Bài viết được tư vấn bởi Chuyên gia Y tế, Tiến sĩ Phan Ngọc Hải - Bác sĩ Chuyên khoa Nhi - Bệnh viện Quốc tế Mytour Đà Nẵng.

Mốc phát triển của trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá sự tiến triển về nhận thức, ngôn ngữ, thể chất, xã hội và cảm xúc ở trẻ. Cha mẹ nên theo dõi một cách cẩn thận để không bỏ lỡ bất kỳ tiến triển nào quan trọng trong hành trình phát triển của con.

Mảng Xã Hội và Tình Cảm:

• Bắt đầu biểu lộ nụ cười với mọi người;
• Giữ được sự bình tĩnh trong một khoảng thời gian ngắn (đôi khi bé đưa tay lên miệng và mút tay);
• Cố gắng nhìn bố mẹ.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Bé có thể phát ra âm thanh rụt rè;
• Quay đầu về phía có tiếng động.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Khuôn mặt thể hiện sự chú ý;
• Bắt đầu theo dõi mọi thứ bằng đôi mắt và có thể nhận ra người ở xa;
• Có thể chán chường (nhăn mặt, quấy khóc) nếu môi trường không thay đổi.

Phát Triển Thể Chất:

• Có thể nâng đầu lên và chống đẩy khi nằm sấp;
• Dáng đi của trẻ trở nên mượt mà hơn với sự phối hợp của cả tay và chân.

Phát triển Xã Hội và Tình Cảm:

• Bé có khả năng phát tỏ niềm vui tự nhiên, đặc biệt là khi gặp mọi người;
• Thích thú tham gia vào hoạt động cùng mọi người và có thể bày tỏ sự buồn bã nếu bị ngăn cản;
• Chắp chiu bắt chước một số hành động và biểu cảm của người khác, chẳng hạn như mỉm cười hoặc nhăn mày.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Bắt đầu thể hiện sự bập bẹ với những âm thanh và tiếng động mà bé nghe thấy;
• Khóc theo nhiều cách khác nhau để thể hiện trạng thái đói, đau đớn hoặc mệt mỏi.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Có khả năng thông báo cho cha mẹ biết về tâm trạng vui vẻ hoặc buồn bã của mình;
• Biểu lộ sự tương tác với người xung quanh;
• Giữ tay vươn ra để lấy đồ chơi;
• Kết hợp đồng thời cử chỉ của tay và đôi mắt, như theo dõi đồ chơi và lấy chúng;
• Quan sát chuyển động của người hoặc vật cảm nhận bằng đôi mắt từ một phía sang phía khác;
• Tiến mặt gần hơn để quan sát rõ hơn;
• Nhận ra những người quen và vật dụng từ xa.

Phát Triển Thể Chất:

• Có khả năng giữ đầu ổn định;
• Đẩy chân xuống khi bàn chân tiếp xúc với bề mặt cứng;
• Có khả năng lật người;
• Cầm và lắc đồ chơi một cách thành thạo, xoay vòng;
• Đưa tay lên miệng;
• Khi nằm sấp, bé 4 tháng tuổi có thể chống người bằng khuỷu tay.

Phát triển Xã Hội và Tình Cảm:

• Hiểu biết và nhận ra những khuôn mặt quen thuộc, đồng thời phân biệt được người lạ;
• Thích thú tham gia hoạt động chơi với người khác, đặc biệt là bố mẹ;
• Phản ánh lại biểu hiện cảm xúc của người khác và thể hiện sự hạnh phúc;
• Thích nhìn thấy hình ảnh của bản thân trong gương.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Phản ứng với âm thanh bằng cách phát ra âm thanh;
• Thực hiện các âm thanh nguyên âm và thích thú tranh giành với bố mẹ để tạo ra tiếng động;
• Phản ứng khi được gọi bằng tên riêng;
• Biểu hiện niềm vui và sự không hài lòng bằng âm thanh;
• Bắt đầu phát ra những phụ âm để tạo thành những từ ngữ đơn giản.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Chú ý đến môi trường xung quanh và quan sát mọi thứ một cách tập trung hơn;
• Mang đồ vật lên miệng để khám phá;
• Tiếp tục thể hiện sự tò mò và muốn đạt đến những vật nằm xa;
• Bắt đầu thực hiện việc chuyển đồ từ tay này sang tay khác một cách nhận thức hơn.

Phát Triển Thể Chất:

• Có khả năng lăn người từ phía trước ra phía sau và ngược lại;
• Bắt đầu biết ngồi mà không cần sự hỗ trợ;
• Khi đứng, bé có thể sử dụng chân để hỗ trợ trọng lượng cơ thể và có khả năng nảy người lên;
• Khi bò, bé sử dụng chân di chuyển qua lại, đôi khi bò lùi trước khi tiến nhanh về phía trước.

