'Những cuốn sách thú vị về nước': Đã đến lúc kết thúc việc lãng phí nước

 Lẽ nào mọi thứ nước ta sử dụng đều từng là “nước sinh học” trong cơ thể sinh vật nào đó, và chúng ta đang phải sử dụng thứ gọi là nước đã “cũ” hàng tỉ năm?

Vì sao có thể nói bản thân nước không trở nên khan hiếm hơn, nó chỉ đơn giản trốn khỏi chỗ mà người ta quen tìm - nơi con người của mọi nền văn minh coi chuyện có sẵn nước là điều hiển nhiên - để xuất hiện ở một chỗ nào đó khác?

Tại sao một số khu vực nổi tiếng về độ ẩm lại trở nên khô hạn, trong khi lũ lụt nghiêm trọng lại xảy ra ở những khu vực nổi tiếng về khô hạn?

Tại sao nước đang trở thành một loại hàng hóa có giá trị không kém dầu khí, và tại sao nó lại đang là tâm điểm của những cuộc tranh chấp?

Vô số câu hỏi được đặt ra trong hai cuốn sách về chủ đề NƯỚC: 'Kỷ nguyên khô hạn' (tác giả: Alex Prud’homme) và 'Cơn khát khủng khiếp' (tác giả: Charles Fishman). Hai cuốn sách cũng chỉ ra số phận của nguồn  nước ngọt trong thế kỉ XXI và tương lai đầy thách thức của nước.

Trong khi vi khuẩn có thể tồn tại hàng thế kỉ mà không cần nước, và các loài rùa sa mạc có thể sống hàng năm mà không cần uống một giọt nước, thì tất cả các loài động vật khác đều cần nước để phát triển, sinh sản và di chuyển.

Con người là những sinh vật đặc biệt phụ thuộc vào nước; thậm chí, bạn có thể nói nước là yếu tố định hình chúng ta... Con người có thể sống một tháng mà không cần thức ăn, nhưng đa số chỉ có thể sống vài ngày khi thiếu nước.

Tuy nhiên, con người thường không chú ý đến nước. Chúng ta vô tình gây ô nhiễm nước, đánh giá nước quá rẻ, và lấy nước từ môi trường quá nhiều và quá nhanh - thường là vì những lợi ích ngắn hạn. Hậu quả là nước ngọt đã trở thành nguồn tài nguyên bị đánh giá thấp nhất trên trái đất.

Nước từ vòi trong bếp, nước đóng chai nhập khẩu, nước dùng để tưới cây cối, các công trình thủy lợi phục vụ cho nền công nghiệp... cho đến nước siêu tinh khiết trong công nghiệp điện tử, những cột nước cao 200 mét tại đài phun cao nhất thế giới ở Dubai... được tạo ra như thế nào? Phần lớn chúng ta không biết.

Vì nước thường gây khổ sở cho con người với những tai họa thiên nhiên - bão, lụt lội, băng tan... và cả hạn hán. Đó cũng là những sự kiện có ảnh hưởng sâu rộng về mặt văn hóa: Bao nền văn minh đã sụp đổ vì những vấn đề liên quan đến nước.

Mọi người từng nói rằng nền văn minh hiện đại của chúng ta đã trải qua một thời kỳ 'vàng' kéo dài một trăm năm về nước, với cả ba yếu tố mà chúng ta luôn coi là điều hiển nhiên: dồi dào, an toàn và giá rẻ.

Vâng, nhưng khoa học và kinh tế học về nước gần đây đã chứng minh rằng cả ba yếu tố của 'nước sống còn' sẽ không xuất hiện cùng nhau trong những thập kỷ sắp tới.

Chúng ta có thể có nước dư và giá rẻ, nhưng sẽ là “nước chỉ đủ cho việc như tưới cây, rửa xe.

Tuy nhiên, để uống, chúng ta nhất định phải uống nước an toàn, và có thể không còn rẻ. Thời đại vàng của nước sẽ sớm kết thúc. Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc cách mạng nước hiện đại lần thứ hai, và sẽ làm thay đổi thái độ của chúng ta ít nhất là mạnh mẽ như cách đây một trăm năm.

Chúng ta đã đạt được những thành tựu vĩ đại hơn nhiều so với các thế hệ tiền bối là vì chúng ta hiểu biết về nước và biết cách sử dụng nó một cách thông minh.

Mọi thứ liên quan đến nước đều phải thay đổi hoàn toàn, tất cả trừ chính nước.

Mai Loan