
“Nếu bạn vẫn nhìn thấy cuộc sống ở tuổi 50 giống như bạn nhìn nó ở tuổi 20, bạn đã bỏ lỡ 30 năm quý báu của cuộc đời” - Muhammad Ali - huyền thoại của Boxing người Mỹ
Là một người trẻ dưới 30 tuổi, theo những định kiến đã được chấp nhận bởi nhiều người và đặc biệt là bởi những người trong giai đoạn này, đây là giai đoạn cực kỳ quan trọng (nếu không muốn nói là quan trọng nhất) trong cuộc đời, quyết định sự thành bại của họ trong toàn bộ cuộc đời. “Thành công” thực sự là một nỗi ám ảnh đến từ áp lực đối với những người trẻ trong giai đoạn này.
Không khó để tìm thấy những cuốn sách, video, bài viết về giai đoạn này nói về việc bạn nên cố gắng ra sao, dù phải đánh đổi mọi thứ để đạt được thành công. Để đạt được thành công đó, làm việc không ngừng nghỉ được xem là cách thức duy nhất.
Nhưng bạn đã từng tự hỏi, liệu khi bạn 50 tuổi, những niềm tin đó có phải là đúng không? Nếu ngày mai bạn qua đời, liệu bạn có tiếc nuối về file làm việc chưa gửi, cuộc họp chưa tham gia, hay công việc chưa hoàn thành theo deadline?

Hôm nay, tác giả sẽ dẫn các bạn khám phá khái niệm về làm việc không ngừng nghỉ, một điều mà dưới góc nhìn của người 20 tuổi được coi là chìa khóa để thành công. Và có những triết lý đã tồn tại hàng ngàn năm về cách sống và làm việc của con người.
A. CON NGƯỜI 20 TUỔI:
Một số hành động mà người ta tin là quyết định sự thành công của một người 'siêu hơn' là:
1. Muốn thành công, hãy đọc 4 cuốn sách mỗi tháng, ngủ 4 tiếng mỗi ngày, làm việc 80 tiếng một tuần (trung bình mỗi người làm 40 tiếng/tuần - 8 tiếng/ngày).
2. Khi người khác ngủ, bạn hãy làm việc; khi người khác đi chơi, bạn hãy làm việc; khi người khác nghỉ ngơi, bạn hãy làm việc. Kết quả sẽ là bạn đạt được thành công.
3. Tốc độ thành công của bạn cần phải vượt xa tốc độ già đi của bố mẹ.
Câu này ảnh hưởng mạnh mẽ đến người trẻ tại Việt Nam, vì lòng hiếu thảo chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa Việt (tội bất hiếu là tội lớn nhất mà mọi đứa trẻ đều biết trước cả khi hiểu về các tội khác).
Những quan điểm này tạo nên các xu hướng, văn hóa làm việc cày nghiệt như văn hóa làm việc 996 tại Trung Quốc, nơi mọi người làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày một tuần, và nhiều người trẻ chấp nhận phong cách này để đạt được thành công.

Văn hóa làm việc '996' bị chỉ trích khi gây áp lực quá lớn lên người lao động.
B. CON MẮT CỦA NGƯỜI 50 TUỔI
Trước hết, tác giả muốn nói rõ rằng: Người lớn tuổi không nhất thiết thông thái hơn, nhưng có nhiều cơ hội để trở nên thông thái hơn. Trong câu ngạn ngữ của Việt Nam có câu: đi hỏi người già, về nhà hỏi người trẻ. Hoặc câu ngạn ngữ Trung Quốc nói: để thành công, hãy tham khảo ý kiến của ba người lớn tuổi. Sau khi hỏi 'ba người lớn tuổi', tác giả nhận được một số ý kiến rất hay như sau:
1.
Văn hóa làm việc không ngừng nghỉ là một hiện tượng đáng chú ý
Do đó, sau gần 200 năm, một phần lớn giới trẻ hiện nay dường như đang di chuyển ngược lại với những gì người lao động đã đấu tranh trong quá khứ.