Phát triển Xã Hội và Tình Cảm:

• Cảm giác sợ hãi trước người lạ;
• Thường xuyên bám vào cha mẹ và những người quen thân;
• Yêu thích một món đồ chơi cụ thể.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Hiểu biết những câu từ mang ý nghĩa phủ định;
• Tạo ra nhiều âm thanh khác nhau để gọi bố mẹ, như “mama” và “baba”;
• Bắt chước giọng nói và cử chỉ của người khác;
• Sử dụng ngón tay để chỉ vào đối tượng nào đó.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Nhận biết một vật nào đó đang rơi và theo dõi nó;
• Tìm kiếm những đồ vật mà bố mẹ giấu;
• Chơi trò trốn tìm một cách đơn giản;
• Đặt đồ vào miệng để thử nghiệm;
• Chuyển đổi đồ vật từ tay này sang tay khác một cách trôi chảy hơn;
• Biết cầm nắm bằng ngón cái và ngón trỏ.

Phát Triển Thể Chất:

• Đứng và giữ thăng bằng;
• Có khả năng ngồi vào các vị trí ngồi (ghế, xe đẩy) mà không cần sự hỗ trợ;
• Ngồi vững mà không cần sự hỗ trợ;
• Kéo vật để đứng dậy;
• Có khả năng bò một cách linh hoạt.

Xã Hội và Mối Quan Hệ:

• Thể hiện sự nhút nhát và lo lắng khi gặp người lạ;
• Khóc khi mẹ hoặc bố rời đi;
• Bày tỏ sự yêu thích với người hoặc đồ vật nào đó;
• Thể hiện sự sợ hãi trong một số tình huống;
• Đưa cho bạn một quyển sách khi bé muốn nghe chuyện;
• Lặp lại âm thanh hoặc hành động để thu hút sự chú ý;
• Đưa tay hoặc chân ra để bố mẹ giúp mặc quần áo;
• Chơi các trò như trốn tìm hay vỗ tay.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Phát ra những âm thanh đơn giản để đáp lại người khác;
• Sử dụng những cử chỉ đơn giản, như lắc đầu hay vẫy tay chào tạm biệt;
• Tạo ra âm thanh với sự thay đổi về âm điệu (nghe gần giống lời nói);
• Nói “mama” và ”baba” thuần thục hơn và những câu cảm thán như “uh” “oh”;
• Cố gắng nhại những lời mà người xung quanh đang nói.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Khám phá mọi thứ theo những cách khác nhau, như lắc, đập, ném;
• Dễ dàng tìm thấy những đồ vật được giấu;
• Nhìn vào hình ảnh hoặc đồ vật khi chúng được gọi tên;
• Bắt chước theo cử chỉ của người khác;
• Bắt đầu sử dụng mọi thứ chính xác hơn, ví dụ: uống từ cốc nước, chải tóc bằng bàn chải;
• Đập hai vật vào nhau;
• Biết bỏ đồ vào thùng chứa và lấy đồ ra khỏi thùng;
• Chọc, chỉ tay bằng ngón trỏ;
• Có thể nhận biết được một số mệnh lệnh đơn giản, như “Nhặt đồ chơi lên”.

Xã Hội và Mối Quan Hệ:

• Thích đưa đồ chơi cho người khác khi muốn chơi cùng;
• Có thể biểu lộ cơn giận dữ;
• Cảm giác sợ người lạ;
• Thể hiện tình cảm với những người quen thuộc;
• Chơi những trò mô phỏng đơn giản, chẳng hạn như cho búp bê ăn;
• Có thể bám lấy bố mẹ hoặc người chăm sóc khi xảy ra những tình huống bé chưa gặp phải;
• Dùng tay chỉ để người khác thấy một cái gì đó thú vị;
• Khám phá mọi thứ khi ở gần bố mẹ.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Nói một vài từ đơn;
• Có thể vừa nói vừa lắc đầu;
• Dùng tay chỉ khi muốn làm hay có được một thứ gì đó.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Biết những vật dụng đơn giản dùng để làm gì, ví dụ như điện thoại, bàn chải, muỗng;
• Dùng tay chỉ để có được sự chú ý của người khác;
• Thể hiện sự thích thú với một con búp bê hoặc thú nhồi bông bằng cách giả vờ cho chúng ăn;
• Chỉ vào một bộ phận cơ thể và tỏ ý tò mò;
• Viết nguệch ngoạc;
• Có khả năng thực hiện theo các câu lệnh đơn giản mà không cần bất kỳ cử chỉ nào khác, ví dụ bé có thể ngồi khi bạn ra lệnh “ngồi xuống”.

