Những cá nhân từ chối 'bạn cùng nhà'

Có không ít người trẻ mơ ước sống tự do bên gia đình, bạn bè và người yêu. Họ khao khát có không gian riêng tư, phù hợp với lối sống cá nhân.

Tan tác, Nhật Anh (28 tuổi, quận Phú Nhuận, TP.HCM) đưa thức ăn cho mèo và mang theo hộp đựng đồ mẹ đã chuẩn bị sẵn trong tủ lạnh. Rồi anh trở về căn hộ riêng tư trên con đường quen thuộc, chỉ cách nhà khoảng 1 km.

Nhật Anh chuyển ra sống một mình từ sau Tết Nguyên đán, tức là đã được 4 tháng. Căn hộ chung cư anh thuê giá 14 triệu đồng, bao gồm 2 phòng ngủ và được chia sẻ với 2 người bạn 'đồng sở thích' mà anh quen qua mạng xã hội. Anh sử dụng phòng nhỏ hơn và hàng tháng chi trả khoảng 7,5 triệu đồng cho cả điện, nước và phí dịch vụ.

Nhiều bạn đặt câu hỏi khi Nhật Anh chọn thuê nhà gần nhà, mặc dù đây không phải là quận trung tâm thuận tiện cho công việc và giải trí.

Nhiều người trẻ khao khát sống tự lập, xa cách gia đình, bạn bè và người yêu. Hình ảnh minh họa: Phương Lâm.

“Điều mà tôi cần chỉ là một nơi sống riêng tư nhưng vẫn thuận tiện để quay lại chăm sóc bầy mèo ở nhà. Bởi vì tôi chưa đủ kinh phí, nên tôi ở chung với những người lạ - những người sẽ không làm phiền việc tôi đi sớm, về muộn, ăn uống hoặc gặp gỡ ai. Đương nhiên, tôi cũng không để ý đến những gì họ làm”, nhân viên văn phòng chia sẻ với PV.

Tại Việt Nam, theo báo cáo về Biến động Dân số và Kế hoạch hóa gia đình của Tổng cục Thống kê, được công bố vào tháng 4/2021, tỷ lệ hộ độc thân (chỉ có một người) là 11,3%, tăng so với năm 2020 (10,4%) và tăng mạnh so với năm 2009 (7,2%), trong đó ở thành thị (13,4%) cao hơn so với nông thôn (9,9%).

Trong số nghiên cứu của Tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới số tháng 4/2022, tiến hành trong năm 2020 với 1.368 người trẻ (từ 15 đến 25 tuổi, 38,5% nam, 61,5% nữ, 61,3% sống ở thành thị, 38,7% sống ở nông thôn/miền núi) cho biết 61,5% người trẻ thường xuyên cảm thấy “không hòa đồng, không hòa hợp với xung quanh”, 43,3% người “ngại giao tiếp với người khác, không thân thiện”, và 42,3% người “không muốn là thành viên của một hoặc vài nhóm bạn”.

Báo cáo chỉ ra rằng cảm giác cô đơn ở người trẻ không nhất thiết xuất phát từ việc ở một mình mà là trải nghiệm cá nhân, cảm giác về sự tách biệt, xa lánh và cô lập ngay cả khi có sự hiện diện của người khác.

Nghiên cứu cũng phản ánh những biểu hiện cảm xúc thường gặp thể hiện sự cô đơn ở người trẻ bao gồm ngại giao tiếp, trống trải, cô lập, cảm giác bị bỏ rơi, né tránh và bị cô lập…

Ngược lại, báo cáo The Truth About Gen Z, công bố tháng 3/2021 bởi Công ty dịch vụ tiếp thị McCann Worldgroup, khảo sát dựa trên phỏng vấn 32.000 người trên toàn cầu, trong đó có 5.000 người đến từ đô thị lớn ở châu Á, tiêu biểu cho thấy Gen Z và Millennials phải trải qua “đại dịch cô đơn” mạnh mẽ hơn so với các thế hệ khác.