Để hiểu rõ mục đích của văn hóa 996, chúng ta có thể đặt câu hỏi về nguồn gốc của nó. Vậy ai là những người khởi xướng điều này?
Văn hóa làm việc 996 đã trở thành một xu hướng kéo dài được nhiều doanh nhân ủng hộ, trong đó có Jack Ma - người giàu nhất Trung Quốc vào năm 2019-2020 và là CEO của Tập đoàn Alibaba. Trong nhiều cuộc giao lưu với báo chí và giới trẻ, ông thường chia sẻ rằng làm việc không ngừng nghỉ là chìa khóa của sự thành công và khuyến khích giới trẻ áp dụng văn hóa làm việc 996 để đạt được thành công.
Kinh tế thì sao? Hãy tưởng tượng bạn là chủ doanh nghiệp, mỗi tháng phải trả lương cho nhân viên làm 8 tiếng mỗi ngày, bạn muốn họ làm việc nhiều hơn, chăm chỉ hơn mà không muốn tăng chi phí, bạn sẽ làm thế nào? Tạo ra một mục tiêu - một động lực cho họ trong công việc, VÀ 'thành công như sếp' là một động lực tuyệt vời.
Một câu chuyện châm biếm khá phổ biến trong trường hợp này là:

Nhân viên: WOW, chiếc xe của sếp thật tuyệt
N
Nếu bạn làm việc chăm chỉ, dành hết thời gian và đặt mục tiêu đến sự hoàn hảo trong công việc
2
Phản ứng
Tuy nhiên, nhận biết và phản đối vấn đề là một kỹ năng đặc biệt của con người, không phải ai cũng chấp nhận cách làm việc tần suất cao kéo dài. Sau khi một số người trẻ qua đời vì làm việc quá độ tại nơi công sở, không ít người trẻ Trung Quốc từ chối văn hóa làm việc 996, thậm chí là làm việc bình thường khi nhận ra rằng khả năng mua nhà hoặc tiền dư dả trong xã hội là không thể với mức lương so với chi phí sinh hoạt chênh lệch quá lớn.
(Điều này tương tự tình hình ở Việt Nam, khi hiện nay sự chênh lệch giữa lương và giá nhà đã lên đến mức cao vút, với lương hàng năm và giá nhà chênh lệch từ 15-20 lần)
Biểu hiện rõ nhất của sự phản kháng này là văn hóa “nằm thẳng” (Tang ping), những người trẻ này từ chối hy sinh tất cả cho công việc và chỉ làm đủ để sống, giảm bớt mong muốn và hoài bão của mình.

Phong trào “nằm thẳng” – sự biểu tình im lặng của giới trẻ Trung Quốc
Ảnh: gagandeep.org
C. NHỮNG 'CON MẮT' NGÀN NĂM TUỔI
Một trong những cuộc thảo luận triết học mà tác giả rất ưa thích là:
'Nếu bạn đang nằm trên giường bệnh hấp hối và biết mình sắp phải ra đi, bạn sẽ hối tiếc điều gì?'
Ở phần này, tôi sẽ giới thiệu một số học thuyết và tư tưởng có lịch sử hàng nghìn năm để giúp cuộc sống của bạn trở nên đầy đủ hơn, cụ thể là Phật Giáo, Thiên Chúa giáo và chủ nghĩa Khắc Kỷ. Những tư tưởng này đã tồn tại hàng nghìn năm và chứa đựng nhiều sự hiểu biết từ hàng đời. Do đó, chúng có những 'con mắt' đã sống qua hàng nghìn năm, vượt xa một người 50 tuổi, và đáng để bạn nghiên cứu.
Tôi sẽ trích dẫn một số lý luận từ những tư tưởng này để bạn có thể tìm ra lý luận cốt lõi của mình, làm hướng dẫn cho cuộc sống trọn vẹn, dù bạn đang ở giai đoạn nào.
