Những biện pháp cần thực hiện khi ho đờm kéo dài không giảm

1. Ho đờm là gì?

Đờm (hay còn gọi là đàm) là chất tiết của hệ hô hấp. Chất này được sản xuất từ khí quản, phế quản, các khoang trong xương hàm, các túi khí và họng. Nó bao gồm chất nhầy, tế bào hồng cầu, bạch cầu và thậm chí là vi khuẩn và virus từ đường hô hấp trên. Thông thường, đờm sẽ được nuốt hoặc tiêu hóa qua dạ dày.

Trong một số trường hợp, lượng đờm quá nhiều khiến chúng bị ho ra ngoài thông qua cổ họng. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và cơ địa mỗi người mà đờm có thể có đặc điểm khác nhau như đờm thanh, đờm nhầy, đờm có mủ, đờm có máu, đờm bã đậu,...

Ho có đờm xuất hiện ở mọi độ tuổi với biểu hiện và mức độ khác nhau

2. Nguyên nhân gây ra ho đờm kéo dài không giảm

Ho đờm kéo dài trong nhiều ngày không giảm được cho là do nhiều nguyên nhân, trong đó viêm nhiễm của đường hô hấp được xem là nguyên nhân chính. Vậy, viêm nhiễm đường hô hấp xuất phát từ đâu?

Tiếp xúc với các chất gây dị ứng

Đối với những người nhạy cảm, dễ bị dị ứng, khi tiếp xúc với khói bụi, lông thú, phấn hoa, nước hoa, khói thuốc lá,... những tác nhân này sẽ kích thích hệ thống miễn dịch và sản sinh ra các chất trung gian như bradykinin, cytokine, histamin,... Gây ra một loạt phản ứng của các cơ quan như hô hấp, da, tiêu hoá,... Các chất này tác động lên hệ thống hô hấp gây ngứa vùng cổ, kích thích phản xạ ho. Đồng thời, cũng kích thích các phế quản làm phù nề và tăng tiết dịch nhầy tạo ra đờm.

Mức độ dị ứng càng nặng thì dịch tiết càng nhiều, người bệnh càng dễ ho. Đây là một phản xạ có lợi để bảo vệ cơ thể. Ho khạc đờm giúp tống các tác nhân gây dị ứng ra khỏi đường thở. Tuy nhiên, nếu phản ứng quá mức thì sẽ gây co thắt phế quản, phù nề và xuất tiết dịch nhầy nhiều gây bít tắc đường thở. Từ đó, có thể tạo thành cơn hen phế quản hoặc suy hô hấp.

Sự xâm nhập của vi khuẩn, virus

Một số loại vi khuẩn, virus như virus ho gà, virus sởi, virus thủy đậu, virus cúm,... khi tấn công và xâm nhập vào cơ thể sẽ gây viêm nhiễm đường hô hấp. Lúc này, hệ thống bảo vệ của đường hô hấp sẽ hoạt động mạnh để tiêu diệt các tác nhân vi khuẩn, virus gây bệnh. Đồng thời, phản ứng viêm tại chỗ cũng làm tăng tiết dịch, đờm lúc này chứa dịch tiết đường hô hấp, xác vi khuẩn, virus và các tế bào bạch cầu.

Tuỳ từng tác nhân gây bệnh và giai đoạn bệnh mà màu sắc và số lượng đờm là khác nhau. Đờm này sẽ được hệ thống lông nhung đường thở đưa ra khỏi hệ hô hấp dưới đến vùng cổ sẽ kích thích gây ho khạc ra ngoài.

Thói quen hút thuốc lá

Tình trạng ho đờm kéo dài không giảm thường xảy ra với những người có thói quen hút thuốc lá. Trong thuốc lá chứa hơn 4000 chất độc hại. Hít phải khói thuốc lá thường xuyên sẽ gây ra viêm mạn tính và tiến triển dần dần. Đến một thời điểm nào đó sẽ dẫn đến các bệnh phổi mạn tính như viêm phế quản mạn tính, COPD, xơ phổi, thậm chí là ung thư phổi. Những bệnh lý này thường đi kèm với việc tăng tiết đờm và gây ra ho khạc kéo dài.

