản đã thu hút nhiều phụ nữ vào lực lượng lao động, nhưng họ vẫn gặp ít cơ hội thăng tiến. Hệ thống lao động hai đường bẫy người trẻ và phụ nữ vào công việc không ổn định, khiến họ ít có ý định sinh con.
Bài học cuối cùng là sự tự mãn. Cuộc sống thoải mái hiện tại giảm động lực để xây dựng một xã hội tươi sáng hơn. Lãnh đạo có tuổi ít nhạy bén với sự thay đổi vì giữ nguyên trạng thái làm giảm áp lực.
Theo The Economist.
