Những Biến Đổi Về Tên Gọi Quốc Gia

Trước Thổ Nhĩ Kỳ, một số quốc gia khác cũng đã trải qua quá trình thay đổi tên gọi. Lý do có thể là do yếu tố chính trị, lịch sử và đôi khi là để tôn vinh hình ảnh quốc gia.

Liên Hợp Quốc vừa thông báo rằng, kể từ ngày 2/6, chúng ta sẽ sử dụng tên gọi “Türkiye” thay vì “Turkey” khi nhắc đến Thổ Nhĩ Kỳ.

“Türkiye là biểu tượng tốt nhất cho nền văn hóa, văn minh và các giá trị xuất sắc của người Thổ Nhĩ Kỳ”, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan chia sẻ trong bản ghi nhớ về quyết định thay đổi tên gọi, được công bố từ tháng 12/2021.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (Ảnh: AA)

Türkiye là cách gọi theo tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, được sử dụng từ năm 1923, khi quốc gia này ra đời sau khi Đế chế Ottoman tan rã. Tuy nhiên, quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng tên gọi Turkey khi tương tác quốc tế.

Turkey và Türkiye, mặc dù có phát âm tương tự, nhưng Türkiye có thêm âm tiết “yay” ở cuối. Tổng thống Erdogan đã nhiều năm liền thúc đẩy việc thay đổi tên đất nước vì tin rằng tên gọi Türkiye sẽ phản ánh tốt hơn về văn hóa và giá trị so với Turkey, từ nghĩa là gà tây.

Hà Lan

Chính phủ Hà Lan đã cố gắng thay đổi hình ảnh quốc gia bằng cách từ bỏ tên gọi Holland. Đến năm 2020, các doanh nhân, ủy ban du lịch và chính phủ trung ương đều sử dụng tên gọi Netherlands.

Hiện nay, Bắc Holland và Nam Holland chỉ còn là 2 trong số 12 tỉnh của quốc gia châu Âu này.

Việc thay đổi tên được cho là một phần của nỗ lực loại bỏ liên kết của quốc gia này với việc sử dụng ma túy giải trí và mại dâm hợp pháp, điều này đặc biệt nổi bật ở thủ đô Amsterdam, thuộc tỉnh Bắc Holland.

Bắc Macedonia

Năm 2019, Cộng hòa Macedonia chính thức thay đổi tên thành Bắc Macedonia với lý do chính trị.

Bắc Macedonia nỗ lực cải thiện mối quan hệ với Hy Lạp và mong muốn gia nhập cả NATO và EU. Hy Lạp phản đối việc nước láng giềng sử dụng tên gọi Macedonia vì đó cũng là tên của một khu vực địa lý ở Hy Lạp. Macedonia cũng từng là một vương quốc Hy Lạp cổ đại. Tranh cãi xoay quanh tên gọi đã góp phần tạo ra bất ổn trong khu vực.

Hy Lạp mong muốn quốc gia Balkan từ bỏ việc sử dụng tên gọi Macedonia và đã đề xuất các tên như “Cộng hòa Vardar” hoặc “Cộng hòa Skopje” để thay thế. Tuy nhiên, sau các cuộc đàm phán kéo dài, quốc gia này chính thức đổi tên thành Bắc Macedonia. Tên gọi cho ngôn ngữ chính thức và công dân vẫn giữ nguyên là Macedonia.

Eswatini

Tháng 4/2018, Vua Mswati III quyết định đổi tên Swaziland thành Eswatini, một bước tiến nhằm thoát khỏi quá khứ thuộc địa của đất nước.

Nhà vua Mswati III cũng không hài lòng với việc tên gọi Swaziland đôi khi gây nhầm lẫn với Thụy Sĩ (tiếng Anh là Switzerland). Được công bố trong dịp kỷ niệm 50 năm hình thành đất nước châu Phi, Eswatini - tên gọi thời thuộc địa của Swaziland - mang ý nghĩa là “vùng đất của người Swazis”.

Cộng hòa Séc

Lý do thay đổi tên của Cộng hòa Séc, một quốc gia Trung Âu, là để tạo dấu ấn tích cực về hình ảnh. Năm 2016, chính phủ Séc đã chính thức chọn tên gọi Czechia. Tương tự như tên chính thức của Pháp là Cộng hòa Pháp, Cộng hòa Séc cũng có thể được gọi là Czechia, giúp kết nối mạnh mẽ với các sản phẩm quốc gia.

Cộng hòa Séc. Hình ảnh: Du lịch Czechia

Mặc dù Liên minh châu Âu, Liên Hợp Quốc và một số tập đoàn lớn sử dụng tên gọi Czechia, nhưng tên này vẫn chưa được phổ biến rộng rãi trên trường quốc tế. Một nguyên nhân có thể là vì tên Czechia dễ bị nhầm lẫn với Chechnya, một quốc gia thuộc Nga tại Kavkaz.

Năm 2020, Thủ tướng Séc Andrej Babis chia sẻ với Wall Street Journal rằng ông không ưa tên gọi Czechia.

Cabo Verde

Quốc đảo nằm ở Đại Tây Dương, cách bờ biển Senegal khoảng 700 km, đã chính thức đề xuất thay đổi tên vào năm 2013.

Trước đây được biết đến với cái tên Cape Verde, phiên âm tiếng Anh của từ gốc tiếng Bồ Đào Nha “cabo verde”, có ý nghĩa là “Mũi Xanh”. Mặc dù không phải là mũi đất, quốc đảo này tọa lạc ngay bên ngoài điểm cực Tây của lục địa châu Phi.

Bộ trưởng Văn hóa thời điểm đó cho biết đất nước đang tìm kiếm một cái tên tiêu chuẩn mà không cần phải dịch. Ông hy vọng Cabo Verde sẽ mang lại những ấn tượng tích cực về mặt trời, biển cả và cuộc sống hạnh phúc.

Sri Lanka

Như Eswatini, Sri Lanka đã đổi tên để thoát khỏi quá khứ thuộc địa. Mặc dù việc đổi tên chính thức được thực hiện vào năm 1972 sau khi độc lập khỏi Anh, nhưng phải đến năm 2011, Sri Lanka mới chính thức xoá bỏ tên thuộc địa cũ là Ceylon trong chính phủ.

Tuy nhiên, thương hiệu Trà Ceylon nổi tiếng vẫn tiếp tục sử dụng.