Hút thuốc lá là nguyên nhân gây ra ho đờm kéo dài không giảm

Mắc các bệnh lý bẩm sinh đường hô hấp

Ho có đờm kéo dài không giảm cũng có thể xảy ra với những người mắc bệnh hen phế quản, các bệnh lý tự miễn tại phổi, bệnh tích Protein phế nang, Sarcoidosis,...

3. Làm gì khi ho đờm kéo dài không giảm?

Người bị ho có đờm cần thực hiện những việc sau để bệnh tình được thuyên giảm:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng họng và ngực. Tránh bị lạnh, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa.

• Không ăn thực phẩm cay, nóng, khó nuốt. Ưu tiên những món loãng như canh, cháo, súp,…

• Uống nhiều nước ấm và bổ sung thêm nước trái cây. Tránh uống rượu bia, nước ngọt, nước đá lạnh,…

• Hạn chế tiếp xúc với những tác nhân gây dị ứng, kích thích cơn ho như khói bụi, thuốc lá, lông thú, phấn hoa,…

• Hạn chế đến nơi đông người, nếu phải ra ngoài thì đeo khẩu trang để tránh tác nhân gây dị ứng và ngăn ngừa lây nhiễm bệnh, đặc biệt là bệnh qua đường hô hấp.

Khi bị ho có đờm kéo dài, người bệnh cần giữ ấm cơ thể và uống đủ nước

Ngoài ra, người bệnh cần đến thăm bác sĩ để được tư vấn điều trị. Bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với nguyên nhân và tình trạng của bệnh nhân, có thể là thuốc giảm ho, long đờm, tiêu đờm, kháng viêm,...

Đặc biệt, nếu ho đờm kéo dài không giảm (trên 3 tuần) và xuất hiện các triệu chứng sau đây, người bệnh không nên tự tiện mà phải thăm bác sĩ ngay:

• Cảm giác đau ở vùng ngực khi ho, thở nhanh, khó thở.

• Đờm đặc, màu vàng, xanh, hoặc trắng đục.

• Ho nhiều vào ban đêm và sáng sớm.

• Ho kèm sốt cao, đổ nhiều mồ hôi.

• Khi khạc nhổ, đờm có màu mủ hoặc có tia máu.

• Khó ăn uống, ngủ không ngon giấc, sụt cân nhanh chóng.

4. Ho đờm kéo dài không giảm có nguy hiểm không?

Như đã đề cập trước đó, nếu tình trạng ho đờm kéo dài hơn 3 tuần không giảm, có thể người bệnh đã mắc phải ho có đờm mãn tính. Đây cũng là dấu hiệu của nhiều bệnh hô hấp nguy hiểm.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Đối với những người thường xuyên hút thuốc lá trong thời gian dài, khi gặp triệu chứng ho khạc đờm kéo dài và khó thở, có thể đã mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Khi mắc bệnh này, người bệnh thường có triệu chứng ho khạc đờm và khó thở liên tục, cả khi nghỉ ngơi và tăng khi vận động hoặc gặp các tác nhân gây ra cơn cấp bệnh.

Ho đờm kéo dài không giảm, đờm kèm máu và mủ có thể là dấu hiệu của các bệnh hô hấp nguy hiểm

Bệnh giãn phế quản

Triệu chứng của bệnh giãn phế quản khá giống với bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Khi ho, người bệnh thường ho ra đờm có mủ, đặc, màu vàng xanh (giãn phế quản ướt) hoặc có thể là đờm có máu (giãn phế quản khô).

Bệnh lao phổi

Ho đờm kéo dài không giảm có thể là dấu hiệu của bệnh lao phổi. Lao phổi là nguyên nhân khiến tình trạng ho có đờm kéo dài không giảm. Ở trạng thái nặng, bệnh nhân có thể ho ra máu tươi. Nếu bệnh nặng, có thể gây biến chứng suy hô hấp và tử vong.

Tóm lại, ho có đờm thường là biểu hiện của các bệnh cấp tính (cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, viêm xoang cấp,…). Tuy nhiên, nếu ho kéo dài không giảm, đờm đặc, có máu hoặc mủ, kèm theo khó thở, đau ngực, có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nguy hiểm khác.

Vì vậy, khi gặp tình trạng ho đờm kéo dài không giảm, người bệnh nên đi khám bệnh tại bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị. Tránh việc trì hoãn đi khám bệnh và tự ý sử dụng thuốc để tránh gây ra các biến chứng nguy hiểm.