'Nhìn từ bài học của nền kinh tế Châu Á': Chìa khóa thành công nằm ở đâu?

Sau hơn hai thập kỷ nghiên cứu về nền kinh tế Châu Á, Joe Studwell, biên tập viên sáng lập của tờ The China Economic Quarterly, đã trình làng

'   Những phương tiện nào giúp thành công trong quá trình chuyển đổi kinh tế?    '

Cuốn sách này nói về cách các quốc gia hoặc không hoạt động thành công trong việc thực hiện chuyển đổi kinh tế. Nó lập luận rằng có ba hành động can thiệp quan trọng mà các chính phủ có thể thực hiện để thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế: nông nghiệp, sản xuất, tài chính. Nếu chính sách nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của một quốc gia vì nó kích thích sự gia tăng nhanh chóng của sản lượng ở các nền kinh tế dựa vào nông thôn, và chính sách sản xuất quan trọng vì chiến lược công nghiệp non trẻ là cách nhanh nhất để giúp một quốc gia chuyển sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn, thì chính sách tài chính quan trọng vì nó điều hướng nguồn lực hạn chế của một quốc gia vào hai mục tiêu này.

Để làm sáng tỏ tầm quan trọng và tác động của ba yếu tố này đối với thành công hay thất bại của các nền kinh tế Châu Á, Joe Studwell đã trình bày từng khía cạnh như sau:

Nông nghiệp: Cuốn sách của Studwell làm rõ vai trò quan trọng của nông nghiệp trong quá trình phát triển. Ông giải thích rằng một trong những điều mà tất cả các quốc gia nghèo đều có là lao động nông nghiệp - thường chiếm tới ba phần tư dân số đất nước. Thật không may, hầu hết các nước nghèo áp dụng chính sách đất đai lợi ích cho những chủ đất giàu có, với đa số nông dân nghèo làm việc cho họ. Studwell lập luận rằng những chính sách này không chỉ tạo ra sự bất bình đẳng mà còn dẫn đến năng suất cây trồng kém.

Ngược lại, ông cho biết, khi chính phủ cung cấp cho nông dân quyền sở hữu những miếng đất khiêm tốn và cho phép họ hưởng lợi từ thành quả lao động của mình, sản lượng nông nghiệp sẽ cao hơn trên mỗi hecta. Và sản lượng tăng giúp những nước này tạo ra thặng dư và tiết kiệm mà họ cần để tăng sức mạnh cho cơ sở sản xuất của mình.

Sản xuất: Studwell lập luận rằng khi các nước sản xuất nông sản dư thừa ổn định, họ nên chuyển sang giai đoạn sản xuất phát triển. Ông chỉ ra một trường hợp quan trọng trong lịch sử là những nước thành công không chỉ dựa vào sức mạnh của bàn tay lao động; họ bổ sung nguồn lực thị trường với chính sách hướng dẫn công nghiệp hóa của nhà nước. Các nước này tham gia vào sự kết hợp của chế độ bảo hộ (Hỗ trợ cho các ngành công nghiệp mới để họ có thời gian và khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu) và sau đó loại bỏ những kẻ thất bại (cắt giảm nguồn lực cho các công ty không thành công trên thị trường xuất khẩu).

Tài chính: Studwell chỉ ra rằng những quốc gia đang phát triển nhanh thường tuyên bố về nguyên tắc thị trường tự do nhưng thực tế lại giữ các tổ chức tài chính của họ dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Nói cách khác, họ thiết lập các chính sách để bảo vệ khỏi những cú sốc và sự ràng buộc của vốn toàn cầu, và đảm bảo rằng các tổ chức tài chính phục vụ cho sự phát triển bền vững của quốc gia thay vì lợi ích ngắn hạn của chúng.

'   Việt Nam: một phiên bản của mô hình kinh tế Trung Quốc?    '

Đối với độc giả Việt Nam, đáng tiếc là nước ta không được đề cập trong cuốn sách này vì tác giả cho rằng Việt Nam “dường như rất giống với Trung Quốc khi có một cơ cấu tổ chức kinh tế nhất định, là kết quả của sự cải cách dần dần của quốc gia cộng sản này”.

Tuy nhiên, qua góc nhìn kỹ lưỡng và ấn tượng của Joe Studwell, Châu Á: Hành trình kinh tế vẫn là một cuốn sách hấp dẫn cho những ai quan tâm đến kinh tế tổng quát và kinh tế Châu Á cụ thể, một vùng đất với những quốc gia năng động, nơi mà tương lai của Thế giới được hình thành.

 Phanh

Mytour.