Phát Triển Thể Chất:

• Đến vị trí ngồi mà không cần sự giúp đỡ từ người khác;
• Dùng tay níu giữ đồ đạc để đi và đứng dậy;
• Có thể tự đi được một vài bước;
• Có thể đứng một mình.

Xã Hội và Mối Quan Hệ:

• Bắt chước theo người khác, đặc biệt là người lớn và các trẻ lớn;
• Cảm thấy vui vẻ, hào hứng khi ở cùng những đứa trẻ khác;
• Cho thấy tính tự lập rõ hơn;
• Đôi lúc có hành vi thách thức (làm những việc mà bố mẹ không cho làm);
• Dành thời gian chơi chủ yếu bên cạnh các trẻ khác, nhưng bắt đầu chơi theo một nhóm, chẳng hạn như trò chơi đuổi bắt.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Chỉ vào đúng đồ vật hoặc hình ảnh khi chúng được gọi tên;
• Biết tên của những người quen thuộc và các bộ phận cơ thể;
• Nói những câu đơn giản gồm 2 đến 4 từ;
• Làm theo những hướng dẫn đơn giản;
• Lặp lại các từ nghe được trong một cuộc trò chuyện;
• Chỉ vào những thứ xuất hiện trong sách.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Tìm thấy những thứ được giấu kỹ sau 2 đến 3 lớp;
• Bắt đầu có nhận thức, lựa chọn, phân loại theo hình dạng và màu sắc;
• Hoàn thành các câu và vần quen thuộc trong sách;
• Biết mô phỏng một số đồ vật đơn giản và giả định chúng;
• Chất 4 khối trở lên thành một tháp cao;
• Bắt đầu sử dụng một tay nhiều hơn tay còn lại;
• Thực hiện các yêu cầu gồm hai bước, ví dụ như, “Nhặt đôi giày lên và cất chúng vào tủ”;
• Gọi tên những sự vật xuất hiện trong sách, ảnh, như mèo, chim hoặc chó.

Phát Triển Thể Chất:

• Biết nhón chân lên;
• Biết đá bóng;
• Chạy thuần thục hơn;
• Leo lên và leo xuống những đồ đạc nội thất mà không cần sự giúp đỡ;
• Biết vịn để đi lên và xuống cầu thang;
• Có khả năng ném bóng;
• Vẽ hoặc bắt chước vẽ các đường thẳng và vòng tròn.

Xã Hội và Tình Cảm:

• Bắt Chước Theo Người Lớn và Bạn Bè;
• Thể Hiện Tình Cảm Với Bạn Bè Xung Quanh Mà Không Cần Được Nhắc Nhở;
• Có Thể Chơi Các Trò Chơi Theo Lượt;
• Thể Hiện Sự Lo Lắng Khi Thấy Bạn Đang Khóc;
• Hiểu Được Ý Nghĩa Sở Hữu, Ví Dụ “Của Tôi” “Của Bạn” “Của Người Đó”;
• Biểu Hiện Một Loạt Các Cảm Xúc Rõ Ràng;
• Dễ Dàng Tách Khỏi Bố Mẹ;
• Có Thể Khó Chịu Với Những Thay Đổi Lớn Trong Thói Quen;
• Có Thể Tự Cởi Và Mặc Quần Áo.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Thực Hiện Theo Những Hướng Dẫn Gồm 2 Hoặc 3 Bước;
• Gọi Tên Những Điều Quen Thuộc Nhất;
• Hiểu Các Từ Chỉ Vị Trí, Như “Ở Trong”, “Ở Trên”, “Bên Dưới”;
• Biết Tên, Tuổi Và Giới Tính Của Mình;
• Có Thể Gọi Tên Một Người Bạn;
• Nói Những Từ Chỉ Danh Xưng Đơn Giản, Như “Con”, “Tôi”, “Chúng Tôi”, “Bạn”, Và Những Từ Số Nhiều, Như “Mấy Con Mèo”, “Mấy Chú Chó”;
• Có Khả Năng Nói Chuyện Đủ Tốt Để Ngay Cả Người Lạ Cũng Có Thể Hiểu Được Phần Lớn Câu Hội Thoại;
• Trò Chuyện Bằng Cách Sử Dụng 2 Đến 3 Câu Nói.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Có Thể Thao Tác Với Các Nút, Đòn Bẩy Và Các Bộ Phận Chuyển Động Trên Những Món Đồ Chơi;
• Chơi Mô Phỏng Với Búp Bê, Động Vật Và Con Người;
• Chơi Ghép Hình Gồm 3 Hoặc 4 Mảnh;
• Hiểu Được Ý Nghĩa Của Số 2;
• Vẽ Vòng Tròn Bằng Bút Chì Hoặc Bút Màu;
• Lần Lượt Lật Từng Trang Sách;
• Dùng 6 Khối Để Sắp Thành Một Tòa Tháp;
• Biết Cách Vặn Để Mở Và Tháo Nắp Đậy Bình Nước Hoặc Xoay Tay Nắm Cửa.