-Đầu tiên, “Hãy thưởng thức tách trà của ông ấy đi”
Trong thời kỳ Chính Pháp, có một vị vua lên núi gặp một vị thiền sư nổi tiếng, vị thiền sư pha cho ông một tách trà. Ông vua đang có quá nhiều câu hỏi, vừa uống trà ông đã hỏi liên tục: “Thưa sư, ông đã ở đây bao lâu rồi?”, “Sư khi nào đã giác ngộ?”, “Làm thế nào để sống một cuộc sống có ý nghĩa?”...
Thiền sư bất ngờ nói lớn “HÃY THƯỞNG THỨC TRÀ CỦA THẦY ĐI!”.
Vị vua bị shock nhưng cũng bắt đầu thưởng thức trà mà không hỏi thêm. Sau một thời gian, thiền sư giảng: “Chúng ta nên tập trung vào việc chúng ta đang làm, như thưởng thức trà. Trà có vị như thế nào, ly trà nặng nhẹ như thế nào, nếu bạn bị xao lãng bởi những suy nghĩ, thực sự bạn không thể thưởng thức trà, bạn chỉ đang thưởng thức sự xao lãng, điều này làm mất đi hương vị, sự thật của việc thưởng thức trà, của trà, và... của cuộc sống”.
'Hãy thưởng thức ly trà của bạn một cách chậm rãi và tôn trọng, như thể đó là trục mà hành tinh này quay trên - chậm rãi, đều đặn, không vội vã nhìn về tương lai.' - Thích Nhất Hạnh
Tương tự, Thiên Chúa giáo và chủ nghĩa khắc kỷ cũng chia sẻ điểm chung với Phật Giáo về việc tận hưởng thời gian hiện tại khi chúng ta hiện diện, để nhắc nhở rằng chúng ta đang sống.
Điều này được giải thích rằng khi bạn làm một công việc, bạn cần tập trung hoàn toàn vào nó, vào người bạn đang giao tiếp (nếu đang nói chuyện), đảm bảo mỗi phút giây của bạn đều được trải qua một cách đầy đủ. Điều này không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian khi làm việc, học hành mà còn đảm bảo bạn không phải suy nghĩ về nó khi chuyển sang công việc khác nữa (vì lúc đó, công việc khác mới cần sự tập trung), từ đó, bạn mới thực sự sống.
Một ví dụ khác về sự hiện diện của công nghệ là việc chúng ta thường muốn lưu giữ những khoảnh khắc bằng cách ghi hình hoặc chụp ảnh các kỷ niệm. Tuy nhiên, đôi khi chúng ta tập trung quá nhiều vào việc lưu giữ kỷ niệm mà quên mất việc tham gia hoàn toàn vào không khí và thời đại đó. Ví dụ, khi quay video bắn pháo hoa trong các dịp lễ tết, việc tập trung vào việc quay để tạo ra hình ảnh đẹp hoặc nhận được nhiều lượt thích có thể làm cho chúng ta chỉ nhìn thấy pháo hoa qua ống kính của máy quay, thay vì bằng đôi mắt của chúng ta, dẫn đến việc bỏ lỡ những khoảnh khắc đặc biệt.
-
Một khía cạnh khác là việc giảm bớt ham muốn về vật chất.
Quay trở lại với phong trào “nằm thẳng” của giới trẻ Trung Quốc, có một điều thú vị là có một số đặc điểm chung với các lý thuyết về sự tìm kiếm hạnh phúc:
- Trong Phật giáo, Tam Tham là một trong những nguyên nhân gây ra sự đau khổ cho con người, bao gồm ba tham vọng: tài vật (bao gồm tiền bạc, vàng bạc, và tài sản), sắc dục (bao gồm ham muốn tình dục và vẻ đẹp), và danh vọng (bao gồm sự nổi tiếng, quyền lực và vị thế). Vì vậy, người tu hành Phật giáo phải kiểm soát và dần dần loại bỏ ba tham vọng này để giảm bớt đau khổ.