Thuật ngữ 'đại dịch cô đơn' chỉ đến xu hướng sống độc lập đang lan rộng trong nhóm người trẻ. Ngày càng nhiều người chọn cuộc sống tự lập, chấp nhận đối mặt với những khó khăn như giá nhà/đất tăng, rủi ro từ dịch bệnh hoặc chi phí sinh hoạt gia tăng, đặc biệt là ở khu vực đô thị.

Sự chọn lựa lối sống một mình, độc lập đang trở thành xu hướng phổ biến trong giới trẻ đô thị. Hình ảnh minh họa: Phương Lâm.

Theo Business Insider, có nhiều nguyên nhân đằng sau vấn đề được đề cập.

Đầu tiên, người trẻ đang trải qua giai đoạn sống, làm việc và giải trí ngay tại nhà. Họ mong muốn có không gian riêng tư hơn, không bị quấy rối, không bị ảnh hưởng bởi người cùng chung sống.

Thứ hai, hệ thống làm việc từ xa hoặc kết hợp (hybrid) cho phép người trẻ chuyển đến những vùng ngoại ô - nơi chi phí thuê nhà thấp hơn, phù hợp cho cuộc sống tự lập.

Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra: “Mọi người cảm thấy chán sống chung với nhau” - Business Insider giải thích lý do này.

“Chung nhau” ở đây có thể là thành viên trong gia đình, bạn bè, người yêu hoặc chỉ là những người cùng sống chung trong một không gian.

Trên mạng xã hội, hashtag #tôighétbạnghétnhà (tạm dịch: tôi ghét bạn cùng nhà của mình) có tới 4,5 triệu lượt xem; #ghétbạnghétnhà (tạm dịch: ghét bạn cùng nhà) cũng đạt 30,9 nghìn lượt xem.

Trong những video này, người sử dụng chia sẻ lý do không thể hòa hợp với người cùng phòng, bao gồm việc cần không gian riêng tư, ưa thích yên tĩnh cho đến những vấn đề sinh hoạt hàng ngày như giữ gìn vệ sinh, làm đổ sữa, làm bẩn chai nước giặt…

Khi lý do đơn giản chỉ là vì bạn cùng nhà

Nếu Nhật Anh chấp nhận sống chung với người lạ, không quan trọng vấn đề riêng tư với bạn cùng nhà, thì Ngọc Linh (24 tuổi, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) lại mong muốn không gian sống hoàn toàn độc lập.

Từ khi học đại học, nhân viên văn phòng này không còn ở chung với bạn bè. Cô thuê một căn chung cư mini riêng gần trường. Cô không thích việc giặt đồ chung, tiếng xả nước, và việc nấu ăn khi cô đang ngủ, đặc biệt là những lần bạn trai của cô bạn cùng phòng ghé chơi mà không báo trước.

Linh thừa nhận bản thân là người “khó chịu”, nghĩa là sống chung với bạn bè thường xuyên dẫn đến mâu thuẫn và xích mích. Khi chia tay với cô bạn cùng phòng vào năm ba đại học, đó đã là lần thứ ba cô phải chấp nhận sự chia ly, và sau đó cô quyết định chuyển nhà.

Việc cô sống một mình đã gặp sự phản đối từ gia đình.

“Khi ở một mình, cha mẹ luôn lo lắng về sự nguy hiểm và nỗi đau bệnh tật. Trong khi đó, đối với tôi, chỉ là không muốn chia sẻ giường, nấu ăn theo ý muốn và thả sức gõ máy tính lúc nửa đêm mà không bị ai phàn nàn”, cô giải thích.

Nhiều người trẻ lựa chọn cuộc sống riêng tư bất chấp giá nhà và chi phí sinh hoạt tăng cao. Hình ảnh minh họa: Phương Lâm.

Ngược lại, Hải Thanh (28 tuổi, quận 7, TP.HCM) đã từ chối nhiều lời mời của bạn trai về việc sống chung. Bạn trai cô sở hữu một căn hộ ở TP Thủ Đức (quận 2 trước đây), đã trả đủ nợ vay tại ngân hàng.

“Chỉ là chung sống thôi”, bạn trai nói với Thanh khi biết cô vẫn có ngần ngại về việc kết hôn và thành lập gia đình.

Nhưng với người làm nghề freelancer này, đó là vấn đề liên quan đến việc mất đi không gian riêng tư.