Xã Hội và Tình Cảm:

• Thích Làm Những Điều Mới;
• Chơi Trò Đóng Giả Làm “Bố” Hoặc “Mẹ”;
• Càng Ngày Càng Sáng Tạo Với Trò Chơi Mô Phỏng;
• Muốn Chơi Với Những Trẻ Khác Hơn Là Chơi Một Mình;
• Có Sự Hợp Tác Với Những Trẻ Khác;
• Đôi Khi Nhầm Lẫn Giữa Món Đồ Thật Và Đồ Vật Mô Phỏng;
• Nói Về Những Gì Bé Thích Và Quan Tâm.

Ngôn Ngữ / Giao Tiếp:

• Biết Một Số Quy Tắc Cơ Bản Về Ngữ Pháp, Chẳng Hạn Như Sử Dụng Chính Xác Từ “Anh Ấy” Và “Cô Ấy”;
• Hát Một Bài Hát Hoặc Đọc Một Bài Thơ Được Gợi Nhớ;
• Kể Chuyện Cho Người Khác Nghe;
• Có Thể Nói Đầy Đủ Họ Và Tên.

Nhận Thức (Học Tập, Suy Nghĩ, Giải Quyết Vấn Đề):

• Gọi Tên Một Số Màu Sắc Và Con Số;
• Bắt Đầu Biết Đếm;
• Bắt Đầu Hiểu Về Thời Gian;
• Nhớ Những Phần Khác Nhau Của Một Câu Chuyện;
• Hiểu Được Ý Nghĩa Của “Giống Nhau” Và “Khác Nhau”;
• Vẽ Hình Người Có Từ 2 Đến 4 Bộ Phận Cơ Thể;
• Biết Sử Dụng Kéo;
• Bắt Đầu Biết Viết Một Số Chữ In Hoa;
• Biết Chơi Bài Và Những Trò Chơi Tương Tác Cao Hơn;
• Nghĩ Và Trình Bày Cho Bạn Biết Những Gì Sẽ Xảy Ra Tiếp Theo Trong Một Cuốn Sách.

Phát Triển Thể Chất:

• Nhảy Và Đứng Trên Một Chân Trong Tối Đa 2 Giây;
• Bắt Được Trái Bóng Đang Nảy;
• Biết Đổ Nước, Cắt Và Nghiền Thức Ăn.

Xã hội và mối quan hệ:

• Mong muốn gây ấn tượng tích cực cho bạn bè;
• Mong muốn đạt được những thành tựu như bạn bè;
• Thường tuân thủ các quy tắc xã hội;
• Nghệ sĩ tự nhiên, đam mê ca hát, nhảy múa, và diễn xuất;
• Bắt đầu nhận thức về vai trò giới tính;
• Phân biệt được giữa đồ thật và đồ mô phỏng;
• Thể hiện tính độc lập một cách rõ ràng (ví dụ như, có thể tự mình ghé thăm hàng xóm, mặc dù vẫn cần sự giám sát của người lớn);
• Thỉnh thoảng có thể đòi hỏi và thỉnh thoảng thể hiện tính hợp tác.

Ngôn ngữ / Giao tiếp:

• Nói chuyện rõ ràng và sâu sắc hơn;
• Kể chuyện một cách sáng tạo sử dụng ngôn ngữ phong phú;
• Sử dụng thì tương lai, như ví dụ “bà nội sẽ đến đây”;
• Giới thiệu bản thân bằng tên và địa chỉ một cách tự tin.

Để hỗ trợ trẻ đạt được những mốc phát triển quan trọng, bố mẹ cần bổ sung chế độ dinh dưỡng bằng cách cung cấp lysine, các khoáng chất như kẽm, crom, selen và vitamin thiết yếu như nhóm B. Những chất này không chỉ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ mà còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường sức khỏe toàn diện, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.

Đừng quên kiểm tra website Mytour.com để cập nhật thông tin hữu ích cho việc chăm sóc bé và gia đình.

Nguồn tham khảo: cdc.gov

• Dung dịch rơ lưỡi denicol cho trẻ sơ sinh
• Trẻ em cần bổ sung Vitamin?
• Nguyên nhân gây khó đọc