- Trong đạo Thiên Chúa, tham lam được coi là một trong 7 tội lớn.
- Trong triết lý Khắc Kỷ, người giàu là người biết đủ với những gì mình có, người nghèo là người luôn tham lam hơn.
Do đó, bằng cách giảm bớt khao khát và mong muốn, một phần nào đó, giới trẻ Trung Quốc đang áp dụng các biện pháp giống như người tu hành Phật Giáo, nhà thờ Thiên Chúa, và triết lý Khắc Kỷ để giảm bớt đau khổ.
Dẫu vậy, điều này có thể khiến nhiều bạn trẻ, đặc biệt là những người đang trong giai đoạn lao động tích cực nhất, muốn kiếm nhiều tiền nhất, cảm thấy xấu hổ. Xin hãy kiên nhẫn thêm một chút.
Phật Giáo và nhà thờ Thiên Chúa, đều là những tôn giáo phong phú với nhiều đền đài và tu viện đẹp nhất, đắt nhất trên toàn thế giới. Trong trường hợp của triết lý Khắc Kỷ, các nhà lãnh đạo thường giàu có khi còn sống, dù sau này họ thường sử dụng tiền đó để đầu tư vào việc giáo dục về triết lý Khắc Kỷ.
Tuy nhiên, trong cách hoạt động của họ, cả ba triết lý đều nhấn mạnh rằng tiền bạc chỉ là công cụ và một phần của hành trang trong hành trình làm việc hoặc tu hành của họ, không phải là mục tiêu chính. Điều này cũng làm nổi bật điểm yếu lớn của phong trào “nằm thẳng” ở giới trẻ Trung Quốc, khi ngoài tiền, họ không có mục tiêu rõ ràng nào khác.
Vậy tại sao chúng ta cần giảm bớt ham muốn? Liệu con người có thể không ngừng tìm kiếm những điều tốt đẹp hơn không?
Theo triết lý Khắc Kỷ, sự ham muốn vật chất quá mức có thể làm mất đi niềm vui của cuộc sống. Cụ thể, niềm vui của một người khi ăn một tô mì khi đang trong hoàn cảnh nghèo khó sẽ không thể tái hiện nếu người đó trở nên giàu có và chỉ ăn các món ăn sang trọng hơn. Người đó sẽ dần dần mất khả năng cảm nhận niềm vui từ những thứ đơn giản, và bạn có nhận ra rằng bạn càng ngày càng khó lòng cảm nhận sự vui sướng từ những điều bình thường? Hay nói cách khác, bạn trở nên khó khăn hơn trong việc tìm lại niềm vui từ những điều “bình thường”.
Trong truyền thuyết dân gian Việt Nam, có câu chuyện “món ăn mầm đá” của Trạng Quỳnh, nói về việc mất đi niềm vui khi ăn. Để khôi phục lại niềm vui ấy, Trạng Quỳnh đã phải làm cho nhà vua chịu đựng và đói nhiều giờ liền, để cơ thể nhà vua có thể trở lại trạng thái vui vẻ với một món ăn đơn giản nhất: rau muống chấm tương.

Truyện cười dân gian: Món ăn mầm đá
Do đó, để có thể tận hưởng niềm vui từ những điều bình thường nhất, chúng ta cần học cách đánh giá sự may mắn của bản thân thông qua những gì mình hiện có, và suy nghĩ về việc mất đi chúng sẽ gây ra đau khổ như thế nào (ví dụ như nếu bạn mất cánh tay đang sử dụng điện thoại, hoặc mất đi đôi mắt đang đọc bài viết này, bạn sẽ cảm thấy đau khổ không?).