“Tôi và người yêu có mối quan hệ rất tốt. Thường xuyên ghé qua nhà anh ấy vài ngày liên tục, cùng nhau nấu ăn, dọn dẹp và trồng cây. Nhưng tôi chưa sẵn sàng cho việc sống chung lâu dài”, cô nói.

Theo Thanh, cô đã quen với việc thức khuya và dậy vào buổi trưa hôm sau. Cô thường nghe nhạc qua loa ngoài, nằm một mình gần cửa sổ vào nửa đêm và coi đó là cách để thư giãn sau một ngày làm việc. Nếu có bạn trai bên cạnh, cô sẽ không thể duy trì thói quen này.

Ngược lại, nửa kia của cô thường đi ngủ lúc 23h và dậy lúc 6h30 để kịp làm việc trong giờ hành chính. Anh ấy thường ăn tối lúc 19h vì đói, trong khi đó là thời gian cô bận rộn gửi đi những tệp công việc cuối ngày.

Liệu việc người trẻ thích sống một mình có phải là vấn đề hay không?

Trò chuyện với phóng viên, chuyên gia Trí tuệ cảm xúc Đỗ Ngọc Phương Anh, Tiến sĩ Tâm lý giáo dục tại Đại học Victoria Wellington (New Zealand), cho biết mong muốn có không gian riêng tư, độc lập là một xu hướng sống phổ biến ở thế hệ trẻ tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Nếu nhìn vào khía cạnh tâm lý, lối sống độc lập đem lại nhiều ảnh hưởng tích cực đến tinh thần của người trẻ. Điều này có thể coi là một cách để họ khám phá bản thân và rèn luyện khả năng sống độc lập.

“Việc sống một mình giúp cá nhân trải nghiệm sự tự do, không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hay kỳ vọng từ người sống chung. Ngoài ra, việc sống một mình còn tạo ra nhiều cơ hội để phát triển bản sắc cá nhân và dành thời gian nhiều hơn cho việc tự suy ngẫm. Quá trình này giúp cá nhân trở nên bình tĩnh, lý trí hơn và có khả năng giải quyết các vấn đề trong cuộc sống một cách sáng tạo”, chị nói.

Theo chuyên gia, người có mong muốn sống độc lập không phải là người thiếu kỹ năng hòa nhập vào nhóm. Hình ảnh minh họa: Phương Lâm.

Cũng theo Tiến sĩ Phương Anh, mong muốn sống một mình là nhu cầu tâm lý chính đáng, không liên quan đến tính ích kỷ hay việc thiếu hụt kỹ năng sống tập thể.

Trong tác phẩm Going Solo (Cuộc sống Một mình), nhà xã hội học Eric Klinenberg cho biết tại Mỹ, mỗi 7 người trưởng thành sẽ có một người sống một mình. Đáng chú ý, những người này không hề cảm thấy cô đơn. Ngược lại, họ thường có nhiều bạn bè và trải nghiệm cuộc sống xã hội đa dạng.

Hơn nữa, theo Tiến sĩ Bella DePaulo, tác giả cuốn sách Alone: The Badass Psychology of People Who Like Being Alone (Một mình: Tâm lý ngầu đét của những người thích sống một mình), những người ưa thích cuộc sống một mình thậm chí thường có khả năng tương tác xã hội tốt. Họ là những cá nhân cởi mở, tử tế và đáng tin cậy, biết cách tổ chức cuộc sống một cách hợp lý và thoải mái.

Tiến sĩ Bella DePaulo cũng khẳng định rằng những người sống một mình thường xuyên có các mối quan hệ chất lượng hơn. Họ thường dành nhiều thời gian, nỗ lực và tài chính để hỗ trợ gia đình và bạn bè hơn so với những người sống cùng gia đình. Điều này chứng tỏ không thể áp đặt nhãn cho những người thích sống một mình là ích kỷ hoặc thiếu kỹ năng sống tập thể”, Tiến sĩ Phương Anh giải thích thêm.

Người đăng: Trần Huệ Chy

Từ khoá: Những cá nhân phủ nhận ‘bạn cùng chỗ ở’