Buzz
Xin chào các bạn. Chưa đầy vài ngày trước đây, Quyên đã chia sẻ với cộng đồng về những kinh nghiệm tìm kiếm và làm việc trên Upwork. Trong bài viết, tôi đã đề cập đến một khách hàng đang thuê tôi viết blog du lịch cao cấp với mức giá 100$/giờ và đã nhận được nhiều tin nhắn hỏi thêm về cách lựa chọn khách hàng để tìm ra những dự án thú vị, tạo nội dung 'phong cách' và tất nhiên là có thu nhập hấp dẫn. Vì vậy, hôm nay tôi muốn chia sẻ thêm với mọi người về những bí kíp ít ỏi của mình trong lĩnh vực viết nội dung 'phong cách' nhé!
Trước khi đi sâu vào nội dung, tôi muốn nhấn mạnh rằng những gì tôi chia sẻ chỉ là dựa trên kinh nghiệm cá nhân, áp dụng cho lĩnh vực mà tôi đang hoạt động (du lịch) và cho cả hai loại nội dung chính: bài viết cho các tạp chí và blog (dành cho cá nhân và khách hàng doanh nghiệp). Có thể những kinh nghiệm này cũng sẽ phù hợp với bạn và/hoặc với lĩnh vực bạn đang làm, hoặc có thể không, tùy thuộc vào may mắn. Tôi chỉ mong rằng khi đọc xong bài viết, mọi người sẽ có thêm ít nhiều thông tin hữu ích.
1. TẠO NỘI DUNG 'PHONG CÁCH' LÀ GÌ VÀ TẠI SAO TÔI ƯA LÀM NÓ?
Nội dung 'phong cách' có thể hiểu đơn giản là nội dung dành cho các thương hiệu cao cấp (Hèrmes, YSL, LV…) hoặc nhằm mục tiêu đến với các sản phẩm thuộc phân khúc cao cấp (rượu vang, nhà hàng haute cuisine/Michelin...)
Tôi thích làm việc này vì hai lý do chính:
Xây dựng và phát triển thương hiệu cá nhân (personal branding) là một điều rất quan trọng. Nếu một khách hàng nhìn thấy hồ sơ của một nhà văn và thấy rằng họ đã từng hợp tác với các thương hiệu nổi tiếng, chắc chắn họ sẽ rất ấn tượng, phải không nào!
Thu nhập cũng tốt hơn. Điều này rõ ràng không cần phải nói thêm. Vào năm 2012, khi tôi vẫn làm việc tại Việt Nam, mức lương hàng tháng của tôi chỉ là 7 triệu đồng, nhưng một bài viết du lịch cho Harper's Bazaar đã đem lại khoảng 2,5-3 triệu đồng!
Nguồn: Dribble
2. VIỆC TẠO NỘI DUNG 'SANG CHẢNH' CÓ KHÓ KHÔNG?
Đối với tôi cá nhân, câu trả lời là KHÓ!
Dễ thấy rằng việc viết nội dung cho các sản phẩm/thương hiệu phục vụ đại đa số người tiêu dùng (thức ăn/uống, nội thất, hàng gia dụng, xe máy, ô tô, điện thoại…) là rất nhiều và dễ dàng. Đơn giản vì những thứ này là một phần của cuộc sống hàng ngày của chúng ta - những người có thu nhập trung bình và thuộc tầng lớp trung lưu trong xã hội. Ở tuổi 25, khi công việc ổn định, chúng ta có thể mua căn hộ, trả góp ô tô, và đi du lịch hàng năm. Vì vậy, những thứ này không còn quá xa xỉ nữa.
Tuy nhiên, để viết sâu và đúng về các sản phẩm/dịch vụ dành cho đối tượng cao cấp/thượng lưu thì lại khó, bởi… chúng ta không phải là họ. Chúng ta chưa từng trải qua cuộc sống của họ để hiểu được cảm giác mua một cặp vé hạng nhất như mua vé xe buýt, thuê một biệt thự để nghỉ dưỡng như thuê khách sạn bình thường, hoặc ăn tối ở một nhà hàng Michelin không khác gì ăn buffet.
Nếu không có đủ tiền để trải nghiệm, thì khó có thể hiểu được.
Tất nhiên, nếu bạn là một người giàu có hoặc... em chồng của Hà Tăng quyết định trở thành một biên tập viên tự do, thì sẽ khác biệt đấy. Lúc đó bạn viết không hạn chế, ahihi!