-Thứ ba, mặt tiêu cực
Chọn tiền làm mục tiêu sống
Dưới góc độ cá nhân
, nếu một cá nhân không có một tư tưởng sống lý tưởng về mặt tinh thần, thì sẽ dễ dàng biến vật chất - tiền bạc - thành mục tiêu sống. Đã có một thời gian, những người giàu mà thiếu tri thức thường bị xã hội chê trách là “trọc phú”. Tuy nhiên, khi đến thời đại vật chất thống trị, nhiều người mặc định rằng những người giàu là người thông minh, vì không có trí tuệ thì làm sao có thể giàu được? Sự giàu có tự bản thân nó đột nhiên trở thành một biểu tượng của sự thông minh, và đôi khi là lý do để bao che cho nhiều hành động sai trái - “nó giàu nó có quyền”. Thực tế, nếu tự kiểm tra, chúng ta có thể thấy rằng có nhiều người bất chấp các biện pháp phi pháp để trở nên giàu có, như buôn bán hàng cấm hoặc vi phạm pháp luật (trộm, cắp, đánh bạc...) hoặc lừa đảo trong các hoạt động tiền điện tử. Không hiếm những vụ án như vậy xảy ra hàng ngày trên các mặt báo.Ở đây, người viết không cho rằng mọi người đều thực hiện các hành động phi pháp khi muốn làm giàu, nhưng nếu tiền bạc là mục tiêu cuối cùng, thì sự không ngoan, đạo đức, nhân cách,... sẽ chỉ là công cụ, và khi đã là công cụ thì có thể sử dụng và bỏ đi tùy ý.
Dưới góc độ hôn nhân và tình yêu
, xu hướng của giới trẻ sống theo vật chất thật sự đáng lo ngại, khi bắt đầu tìm hiểu một người, họ ít quan tâm đến tính cách và phẩm chất của người đó, và chỉ quan tâm đến tiền và tài sản của họ. Cách đánh giá một người đều được gộp lại thành một thước đo cực kỳ trực diện - tiền. Tuy nhiên, đây là một thước đo có nhiều rủi ro. Thứ nhất, nếu chỉ quan tâm đến vấn đề tiền bạc, mối quan hệ giữa hai người đơn giản chỉ là sự trao đổi và giao dịch, không có yếu tố tình cảm. Những cuộc hôn nhân dựa trên tiền bạc cũng khó mà bền vững nếu gặp vấn đề tài chính.Thực sự, lối sống theo đuổi vật chất là một mối nguy hiểm đối với cả nam và nữ trong xã hội, khi phụ nữ chỉ tìm kiếm những người đàn ông lý tưởng về vật chất (vốn ít và ngoài tầm với của họ), trong khi những người đàn ông phù hợp với họ thì không thể cưới được. Bạn có thể tham khảo những câu chuyện như vậy ở Trung Quốc, một quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam về văn hóa hôn nhân và chính trị.

Kết luận:
Lý do cho sự tồn tại của bài viết này:
Hãy làm những gì bạn muốn
Bạn có thể thực hiện điều đó, nhưng liệu bạn có nên làm điều đó không?
(Muốn hay không muốn, đó là câu hỏi; Nghỉ học đi chơi, hay tiếp tục học?)
Theo tác giả, việc thiếu kiến thức về cuộc sống và đổ lỗi cho trẻ em phải tự quyết định là một phần lý do tại sao nhiều tội phạm trở thành ídol của giới trẻ ngày nay.
Bằng cách tiếp cận kiến thức từ những người đi trước, đặc biệt là chia sẻ kiến thức từ những học giả uyên thâm, tác giả hy vọng độc giả có cơ hội để tiếp xúc với ánh sáng, xa xôi, chọn được lý tưởng sống cốt lõi đúng đắn và sống một cuộc đời đáng sống.
Cuốn sách 'Con đường mây trắng'Tác giả: Võ Trung.
Bạn đam mê viết, đồng thời có cơ hội nhận giải thưởng lên đến 22,000,000 VNĐ mỗi tháng, cùng với sách và chứng nhận Social Impact Awards, và muốn xây dựng thương hiệu cá nhân để tác động đến hàng triệu người trong cộng đồng của MyBook? Chi tiết xem tại đường link: http://bit.ly/TrietHocTuoiTre-Info