3. LÀM THẾ NÀO ĐỂ NGƯỜI BÌNH THƯỜNG VIẾT NỘI DUNG 'PHONG CÁCH'
Theo quan điểm của mình, những yếu tố sau đây sẽ giúp bạn dễ dàng làm việc và thành công hơn với loại nội dung và khách hàng này.
Chỉ tập trung vào MỘT hoặc TỐI ĐA BA lĩnh vực mà bạn tự tin và có nhiều kinh nghiệm nhất. Điều này không chỉ áp dụng cho nội dung 'phong cách' mà còn đúng với mọi loại viết khác, bạn cũng nên như vậy. Tập trung vào những lĩnh vực này sẽ giúp bạn có thời gian và điều kiện để nắm vững thông tin về lĩnh vực bạn lựa chọn, mở rộng kiến thức của riêng mình về lĩnh vực đó. Khi bạn đã nắm vững kiến thức, bạn mới có thể tiến xa hơn (phần dưới).
Sau khi xác định được lĩnh vực mạnh của mình, hãy đầu tư vào việc tích lũy kiến thức về lĩnh vực đó, từ căn bản đến nâng cao, không chỉ là tiếng Việt và tiếng Anh, mà còn là các ngôn ngữ khác nếu có thể. Kiến thức là nền tảng giúp bạn viết ĐÚNG. Ví dụ, bạn viết nội dung cho thương hiệu YSL. Bạn cần biết người sáng lập là ai, sáng lập năm nào, tình hình hiện tại của công ty như thế nào, v.v... Những thông tin này là căn bản và viết sai cơ bản thế này thì thôi khỏi nói!
Bạn đã để ý rằng những thương hiệu cao cấp thường nhấn mạnh vào trải nghiệm? Đó chính là điểm khác biệt quan trọng. Nhưng trải nghiệm không thể học được từ sách vở, mà phải trải qua và sử dụng kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng ngôn ngữ để diễn đạt thành một bài viết. Trải nghiệm làm cho bài viết sâu sắc hơn.
Nguồn: Dribble
Vậy bây giờ làm thế nào?
Quay lại ý đầu tiên - tập trung vào từ MỘT đến BA lĩnh vực bạn tự tin nhất và trải nghiệm sản phẩm/dịch vụ cao cấp trong lĩnh vực đó ít nhất mỗi nửa năm một lần. Ví dụ: lĩnh vực chính mình viết là du lịch châu Âu, chiếm 90% công việc. 10% còn lại là ẩm thực và lối sống, cũng liên quan đến du lịch. Trước dịch, mỗi vài tháng, mình cố gắng trải nghiệm ít nhất một trải nghiệm xa xỉ trong ngành du lịch. Đó có thể là học nấu ăn với đầu bếp, thưởng thức rượu vang với sommelier, đi du thuyền cao cấp, ở khách sạn 5 sao, ăn nhà hàng (1 sao Michelin),...
Những trải nghiệm này không rẻ chút nào. Nhưng điều quý giá mà bạn nhận được là sự hiểu biết không thể nào học được từ sách vở.
Kiến thức giúp bạn trải nghiệm một cách đầy đủ. Và dần dần, những trải nghiệm sẽ bổ sung kiến thức của bạn về lĩnh vực đó.
Cao cấp cũng có giới hạn, 'gió nào mây đấy'. Không thể bay bằng phi cơ riêng, thuê đầu bếp về nhà nấu (đẳng cấp elite/upper class), và do đó không thể làm việc với những khách hàng 'cành cao' như vậy. Nhưng với khách hàng sang chảnh theo kiểu luxury, mình có thể viết tốt. Thu nhập cũng cao nên xem như là đầu tư lâu dài vào nghiệp viết luxury.
Content 'sang chảnh' cũng cần 2 điều căn bản: ĐÚNG và SÂU. Viết đúng thông qua học hỏi, đọc sách báo; sâu qua trải nghiệm cá nhân.
Giới hạn lại số lượng mảng để viết. Muốn viết cho brand cao cấp, khách hàng 'sộp', nhưng nếu không đáp ứng được tiêu chí, không có tiền.
Muốn làm freelancer cho khách hàng cao cấp, bạn phải đầu tư vào bản thân trước, sau đó mới có thể trao đổi 'ngang giá' với khách hàng.
Hy vọng chia sẻ này mang lại động lực và kinh nghiệm để mọi người tự tin hơn khi làm việc với khách hàng 'sang chảnh'.
